тумун диэнтэн дьаһ
туһ. Кини [араатар] тугу хайҕаабыта, тугу сирбитэ, туохха угуйбута, туохтан тумуннарбыта биллибэт. Амма Аччыгыйа
Болот, титириги харыстаан, итиччэ улахан бухатыыр тыраахтарын тумуннара хаамтараары, ырычаахтары тардыалаабыт, баттыалаабыт киппэ дьүһүнүгэр туох эрэ истиҥ, эйэҕэс майгы көстөр. П. Аввакумов
Якутский → Якутский
тумуннар
тумун
туохт.
1. Баран иһэр суолгар туох эмэ мэһэйи көрсөн, ону кыйа, эргийэ бар. ☉ Огибать, объезжать, обходить стороной какое-л. препятствие, идти в обход чего-л.
Бадарааны, чалбаҕы тумнубакка Нина уулуссанан суһаллык хааман дуксуйар. Н. Габышев
Аттаах дьон уоту тумнан көҥүс уҥуор быыппаһыннардылар. М. Доҕордуурап
[Орлик] миинэ, снаряд хойуутук эстэр сирин тумна сатыырга дылы гынар. Н. Кондаков
△ Туохтан эмэ куттанан, сэрэнэн чугаһаабакка, ырааҕынан сырыт (көтөр-сүүрэр туһунан). ☉ Обходить стороной, боясь, опасаясь чего-л. (о птицах и животных)
Онуоха-маныаха диэри суордар куттанан, кини [Чолбон уол] бултуур ыырын ырааҕынан тумна көтөр буолбуттара. И. Федосеев
Сорох ардыгар сээкэйтэн сэрэнэр уонна тумнар наһаа мындыр кырсалар баар буолааччылар. НЛН ББ
2. Кимтэн, туохтан эмэ тэйэ тутун, куота сырыт; туохха эмэ чугаһаама, кыттыма. ☉ Обходить стороной кого-что-л., избегать, сторониться кого-чего-л.; не принимать участия в чём-л. [Фёдор Иванович] кытаанах диэн чаҕыйбат, мара үлэ диэн тумна хаампат киһи. Н. Якутскай
Алдьархайга түбэспити Ырааҕынан тумнан ааһар Үрүҥ илии, халыҥ тирии Бэйэмсэхтэр суох буоллуннар. И. Гоголев
Киһи ис-иһиттэн үчүгэйгэ дьулуһа, куһаҕаны тумна үөрэннэҕинэ эрэ, туох эмэ күттүөннээх тахсыан сөп. «ХС»
3. Туохха эмэ суолта биэримэ, туох эмэ суолталааҕы улахаҥҥа уурума, аахайыма. ☉ Не принимать во внимание, оставлять без внимания что-л., сознательно избегать чего-л.
Бииргэ сылдьан күннээҕини бүтүннүү кэпсэтэллэр. Арай тапталы эрэ тумналлар. Н. Лугинов
Кэччэгэй баай уопсастыба олоҕор кыһаммат, бар дьон быһыытын-майгытын тумнубут киһи курдук көрдөрүллэр. ССЛИО
Уруокка, саараама, биир да оҕону тумнубат. «Кыым»
4. көсп. Кими, тугу эмэ туохха эмэ сыһыарбакка, кытыннарбакка хааллар, туохтан эмэ матар. ☉ Обходить кого-л. стороной
Бандьыыттар Даарыйаны сонордуур аймалҕаннаах суоллара Дьадаҥы Дьарааһыннааҕы тумнубата биллэн турара. Дьүөгэ Ааныстыырап
Дьадаҥыны саас-үйэ тухары дьол тумнар, сор сонордуур эбит. А. Сыромятникова
Холбоһуктааһын түллүүлээх долгуна ыраах, түҥкэтэх Мастааҕы да тумнубатаҕа, харыстаабатаҕа. Багдарыын Сүлбэ
ср. бараб. тубул ‘извиваться’, монг. тумтури ‘окружать и атаковать’
Якутский → Русский
тумун=
1) обходить, объезжать; чалбаҕы гумун= обойти лужу; бадарааны тумун объехать болото; 2) перен. обходить что-л., избегать кого-чего-л.; дакылаатчыт боппуруос мөккүөрдээх өрүттэрин тумунна докладчик обошёл спорные моменты вопроса; кини миигин тумнар он меня избегает; кырдьыгы тумнуоҥ суоҕа правду не обойдёшь. тумуннар= побуд. от тумун=; сирдьит куһаҕан суолу тумуннарда проводник сумел обойти трудную дорогу; тумуннаран өтэр он говорит, вводя в заблуждение (слушателей).
Еще переводы: