Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бабыгыраа

тыаһы үт. туохт.
1. «Ба-ба-ба» диэн эрэр курдук быһыттаҕас дорҕооннору таһаар. Быстро издавать звуки «ба-ба-ба», бабакать
Хараҥа түүн бодуламмыт мутугар Хаххан, мэнэрик курдук, бабыгырыыр. И. Гоголев
Чаанньык оргуйан хаппаҕынан кыыран бабыгыраан барбыта. Н. Якутскай
2. Ыксаабыт бобуллаҕас куоласкынан ис хоһооно суох быһыттаҕас саҥата таһаар (хол., кыыһыран эбэтэр кутталтан). Судорожно-возбужденным голосом издавать непонятные прерывистые звуки (напр., от злости или страха)
Кыыһыран эриличчи көрбүт эдэр киһи охсуохха айылаах бабыгыраабыта. П. Аввакумов
Хата, куттас ньиэмэс эбит: хаһыытаабата, көннөрү бабыгыраата. А. Данилов
Чаабый хотун бүтэн хаалбыт кэһиэхтээх күөмэйинэн бабыгыраан, ытамньыйан ыла-ыла саҥаран барда. Эрилик Эристиин
Тоҥон бабыгыраа – наһаа күүскэ, тииһиҥ тиискэр ыпсыбат гына тоҥ. Очень сильно мерзнуть, зуб на зуб не попадает (от холода)
Эмээхсин эрэйдээх этирик түөһэ килэҥнээн көстүбүт, бытарҕан дьыбартан тоҥон бабыгыраабыт. И. Гоголев
Сороҕор суорҕаным иһигэр тоҥон бабыгырыырым, сороҕор этим уотунан кутаалаан, унньуктаах уһун түүн устата сырдыкка-хараҥаҕа киирэрим. А. Куприн (тылб.)

Якутский → Русский

бабыгыраа=

звукоподр. быстро произносить звуки ба-ба-ба, бабакать; тоҥон бабыгырыыр а) у него зуб на зуб не попадает (от холода); б) перен. он говорит бестолково, бессвязно.


Еще переводы:

бабыгырас=

бабыгырас= (Якутский → Русский)

совм.-взаимн. от бабыгыраа =; бөлүүн бары тоҥон бабыгырастыбыт этой ночью у всех зуб на зуб не попадал.

ньукуччу

ньукуччу (Якутский → Якутский)

сыһ. Кумуччу (тутун). Съёжившись, съёживаясь
Чыычаах [оҕо аата] иһин түгэҕин харбанан, сибилигин аҕай муустаах ууга сыгынньахтыы сөтүөлээн тахсыбыт киһилии, ньукуччу туттан, сирэйэ көҕөрө өлөн, бабыгырыы-бабыгырыы олорбохтоото. И. Гоголев

бабыгырас

бабыгырас (Якутский → Якутский)

бабыгыраа диэнтэн холб. туһ. Көс сиртэн өрө бабыгыраһа түһэн баран, [үөр курупааскылар] көтөн бураллан тахсыбыттара омунун, кылбаһан түһэн, өҥнөрө тубустаҕа үчүгэйин! Н. Заболоцкай
Саалар бабыгыраһа түстүлэр. Амма Аччыгыйа

үөлүк-сүөлүк

үөлүк-сүөлүк (Якутский → Якутский)

көр үөл-дьүөл
Чуумпуга иһиттэхпинэ чубурҕаччы уураһаллар, Үөлүк-сүөлүк саҕана үөһэаллара тыыналлар. Р. Баҕатаайыскай
[Хаххан] Барык-сарык буолуута Бабыгырыыр идэлээх, Үөлүк-сүөлүк буолуута Үгүрэлиир күлүүлээх. Е. Васильев

кэҕиһий

кэҕиһий (Якутский → Якутский)

кэҕий диэнтэн хамс
көстүү. «Ээ, харчы диэн тыл күндүтүк иһиллэр суол», — дии-дии Иван уус кэҕиһийэн кэллэ. М. Доҕордуурап
Баһай айаҕын киэҥник атан, төбөтө кэҕиһийэн, кэлэҕэйдээн бабыгыраата. В. Протодьяконов

байбарыын

байбарыын (Якутский → Якутский)

даҕ., фольк. Соноон, кэтирээн көстөр; намылыйбыт хойуу лабаалардаах (үксүгэр үүнэн турар мас туһунан). Придающий расширенный вид; ветвистый (обычно о дереве)
Күөхтэн күөх Күөгэйэр-нуоҕайар Күтүр улахан, Баай Барҕа тыам Маанылаах маһа Байбарыын харыйам! П. Тобуруокап
Бастыҥ киһи кэлэн Атын баайдын диэннэр Бабыгырыы олорор Бар өксөкү Барыллыа кыыллаах Бастыҥ байбарыын маҥан сэргэни Байбаччы анньыбыттар эбит. П. Ядрихинскай

