кимий диэнтэн арыт. көстүү. Баттыалаатахха, искэнэ онон-манан кимилдьийэр эбит

күөгэҥнээ диэнтэн дьаһ. туһ. Инники киһи кутаны ураҕаһынан баттыалаан күөгэҥнэттэ

сов. 1, (налечь на что-л.) ыга баттаа, бүтүн бэйэҕинэн баттаа, тирэн; 2. (начать усиленно работать) күүһүҥ муҥунан баттыалаа; 3. перен. (приняться за что-л.) ылыс, ылсыс.

сап гын диэнтэн дьаһ
туһ. [Хапытыан] арыгытын муос төбөтүгэр кутан баран бэйэтэ сап гыннарда. А. Сыромятникова
Сарыы үтүлүгүнэн Санныга сап гыннарда, Баабый илиитинэн Баһыттан умса баттыалаабыта буолла. С. Васильев

тумун диэнтэн дьаһ
туһ. Кини [араатар] тугу хайҕаабыта, тугу сирбитэ, туохха угуйбута, туохтан тумуннарбыта биллибэт. Амма Аччыгыйа
Болот, титириги харыстаан, итиччэ улахан бухатыыр тыраахтарын тумуннара хаамтараары, ырычаахтары тардыалаабыт, баттыалаабыт киппэ дьүһүнүгэр туох эрэ истиҥ, эйэҕэс майгы көстөр. П. Аввакумов

аат.
1. Биир киһи утуйар судургу оҥоһуулаах ороно (хол., балыыһаҕа). ☉ Койка
Уйуо дуо диэбиттии куойкатын баттыалаан көрөн баран сытта. Амма Аччыгыйа
Хайа быыһынааҕы бөһүөлэк дьоҕус балыыһата иккиэйэх куойкалааҕа билигин иччитэхтэр. Н. Заболоцкай
2. Балыыһаҕа эбэтэр атын эмп тэрилтэтигэр хас киһи сытар кыахтааҕын көрдөрөр кээмэй. ☉ Койко-место (в больнице, санатории и т. п.). Уон биэс куойкалаах балыыһа

туохт. Сылгы түүтүн мууһурбут кырыатын кырыаччынан тараан ыраастаа. ☉ Счищать скребницей смерзшиеся сосульки с шерсти лошади
Дьэргэ киэһэ тахсан ампаарын муннугар бааллан турар атын сыгынньахтаата, кырыаччылаата, самыытын баттыалаан, саалын тутуталаан көрдө. Болот Боотур
Арыт хара күһүҥҥүттэн тыаллаах, тибиилээх сыл буолан убаһалар көхсүлэрэ көмнөҕүрүмтүө, онон утары кырыаччылаан испэтэххэ, сорох убаһалар улаханнык ыраллар. АГГ АҮЭЭЭ

сыһ. Сэтэриир курдук, сэтэриир быһыынан. ☉ Ехидно, злорадствующе
Манчаарылыын хараҕа харсыһа түстүлэр, Чоочо сэтэрээбиттии ымах гынна. И. Гоголев
Билигин кинини киһи баар диэн кэрэхсиир киһи мэлийдэ, сорохторуҥ көрө-көрө көрбөтөҕө буолаллар, өссө кыһытаары, сэтэрээбиттии ымаҥнаһааччылар эмиэ бааллар. Г. Угаров
Мин ачыкылаах уол диэки сэтэрээбиттии туттубуппун көрө охсон, санныбын баттыалыыр. СН ЭСЭ

көннөрүү (хомуллаҕас металл лиистэри, өҕүллэҕэс уһун металлары, боробулуохалары баттыалаан, охсуолаан көннөрүү үлэтэ.)

тымныылыы бысталыыр (соҕотуоп-каны итиппэккэ эрэ быһыта охсуолаан (баттыалаан) тэҥ гына бысталыыр массыына.)