1) старшая сестра; аҕаһым моя старшая сестра; 2) старшая родственница со стороны отца; таай аҕас старшая родственница со стороны матери.

родные сестры (чаще о двух сестрах); биһиги сэттэ аҕас-балыс этибит нас было семь сестёр; күлэр ытыыр икки аҕас-балыстар погов. смех и плач— родные сестры.

n. sister (elder)

аат.
1. Бииргэ төрөөбүт эбэтэр аймахтыы аҕа саастаах дьахтар, кыыс. ☉ Старшая сестра
Эн биһикки биир ийэттэн-аҕаттан айыллан үөскээн төрөөбүппүт этэ: Мин Айыы Умсуур удаҕан диэн эн аҕаһыҥ буолабын. Ньургун Боотур. Омоҕой Баай мааны кыыһа аҕаһыгар күнүүлээн, Эллэй Боотуру ойох ылбата диэн тахсан сүтэн хаалбыт
Саха фольк. Сурус аҕаһын туора дьонтон көҥүүрүн кэриэтэ, мин Джамиляны дьонтон көҥүүр этим. Ч. Айтматов (тылб.)
2. Аҕанан, ийэнэн уруу аҕа саастаах дьахтар, кыыс. ☉ Тетя (сестра отца или матери)
Биһиги үтүө доҕотторбут, хаан-уруу аймахтарбыт уонна аҕастарбыт! Суорун Омоллоон. Айгырсилик лабаалаах Арыы чаллах хатыҥнаах Аҥаат-муҥаат алааска Аччыгыйдыыр эрдэхтэн Арыаллаһан үөскээбит Атас, дьүөгэ аҕастар! Саха ырыаһ
3. Аҕа саастаах дьахтар (үксүгэр ытыктабыл, үтүө сыһыан дэгэттээх). ☉ Старшая годами женщина (чаще с оттенком уважения, почитания)
Аҕас дьахтар эдэргэ кэпсээн биэрдэ. Н. Павлов
[Мэник Мэнигийээн — абааһы кыыһыгар:] «Аҕаас, хайдах тиэрэ сытар баҕайытай?» — диэн ыйытар. Суорун Омоллоон
4. Былыргы итэҕэлинэн, үөргэ, иччигэ, айыыларга сыһыаннаах дьахтары этэргэ туттуллар (дириҥ ытыктабыл, сүгүрүйүү бэлиэтигэр). ☉ Обращение в знак особого уважения, преклонения и почитания (обычно к душам покойниц, превратившихся в үөр, богиням, покровительствующим увеличению потомства, см. айыыһыт)
Кини өлөн баран үөр буолар. Чугас эргиннээҕи нэһилиэктэр, улуустар туой Болугур айыыта, хотуна, аҕаспыт, эдьиийбит — диэн ааттаан ытыктыыллар. Саха фольк. Эдьээн Иэйэхсит эдьиийбит, Илэ-бодо имэҥирбит эбит, Ахтар айыыһыт аҕаспыт Ала чахчы дьалыннаабыт эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй
△ Саамай аҕа, эдьиий, кырдьаҕас (сорох көстүүлэри ытыктаан, тыыннааҕымсытан этэргэ). ☉ Старшая, почитаемая (о нек-рых неодушевленных явлениях в знак особого почитания)
Аймах-билэ дьонум Абаралларыттан санаабакка Аҕастарым ааккытыгар Алдьанным аҕай ини [хаартыга]. Саха нар. ыр. II
Иитимньилээх ийэ үрэхтэр, Иҥиэттэн иэнигийэн, Халҕаһаланан хатыыланан, Ахсым ууларын Аҕас үрэхтэргэ аҕаллылар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Икки мэндиэмэннээх эргэ мас дьиэ Саха сирин Сэбиэскэй оскуолаларын аҕастара — учуутал оскуолата. Амма Аччыгыйа
◊ Аҕас кылын көр кылын. Таай аҕас — ийэнэн уруулуу аҕа саастаах дьахтар. ☉ Старшая родственница по матери.

аат. Эдьиийдии балыстыылар (үксүгэр бииргэ төрөөбүттэр). ☉ Сестры (обычно о двух родных сестрах)
Аҕас-балыс кыргыттар Атын-атын сиргэ Кэргэҥҥэ барбыттар, Кинилэр онно кийииттэр. К. Туйаарыскай
Аҕас-балыс, хобулуктарын тыаһа утуу-субуу тоһурҕаһан үөһэ мэндиэмэҥҥэ, 56 хоско киирдилэр. М. Доҕордуурап
△ Ытык балыстыылар (биир уус көстүүлэри, хол., айылҕа көстүүлэрин, тыыннаах курдук ытыктаан, улуутутан этэргэ). ☉ Почтенные сестры (о нек-рых явлениях, напр., явлениях природы, в знак уважения, почтения)
Улуу муора уонна киэҥ тайҕа айылҕа ийэҕэ аҕас-балыс курдук ананан айыллыбыттар эбит. Амма Аччыгыйа
Бу сэттэ аҕас-балыс үрүйэлэр түҥкэтэх хара тыаны бүрүнэн киирэннэр сэттиэн утуу-субуу Аллаҥҥа кутуллаллар. Н. Заболоцкай

аат. Бииргэ төрөөбүттэр (кыргыттар). ☉ Родные (сестры)
Днепр, Ангара, Бүлүү үһүөн Аҕас-балыстыылар, ол иһин майгылаһаллар. И. Гоголев