сутурҕаа

сутурҕаа (Якутский → Якутский)

туохт. Кими-тугу эмэ сутуруккунан оҕус, күүскэ ас. Ударить кулаком по чему-л., кого-л., сильно толкнуть кулаком кого-что-л.
Дугдуруй да сутурҕаа (өс хоһ.). Оҕонньор бабыгырыы түстэ да …… умса нөрүйэн олорор дьахтары көхсүгэ сутурҕаан «лүҥ» гыннарда. Амма Аччыгыйа
Коля …… абатыйан, ыстаанын абырахтаах тобугун сутурҕаабыта. Эрилик Эристиин

чылырдаа

чылырдаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тимир тимиргэ охсулларыгар маарынныыр тыаһы таһаар. Позвякивать, бренчать при ходьбе или ритмичных толчках
Аччыктаабыт ат хадьырыйан сытыы тииһин тыаһа кирдиргиирэ, …… үүнүн тимирэ чылырдыыра эрэ иһиллэр. И. Гоголев
Уучах чуораана чылырдыыр. «Чолбон». Арбай баттах бураллаҥныыр, Тимир кыаһаан чылырдыыр, Ойуун арыт бабыгырыыр, Арыт суордуу кыламмахтыыр. В. Лебедев (тылб.)
ср. каракалп. шылдырлау ‘звенеть’

сыгынньахтыы

сыгынньахтыы (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Туох да таҥаһа суох. Голышом, нагишом
Ол курдук муҥнаан баран, …… ньиэмэс дьиккэрдэрэ ахсынньы тымныытыгар ис ырбаахынан сыгынньахтыы Зояны атын сиргэ илдьэ барбыттар. Амма Аччыгыйа
Чыычаах [оҕо аата] иһин түгэҕин харбанан, сибилигин аҕай муустаах ууга сыгынньахтыы сөтүөлээн тахсыбыт киһилии, …… бабыгырыы-бабыгырыы олорбохтоото. И. Гоголев
Күҥҥэ биирдэ эбэтэр иккитэ оҕону сыгынньахтыы икки-үс мүнүүтэ устата кырабаакка сытыарыллар. Дьиэ к.
2. кэпс. Хаата, кыына суох (хол., илдьэ сырыт — биилээх, уһуктаах сэби). Обнажённым, оголённым (напр., носить, держать — колюще-режущие предметы, оружие)
[Сэмэн] киэһэ дьиэтигэр маузерын уонна нагаанын сомуоктарын туруоран, сыгынньахтыы икки илиитигэр туппутунан таһырдьа тахсар. Н. Якутскай
Кинээс көхсүн иһэ, итии болгуолуу сирэлийэн, умайарга дылы буолла, куортугун сыгынньахтыы ылан килбэлдьиттэ. М. Доҕордуурап
Өстөөхтөрү үҥүүнэн сабыта тамнаан баран, легионердар батастарын сыгынньахтыы туппутунан киниэхэ утары сырсан киирэллэрэ. КФП БАаДИ

имэҥнээхтик

имэҥнээхтик (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Ис-искиттэн иэйэн, умсугуйан, курдаттыы тартаран. Жадно, увлеченно, со страстью
Имэҥнээхтик эттэҕим буоллун, Саталлаахтык саҥардаҕым буоллун. Өксөкүлээх Өлөксөй
Тыыннаах буоларга ис-иһиттэн имэҥнээхтик баҕаран кэллэ. Софр. Данилов
Эдэр дьахтардаах эр киһи куустуһан иһэллэрэ, тохтоон аһаҕастык уонна имэҥнээхтик сыстыһан уһуннук уураһаллар. «ХС»
2. Омуннаахтык, иҥсэлээхтик. С жадностью, бурно, горячо; вдохновенно, сильно
Бэрт да кыра суолтан сылтаан кини бэрт имэҥнээхтик, иэдээннээхтик, эҥсиилээхтик этэн-тыынан, кыайан-хотон барарын таптыыр этэ. Амма Аччыгыйа
«Ыччыы-ычча!» - диэн эт-этэ дьигиһийэ-дьигиһийэ имэҥнээхтик ис-иһиттэн кыйыттан туран бабыгыраата. И. Федосеев
Мин сүрэхпэр кэрэтик Иһиллэр ат тыбыырара, Алаас уҥуор имэҥнээхтик Атыыр оҕус айаатыыра. «ХС»