Якутские буквы:

Якутский → Русский

аччыктааһын

и. д. от аччыктаа = голодание; голодовка.

аччыктаа=

1) чувствовать голод, проголодаться; 2) голодать.

Якутский → Якутский

аччыктааһын

аат. Хоргуйуу, сутааһын; аһыыртан аккаастаныы. Голодание; голодовка
Хаайыылаахтар Киренскэй куораттан хаары-сииги аннынан сатыы Иркутскайга айаннаабыттара, быстарыы-аччыктааһын ыар эрэйин көрбүттэрэ. П. Филиппов
Үгүс үтүө доҕоттору сүтэрии хомолтотун, аччыктааһын, тоҥуу-хатыы, сыра-сылба быстыыта диэн тугун бэйэтин этинэн-хаанынан үчүгэйдик билбитэ. С. Никифоров
Сэбиэскэй табаарыстар бырачыастааһын бэлиэтигэр аччыктааһыны биллэрбиттэрэ. «Кыым»

аччыктаа

туохт.
1. Аһыыр кэмҥин аһаран, аһыаххын күүскэ баҕаран кэл. Чувствовать, ощущать, испытывать голод, недоедать
Чүөчээски кэлин уһугар бырда быстар, олус утатар, аччыктыыр, олоро түһэр. Суорун Омоллоон
Абдуркулла! Мин сүрдээхтик аччыктаатым, куулгун көр эрэ, туох эмэ баар буоллаҕына, иккиэн сиэх! Эрилик Эристиин
[Көрдүүр дьиэбин] булбатым. Өлө сылайдым уонна дэлби аччыктаатым. Н. Якутскай
Сүөдэр Сүөдэрэбис, аара аһаабатах буолан, дэлби аччыктаабыт. П. Аввакумов
2. Хоргуй. Голодать, проголодаться
Дьоннор аччыктаан, сыыҥкалаан барбыттара. И. Никифоров
Бүтүн табаттан, муоһуттан-туйаҕыттан атына, үһүс күннэригэр бүттэ. Аччыктыыр кыһалҕалара эмиэ чугаһаан кэллэ. Болот Боотур
Аччыктыыр, тоҥор-хатар, эрэйдэнэр кыһалҕатын билбэккэ эрэ, олоҕу өйдүөххэ сөп үһү дуо? Н. Лугинов
3. Аһыыртан аккаастан (тугу эмэ бырачыастаан). Отказаться от приема пищи, объявить голодовку (в знак протеста).


Еще переводы:

голод

голод (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет)
аччыктааһын, сут

сущ.
аччыктааһын, хоргуйуу

тоттугулааһын

тоттугулааһын (Якутский → Якутский)

тоттугулаа диэнтэн хай. аата. Ыччат буорту буолуутун сүрүн биричиинэтэ аччыктааһын, сорго-муҥҥа тэбиллии, атаҕастаныы буолбакка, төттөрүтүн, тоттугулааһын буолар. «Саха с.»

голод

голод (Русский → Якутский)

м. 1. аччыктааһын, хоргуйуу, аччык буолуу (сильное желание есть); ааһыы, хоргуйуу, сут (длительное недоедание); испытывать голод аччык буол; 2. перен. (недостаток в чём-л.) тутайыы; книжный голод кинигэнэн тутайыы.

сут-кураан

сут-кураан (Якутский → Якутский)

аат. Курааннаан үүнээйи үүммэккэ хоргуйуу, аччыктааһын. Голод из-за неурожая в засуху
Былыр-былыргыттан, аҕыйах сыл буолабуола, Саха сирин сут-кураан буулаан ааһыталыыр этэ. Амма Аччыгыйа
Урут баай баттала, сут-кураан саастарын тухары этирик түөстээбитэ. А. Сыромятникова
Эһиилгитигэр суткураан ордук суостаахтык сатыылаабыта. В. Протодьяконов

сут-сутурҕан

сут-сутурҕан (Якутский → Якутский)

аат. Сут, эрэймуҥ. Голод, страдания, мучения
Кытаанах нэһилиэк билиҥҥи бас-көс дьоно, кини салайааччылара …… үһүөн сэрии ыар сылларын, суту-сутурҕаны билбиттэрэ. Далан
Үлэлиэххэ, олоруохха кытаанах этэ. Сут-сутурҕан сыллар мэҥэстибиттэрэ. Н. Яковлев
Тыылга — умайар уот курааннар, сут-сутурҕан, аччыктааһын, тоҥуу. «ХС»

