и. д. от аһын= I жалость.

I жалеть; оҕотун аһынар он жалеет своего ребёнка.
II прекращаться, переставать; тыал аһынна ветер перестал; ардах аһынна дождь прекратился.

аһын диэнтэн хай
аата. Мин эйиэхэ дьонум туһунан суланным, эйигиттэн аһыныы эрэйдим дуо? Амма Аччыгыйа
Уулаах, икки атахтаах аһыныытын аан бастаан көрөн ытамньыйа турда. Эрилик Эристиин
Мин эн аһыныыгар кыһаллыбаппын. С. Ефремов

туохт. Аһынан, харысыһан иэдээнтэн, алдьархайтан өрүһүй, быыһаан ыл. ☉ Проявляя жалость, стремиться спасать, избавлять (от беды, гибели)
Дьэ, тугун сүрэй, айыы таҥара абырыа-аһыныа буоллаҕа дии. Айбыт айыахсыт бэйэтин оҕолорун харах уутун соттуута суох, санаа алдьатыыта суох төттөрү илдьэрэ тоҕо сүрэй?! Дьүөгэ Ааныстыырап
Алдьарай оҕотун Абыраабыккар-аһыммыккар Махтала-баһыыбата Мантан антах буолуоҕа. П. Ойуунускай

I
туохт. Ким эмэ ыарахан, бөрүкүтэ суох балаһыанньалааҕын өйдөөн, кини эрэйдэнэрин чугастык ылын. ☉ Чувствовать сострадание к кому-л.; жалеть
Тыый, оҕуһа суох буоллахтарына, хайдах ыал буолан олоруохтарай! Аһын! П. Ойуунускай
Кыргыттар утарыта көрсө түһээт, уолу аһынан, хайдах уоскутуохтарын билбэккэ, кыҥначчы туттан, одуулаһан олордулар. Амма Аччыгыйа
Кини бу соҥуйан олорор кыысчаан барахсаны аһынан, билигин аҕай дьэбир тыллары эппитин кэмсинэ санаан кэллэ. Софр. Данилов
II
туохт. Тохтоон, уурайан хаал (хол., ардах, тыал уо. д. а. туһунан). ☉ Переставать, прекращаться (о дожде, ветре и т. п.)
Таһырдьа тахсыбытым, тыал астыбыт. А. Софронов
Халыҥ былыт уостан, чысхаан тыал астан, күн бэрдэ күлүмүрдүү көрөн турарын курдук этэ. Амма Аччыгыйа
Утуйар-утуйбат икки ардынан сытан иһиттэҕинэ, ардах сэллиир, тыал астар. Н. Якутскай
Ыкса киэһэ ардах астан, былыт арҕааттан көтөҕүлүннэ. М. Доҕордуурап

v. to feel sorry for; аһыныгас a. compassionate, sympathetic; аһыныык a. pitiful, compassionate