Якутские буквы:

Якутский → Русский

аччыктааһын

и. д. от аччыктаа = голодание; голодовка.

аччыктаа=

1) чувствовать голод, проголодаться; 2) голодать.

Якутский → Якутский

аччыктааһын

аат. Хоргуйуу, сутааһын; аһыыртан аккаастаныы. ☉ Голодание; голодовка
Хаайыылаахтар Киренскэй куораттан хаары-сииги аннынан сатыы Иркутскайга айаннаабыттара, быстарыы-аччыктааһын ыар эрэйин көрбүттэрэ. П. Филиппов
Үгүс үтүө доҕоттору сүтэрии хомолтотун, аччыктааһын, тоҥуу-хатыы, сыра-сылба быстыыта диэн тугун бэйэтин этинэн-хаанынан үчүгэйдик билбитэ. С. Никифоров
Сэбиэскэй табаарыстар бырачыастааһын бэлиэтигэр аччыктааһыны биллэрбиттэрэ. «Кыым»

аччыктаа

туохт.
1. Аһыыр кэмҥин аһаран, аһыаххын күүскэ баҕаран кэл. ☉ Чувствовать, ощущать, испытывать голод, недоедать
Чүөчээски кэлин уһугар бырда быстар, олус утатар, аччыктыыр, олоро түһэр. Суорун Омоллоон
Абдуркулла! Мин сүрдээхтик аччыктаатым, куулгун көр эрэ, туох эмэ баар буоллаҕына, иккиэн сиэх! Эрилик Эристиин
[Көрдүүр дьиэбин] булбатым. Өлө сылайдым уонна дэлби аччыктаатым. Н. Якутскай
Сүөдэр Сүөдэрэбис, аара аһаабатах буолан, дэлби аччыктаабыт. П. Аввакумов
2. Хоргуй. ☉ Голодать, проголодаться
Дьоннор аччыктаан, сыыҥкалаан барбыттара. И. Никифоров
Бүтүн табаттан, муоһуттан-туйаҕыттан атына, үһүс күннэригэр бүттэ. Аччыктыыр кыһалҕалара эмиэ чугаһаан кэллэ. Болот Боотур
Аччыктыыр, тоҥор-хатар, эрэйдэнэр кыһалҕатын билбэккэ эрэ, олоҕу өйдүөххэ сөп үһү дуо? Н. Лугинов
3. Аһыыртан аккаастан (тугу эмэ бырачыастаан). ☉ Отказаться от приема пищи, объявить голодовку (в знак протеста).


Еще переводы:

голод

голод (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет)
аччыктааһын, сут

сущ.
аччыктааһын, хоргуйуу

тоттугулааһын

тоттугулааһын (Якутский → Якутский)

тоттугулаа диэнтэн хай. аата. Ыччат буорту буолуутун сүрүн биричиинэтэ аччыктааһын, сорго-муҥҥа тэбиллии, атаҕастаныы буолбакка, төттөрүтүн, тоттугулааһын буолар. «Саха с.»

голод

голод (Русский → Якутский)

м. 1. аччыктааһын, хоргуйуу, аччык буолуу (сильное желание есть); ааһыы, хоргуйуу, сут (длительное недоедание); испытывать голод аччык буол; 2. перен. (недостаток в чём-л.) тутайыы; книжный голод кинигэнэн тутайыы.

сут-кураан

сут-кураан (Якутский → Якутский)

аат. Курааннаан үүнээйи үүммэккэ хоргуйуу, аччыктааһын. ☉ Голод из-за неурожая в засуху
Былыр-былыргыттан, аҕыйах сыл буолабуола, Саха сирин сут-кураан буулаан ааһыталыыр этэ. Амма Аччыгыйа
Урут баай баттала, сут-кураан саастарын тухары этирик түөстээбитэ. А. Сыромятникова
Эһиилгитигэр суткураан ордук суостаахтык сатыылаабыта. В. Протодьяконов

сут-сутурҕан

сут-сутурҕан (Якутский → Якутский)

аат. Сут, эрэймуҥ. ☉ Голод, страдания, мучения
Кытаанах нэһилиэк билиҥҥи бас-көс дьоно, кини салайааччылара …… үһүөн сэрии ыар сылларын, суту-сутурҕаны билбиттэрэ. Далан
Үлэлиэххэ, олоруохха кытаанах этэ. Сут-сутурҕан сыллар мэҥэстибиттэрэ. Н. Яковлев
Тыылга — умайар уот курааннар, сут-сутурҕан, аччыктааһын, тоҥуу. «ХС»