умнаһыттааһын

умнаһыттааһын (Якутский → Якутский)

умнаһыттаа диэнтэн хай
аата. Ол сибиэһэй сиккиэр ыар баттал анныгар сылдьар, хоргуйуу уонна умнаһыттааһын аналламмыт боростуой үлэһит дьоннорго күүһү-уоҕу биэрэр, өйдөрүн-санааларын төлөннүүр. Софр. Данилов
Тыһыынчанан дьон үлэтэ суох хаалаллара: кинилэргэ аччыктааһын уонна умнаһыттааһын суоһуура. АЕВ ОҮИ
Государство ыарахан түһээннэрэ-тардыылара үлэһит дьону умнаһыттааһыҥҥа тиэрдэллэрэ. «ЭК»

хачаал

хачаал (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Сааскы хахсаат, хапсыыр; ол түмүгэр буолар аастуор, аччыктааһын, сааскы быстарык. Весенние затяжные холода с ветром; голодный период в результате затяжных весенних холодов
[Афанасий:] Ынахтар көөнньөрбө сытын ыллылар. Быйылгы курдук хачаалга, хата, улаханнык оҕустарбатыбыт. С. Федотов
ср. тел. качалаҥ ‘противный, резкий (о ветре)’

көҕүрээһин

көҕүрээһин (Якутский → Якутский)

аат. Уруккутааҕар аҕыйааһын, аччааһын (ахсаанынан, кэриҥинэн, сабардамынан). Уменьшение в количестве, объеме, размере, величине
Сүөһү иитиитэ сайдыбыт оройуоннарыгар бөрөлөр буортулаахтар. Ол иһин кинилэр ахсааннарын элбээһинэ, көҕүрээһинэ кэтэнэр. ББЕ З
Аччыктааһынынан эмтэнии олус элбэхтик мунньуллубут сыа көҕүрээһинигэр …… көдьүүстээх. АН БЭХСКТ

аас-аччык

аас-аччык (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Мэлдьи аччык, хоргуйа сылдьар (олох, кэм). Скудный в смысле продуктов питания, голодный (жизнь, время)
    Т.Г. Шевченко айымньыларыгар Украина норуотун сордоох-муҥнаах, эрэйдээх-кыһалҕалаах, аас-аччык олоҕо ойууланар. Софр. Данилов
    Татыйаас тойонун, Балтаһыт Сүөдэри, аас-аччык олоҕу кыайан тулуйумуна өлбүтүн уҥуох тутан иһэр. М. Доҕордуурап
  2. аат суолт. Уһуннук, быстара аччыктааһын. Длительный, изнуряющий голод
    Хотугу сир! Эн дьонуҥ тэҥҥэ быстара: Батталтан, дьаҥтан, аастан-аччыктан. Эллэй
ыстаадьыйа

ыстаадьыйа (Якутский → Якутский)

аат., кин. Ким, туох эмэ сайдыытын, хаамыытын биир кэрдииһэ, кэрдиис кэмэ. Период, ступень в развитии кого-чего-л., стадия
Норуоттар инники диэки сайдыыларыгар сүнньүнэн син-биир ыстаадьыйалары ааһаллар. СГС СЛКСБ
Бырайыак ыстаадьыйатыттан көрөн, чэрчилэри (чертёжтары) араараллар. ННН ЧАа. Үлэни мэхэньисээссийэлээһин бары ыстаадьыйаларыгар ороскуот тосту аччатыллар, үлэһит илиигэ наадыйыы аҕыйыыр. ЭБТ
Ыарыы саҕаланыаҕыттан ханнык турукка тиийбитэ. Период в развитии болезни
Аччыктааһын маҥнайгы ыстаадьыйатыгар киһи этигэр-хааныгар эттиктэр эргийиилэрэ түргэтиир. ППА БЭХКК
Бу энцефалит хроническай ыстаадьыйатын тустуспа ааттыыллар. ППА БЭССЭ
П.И. Ересько хоргуйуу бүтэһик ыстаадьыйатыгар киириитигэр, өйүн ыһыктан эрэр кэмигэр быыһаммыта. «Чолбон»