Якутские буквы:

Якутский → Английский

аҕабыыт

n. priest

Якутский → Якутский

аҕабыыт

аат. Христианскай таҥара дьиэтин үлэһитэ (таҥара үөрэҕин тарҕатар, таҥараны итэҕэйэргэ үөрэтэр, дьону бэргэһэлиир, оҕону сүрэхтиир, мэлиибэн ыллыыр эҥин). Священник, поп
Бадаайап Маппыры аҕабыыкка сүрэхтэппит, бэйэтин аннынан суруйтарбыт. Л. Попов
Саянов сүр суостаах тойон буолан, аҕалбыт аҕабыыттарын батыһыннара сылдьан, күүһүнэн, сүрэхтэтэлээн барар. Эрилик Эристиин
Аҕабыыт уонна лөчүөк дьону таҥараҕа тиксэрэллэригэр кумааҕыны кытта кэпсэтэ туралларын сөҕө көрөрүм. «Кыым»
Иирбит аҕабыыт дьыалатын курдук — туох да иилэн ылбат гына булкуллубут туох эрэ. Как дела сумасшедшего попа (о чем-л. крайне запутанном, запущенном, беспорядочном)
«Дьыалаҥ иирбит аҕабыыт дьыалатын курдук, туох даҕаны дьыалата тигиллибэт, киирэр-тахсар сурунаалгар суруллубат», — дии-дии саҥарар Сиидэрэп. Күндэ
Кэриим аҕабыыта — таҥара дьиэтиттэн ыраах олорор ыаллары, нэһилиэктэри кэрийэ сылдьан оҕону сүрэхтиир, дьону бэргэһэлиир эҥинниир аҕабыыт. Странствующий священник, обходящий отдаленные стойбища, зимовья, хозяйства и проводящий венчание, крещение детей и другие обряды
Бастаан ойох ыллаҕына, таҥара дьиэтигэр киирэрим буолуо диэн наһаа дьулайа санаабыта, хата, кини дьолугар, кэриим аҕабыыта түбэһэн бэргэһэлээбитэ. М. Доҕордуурап
Айан суолун кытыытыгар олорор буоламмыт, кэриим аҕабыыттара биһиэхэ үгүстүк тохтоон ааһаллара. «ХС»


Еще переводы:

хадьыыла

хадьыыла (Якутский → Якутский)

аат., таҥ. үөр. Аҕабыыт сулууспалыырыгар (мэлииппэ ыллыырыгар) лааданы ууран буруолатар быалаах алтан иһитэ. Металлический сосуд на цепочке для курения ладаном при богослужении, кадило
Аҕабыыт хадьыылатын ылан далбаатана-далбаатана ыллаан лоҥкунатта. Болот Боотур
Мэлиэтий аҕабыыт аалтыыр айаҕар хадьыылатын биэрэҥнэтэ-биэрэҥнэтэ ыллыы турар. Эрилик Эристиин
Ньукулай аҕабыыт хадьыылата лаадан сытынан аҥылыйара, мас хайдыбытын курдук ыллаан хаахыныыра. М. Доҕордуурап

ыһаартаа

ыһаартаа (Якутский → Якутский)

ыһаар I диэнтэн дьаһ
туһ. Арай ойуун дүҥүрэ дарбыйар, Аҕабыыт буруонан ыһаартыыр. Эллэй

сүрэхтэтэлээ

сүрэхтэтэлээ (Якутский → Якутский)

сүрэхтээ диэнтэн төхт
көрүҥ. Саянов сүр суостаах тойон буолан, аҕалбыт аҕабыыттарын батыһыннара сылдьан, дьонун күүһүнэн сүрэхтэтэлээн барар. Эрилик Эристиин

табыйтар

табыйтар (Якутский → Якутский)

табый диэнтэн дьаһ
туһ. [Баайдар] хамначчыттарынан сир солотторон, ону табыыканан табыйтаран, аҕабыыт бэйэтигэр бурдук ыстарар, хортуоппуй олорторор. Айталын

аҕабыыттаах

аҕабыыттаах (Якутский → Якутский)