умнаһыттааһын

умнаһыттааһын (Якутский → Якутский)

умнаһыттаа диэнтэн хай
аата. Ол сибиэһэй сиккиэр ыар баттал анныгар сылдьар, хоргуйуу уонна умнаһыттааһын аналламмыт боростуой үлэһит дьоннорго күүһү-уоҕу биэрэр, өйдөрүн-санааларын төлөннүүр. Софр. Данилов
Тыһыынчанан дьон үлэтэ суох хаалаллара: кинилэргэ аччыктааһын уонна умнаһыттааһын суоһуура. АЕВ ОҮИ
Государство ыарахан түһээннэрэ-тардыылара үлэһит дьону умнаһыттааһыҥҥа тиэрдэллэрэ. «ЭК»

хачаал

хачаал (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Сааскы хахсаат, хапсыыр; ол түмүгэр буолар аастуор, аччыктааһын, сааскы быстарык. ☉ Весенние затяжные холода с ветром; голодный период в результате затяжных весенних холодов
[Афанасий:] Ынахтар көөнньөрбө сытын ыллылар. Быйылгы курдук хачаалга, хата, улаханнык оҕустарбатыбыт. С. Федотов
ср. тел. качалаҥ ‘противный, резкий (о ветре)’

көҕүрээһин

көҕүрээһин (Якутский → Якутский)

аат. Уруккутааҕар аҕыйааһын, аччааһын (ахсаанынан, кэриҥинэн, сабардамынан). ☉ Уменьшение в количестве, объеме, размере, величине
Сүөһү иитиитэ сайдыбыт оройуоннарыгар бөрөлөр буортулаахтар. Ол иһин кинилэр ахсааннарын элбээһинэ, көҕүрээһинэ кэтэнэр. ББЕ З
Аччыктааһынынан эмтэнии олус элбэхтик мунньуллубут сыа көҕүрээһинигэр …… көдьүүстээх. АН БЭХСКТ

аас-аччык

аас-аччык (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Мэлдьи аччык, хоргуйа сылдьар (олох, кэм). ☉ Скудный в смысле продуктов питания, голодный (жизнь, время)
    Т.Г. Шевченко айымньыларыгар Украина норуотун сордоох-муҥнаах, эрэйдээх-кыһалҕалаах, аас-аччык олоҕо ойууланар. Софр. Данилов
    Татыйаас тойонун, Балтаһыт Сүөдэри, аас-аччык олоҕу кыайан тулуйумуна өлбүтүн уҥуох тутан иһэр. М. Доҕордуурап
  2. аат суолт. Уһуннук, быстара аччыктааһын. ☉ Длительный, изнуряющий голод
    Хотугу сир! Эн дьонуҥ тэҥҥэ быстара: Батталтан, дьаҥтан, аастан-аччыктан. Эллэй
ыстаадьыйа

ыстаадьыйа (Якутский → Якутский)

аат., кин. Ким, туох эмэ сайдыытын, хаамыытын биир кэрдииһэ, кэрдиис кэмэ. ☉ Период, ступень в развитии кого-чего-л., стадия
Норуоттар инники диэки сайдыыларыгар сүнньүнэн син-биир ыстаадьыйалары ааһаллар. СГС СЛКСБ
Бырайыак ыстаадьыйатыттан көрөн, чэрчилэри (чертёжтары) араараллар. ННН ЧАа. Үлэни мэхэньисээссийэлээһин бары ыстаадьыйаларыгар ороскуот тосту аччатыллар, үлэһит илиигэ наадыйыы аҕыйыыр. ЭБТ
△ Ыарыы саҕаланыаҕыттан ханнык турукка тиийбитэ. ☉ Период в развитии болезни
Аччыктааһын маҥнайгы ыстаадьыйатыгар киһи этигэр-хааныгар эттиктэр эргийиилэрэ түргэтиир. ППА БЭХКК
Бу энцефалит хроническай ыстаадьыйатын тустуспа ааттыыллар. ППА БЭССЭ
П.И. Ересько хоргуйуу бүтэһик ыстаадьыйатыгар киириитигэр, өйүн ыһыктан эрэр кэмигэр быыһаммыта. «Чолбон»