бахтай диэнтэн дьаһ
туһ. Баанданы бахтатан, Баайдары самнаран Батталлаах биистэрин үүрбүппүт. Күннүк Уурастыырап

батталлаах диэн курдук
Баттыгастаах үйэ самнан, Баайдар, тойоттор бахтайдылар. Күннүк Уурастыырап
Додор кулуба дьон кэпсээнинэн буоллаҕына, хайа да былыргы саха тойотторуттан, баайдарыттан ордук суостаах, ордук баттыгастаах киһи эбитэ үһү. Саха фольк. [Кутанаҕа олохтоох Түмэппиэйэптэр] аһара баттыгастаах баайдар. Н. Якутскай

сиҥнэр диэнтэн холб. туһ. Дмитрий Алексеевич Гуляев сидьиҥ өстөөх-фашист бииһин сиҥнэрсибит саха бастакы снайпердарыттан биирдэстэрэ. М. Тимофеев
Эргэ сиҥнэриспит бабаарыналардаах Бахтай улууһа, дьүдьэх дьүһүнүн суох гынан, саҥаттан саҥа дьиэлэринэн киэркэйбит киэбэ көһүннэ. Эрилик Эристиин
Баай баттал тирэҕин сиҥнэрсээр, Баанданы эсиһээр. А. Абаҕыыныскай

сыһ. Талаанньыт курдук, халыах-талыах курдук. ☉ Подобно грабителю
Фашист хааннаах сэриитэ Сэбиэскэй Сойууска талаанньыттыы саба түһэр кэмигэр Аҕа дойду Улуу сэриитигэр атын сэбиэскэй норуоттары кытта тэҥҥэ сылдьыһарга [бары өттүнэн бэлэм этэ]. Амма Аччыгыйа
[Гитлер] Кутаа уотунан кутан Кутталы оҥорон, Ороскуоту аҕалан, Ороспуойдуу быһыыланан, талаанньыттыы дьаабыланан, Бастыҥ сирбитигэр Маскыбаҕа тиийэн Бардам санаата Бахтайан төннүбүтэ. Тоҥ Суорун

туохт. Чиэскэ, бочуокка тигис. ☉ Быть в почёте, чести
Аатырарым, чиэһирэрим иннигэр хайдах да буолуум. Эрилик Эристиин
Тураах муҥнаах хайыы үйэҕэ маҥнай кэлиитинээҕи мааныта бахтайан, чиргэл тиит мутугар чэмчэйэн чиэһирэрэ уурайан, бөх-сыыс дойдуланан, көйгөтүгэр түспүтэ. Күннүк Уурастыырап
Чэгиэн-чэбдик буол, чиэһир үлэнэн! Дьоллоохтуксоргулаахтык олор! ДФС КК

сов. разг. (уплыть) уһун, устан бар; # был да сплыл баара бахтайбыт.

аат., эргэр. Айан суолугар суол дьоно тохтоон ааһарыгар аналлаах элбэх муннуктаах дьиэ. ☉ Многоугольный сруб на трактах, служащий для кратковременной остановки путников; постоялый двор
Эргэ сиҥнэриспит бабаарыналардаах Бахтай улууһа дьүдьэх дьүһүнүн суох гынан, саҥаттан саҥа дьиэлэринэн киэркэйбит. Эрилик Эристиин
Өрөөн, сылааларын таһаарар сирдэринэн хастыы да хонугу ааспыттарын кэннэ кэлэр дьаам бабаарыналара буолаллара. «ХС»
Верхоянскай – былыргы куорат. Кини бастакы мас бабаарыналара 1638 сыллаахха Дьааҥы өрүс хаҥас өттүгэр тутуллубуттара. П. Филиппов
△ Кырдьаҕас кэргэттэр олороллоругар анаан алта эбэтэр аҕыс муннуктаах, бэрэбинэлэри сытыары уурталаан тутуллубут сайылык дьиэ. ☉ Шести-восьмиугольное срубовое летнее помещение, предназначенное для почетных пожилых членов семьи
Александр Сергеев атыгар сээкэй малын тиэйэн кэлэн, эһэтин бабаарынатын таһыгар тохтоото. М. Доҕордуурап
Саҥаны истэн, утары бабаарынаттан Сабардамнар биир ыанньыксыттара Үчүгэй Өрүүнэ утары тахсан кэллэ. Болот Боотур. Манна эһэлэрин киэнэ быыкайкаан алта кырыылаах бабаарына дьиэ самналлан турара. Саха фольк.
ср. русск. устар. пова ´рня ‘кухня’

туохт.
1. Бытарыйар гына алдьан, алдьанан хампарыйан бытарыйа тоҕун. ☉ Разбиться, раздробиться, раскрошиться на кусочки
Ситэ үлтүрүйбэккэ хаалбыт бөдөҥ доруобунньук саҕа суухараны Тогойкин быраҕан биэрдэ. Амма Аччыгыйа
Сыыгыныы-сыыгыныы сиэбин хастан, үлтүрүйбүт хаалаах бөппүрүөскэни таһаарда. Далан
Лааппы түннүгүн тааһа үлтүрүйэн лыҥкыныыр. Н. Якутскай
2. Урусхал буол (ханнык эмэ тутуу эргэрэн алдьаныытын этэргэ эбэтэр алдьатылыннаҕына); үлтү сынньылын, хоттор (сэриигэ). ☉ Развалиться, разрушиться; быть разгромленным
Улахан куорат үлтүрүйбүт. Амма Аччыгыйа
Өстөөх үлтүрүйдүн, Өрөгөй-талаан үрдээтин! С. Васильев
Өстөөх инники кирбиититтэн күттүөннээх ордубатах этэ. Барыта үлтүрүйбүт, умайара умайбыт, күөдэн-таһаа ыһыллыбыт. И. Сосин
3. көсп. Суох буола эһин, сүт-симэлий (хол., эргэ былаас). ☉ Быть уничтоженным, свергнутым, прекратить существование (напр., о старой власти)
Үс сүүс сылы мэлдьи Үктэбиллээх үйэ үлтүрүйдэ. А. Софронов
Баай да буолларгыт бахтайыаххыт. үтүө да буолларгыт үлтүрүйүөххүт. А. Фёдоров
Саасүйэ тухары үлэһит норуоту тутан олорбут баайдар хааннаах хара батталлара үлтүрүйдэ. Бэс Дьарааһын