аат. Аҕабыыт уонна кини кэргэттэрэ, аҕабыыт аҕалаах ыал. Семья попа, священника, поповские
[Тыҥырах:] Мин билигин аҕабыыттаахха сырыттым. Аҕабыыт миигин хоһугар ыҥыран киллэрэн эттэ: «Соҕуруу дойдуга ыраахтааҕыны бүрүстүөлүттэн устубуттар үһү», — диэн. Н. Неустроев
Сарсыарда эрдэ туран туугун көрөн, аҕабыыттаахха балыкта киллэрэн биэр уонна оҕолорбун бэргэһэлээ диэн көрдөһөн ылыннар. Эрилик Эристиин
Муссерен ойоҕо эмээхсин аҕабыыттаах бөтүүктэрин курдук, сытыы баҕайытык хаһытаан, «генерал» ылыммыт миэрэтин эҕэрдэлээтэ. Эрилик Эристиин

былаҕаччыыннай

былаҕаччыыннай (Якутский → Якутский)

аат., эргэр., итэҕ. Хас да таҥара дьиэтин холбуур уокуругу дьаһайар үрдүкү аҕабыыт. Благочинный (в православном церковном управлении: священник, выполняющий административные обязанности в нескольких церквах)
Сургунуох Ньукулай, Көтүүк Көстөкүүн, Лэгиэнтэй аҕабыыт, Былаҕаччыыннайдыын дьиэттэн субуруһан тахсаллар. Күннүк Уурастыырап
Епифан Зырянов икки улууска — Тоҕой Сэлэҕэ уонна Хоту улууска «Улахан аҕабыыт», ол аата, былаҕаччыыннай баачыска. Л. Попов

аҕабыыттаа

аҕабыыттаа (Якутский → Якутский)

туохт. Аҕабыыкка сырыт; аҕабыыкка сылдьан, ыҥыран аҕабыыт сулууспатыгар кытыар (хол., бэргэһэлээ, сүрэхтээ о. д. а.). Причащаться к церковной службе; приглашать священника для отправления церковной службы (крещения, соборования и др.)
[Байбал:] Тыый, барахсаны, ол курдук улаханнык ыалдьыбыт буоллаҕына, аҕабыыттыы охсуохха баар эбит дии, кырдьаҕас киһини, — туох эрэлэй. А. Софронов
Чэ, мэ, аһынарым бэрдиттэн, бу уон сүүс баар. Манан оҕоҕун аҕабыыттаа. Амма Аччыгыйа
Агафья Михайлова: «Дьэ, таҥараҕа махтал, таҥараҕа тигиһиннэрдибит, аҕабыыттаатыбыт, таҥара кимиэхэ барытыгар итинник өлүүнү биэрдин», — диэбитэ. Л. Толстой (тылб.)

тээтэ

тээтэ (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ.
1. Аҕа. Отец
— Тээтэ диэн аҕабыыт дуо? — Аҕабыыт буолбатах, мин аҕам. Болот Боотур
Тээтэҥ барахсан эн улахан киһи буола охсуоххун наһаа баҕараахтыыра. Н. Якутскай
[Ньаака:] Ийээ! Баҕар, биһиги тээтэбит буолуо. Харысхал
2. эргэр. Таҥара үлэһитэ, аҕабыыт. Священник
Өндүрэй оҕонньор эмээхсинэ таҥаралаабыт, тээтэ онно баран кэллэ. А. Софронов
Баачыка диэн таҥара киһи, тээтэ. Болот Боотур
Кугас баттахтаах тээтэ дьону биирдиибиирдии ыҥыртыыр. «ХС»
русск. тятя

арбахыс гын

арбахыс гын (Якутский → Якутский)

туохт. Ыһылла сылдьар баттаххын эмискэ бурал гыннар. Резко взметнуть вверх взлохмаченными волосами
Аҕабыыт арбахыс гына ойон туран утары үөгүлээтэ. Амма Аччыгыйа

быһатыт

быһатыт (Якутский → Якутский)

туохт. Быһа ыыт; судургутут. Идти прямо; упростить
Сэмэн Сарапыанабыс Тэрэнтээйэп диэммин. Ол эрээри, аҕабыыт олус төгүрүмтэ ааты биэрбитин сирэммин, Хабытай Сэмэн диэн ааты ордорон быһатыппытым. М. Доҕордуурап