Якутские буквы:

Якутский → Якутский

баһылат

баһылаа диэнтэн дьаһ
туһ. Баһаам элбэх бас билиигэр Баһылатан барбаппын, Бастыҥ үтүө майгыгар Баһылатан барабын. Саха нар. ыр. II
Оттон бу курдук сырыттахпына бэйэм бэйэбэр хотуммун, кимиэхэ да баһылаппаппын. «ХС»
◊ Баһылатар тыл көр баһылатыылаах ситим
Тыл ситимин быһаарарга бастаан баһылыыр тылтан баһылатар тылга ыйытыы туруора үөрэнэллэр. КИИ СТ-2. Баһылатыылаах ситим тыл үөр. – тыл ситимин биир чилиэнэ атыныттан тутулуктаах, суолтатынан баһылыыр чилиэни быһаарар, толорор, ситэрэр ситимэ. ☉ Подчинительная связь
Баһылатыылаах ситими барбыт эрэ кэнниттэн тэҥҥэ холбоммут ситими барыллыахтаах. ЧМА СТСАКҮө
Баһылытыылаах холбуу этии көр холбуу этии. Баһылатыылаах холбуу этии икки чаастаах. Өскөтө баһылатыылаах холбуу этии чаастарын соруйан үрэйэр эбит буоллар, иккис чааһыттан эрэ туспа судургу этии тахсыа этэ. ЧМА СТСАКҮө
Баһылатыылаах холбуу этиилэр араастарын хатылааһыҥҥа …… оҕолор бары кытталларын ситиһэргэ дьулуһуллуохтаах. АНВ СТУ

Еще переводы:

подчиненный

подчиненный (Русский → Якутский)

прил
баһылатааччы, бас бэринээччи

подчиняется

подчиняется (Русский → Якутский)

гл
баһылатар, бас бэринэр

салайыы

салайыы (Якутский → Якутский)

  1. салай диэнтэн хай. аата. Көтөр аппарааты салайыы. Кэлэктииби салайыы
    □ М.К
    Аммосов …… кыһыл армыайастары бэлиитикэ өттүнэн иитиигэ, бойобуой операциялары ыытыыны салайыыга быһаччы кыттыбыта. П. Филиппов
  2. тыл үөр. Этиигэ баһылыыр тыл баһылатар тылы сөптөөх ойоҕос түһүккэ туруоран ситимнэһиитэ. ☉ Управление (падежное)
    Баһылатар ситимнэр түөрт араастаахтар: сөпсөһүү, салайыы, сыстыы, тардыы. ЧМА СТСАКҮө
идэлээ

идэлээ (Якутский → Якутский)

туохт. Кими эмэ идэҕэ үөрэт, идэни баһылат. ☉ Обучать какой-л. профессии кого-л., дать какую-л. специальность кому-л.
Ахсыһы бүтэрэр уолгун идэлээтэххинэ сатаныыһы.  Чернышевскайы манна элбэх идэлииллэр. Эллэй

утум-ситим

утум-ситим (Якутский → Якутский)

сыһ. Бииртэн биир, биир кэнниттэн биир. ☉ Один за другим, друг за другом
Дьон бары тыыллаҥнаһан, дьааһыйан, ыҥыранан утумситим уһуктан, туран кэллилэр. Эрилик Эристиин
Холкуостаахтар утумситим кэлитэлээн, саала иһэ дьонунан туолан истэ. Д. Таас
Маҥнай дьиэлээх хотун, онтон хоно сытар дьон утумситим уһуктан, хоту дойду сиэринэн бэрт түргэнник билсэн, күө-дьаа буолан бардыбыт. Н. Заболоцкай
◊ Утум-ситим баһылатыы тыл үөр. — баһылатыылаах ситим баһылыыр чилиэнэ бэйэтэ атын тылга баһылатан ситимнэһиитэ. ☉ Последовательное подчинение. Бу айымньыттан утум-ситим баһылатыылаах тыллардаах этиилэри булан бэлиэтээҥ

подчинение

подчинение (Русский → Якутский)

с. 1. (по гл. подчинить) бас бэриннэрии, баһылааһын; 2. (по гл. подчиниться) бас бэринии, баһылатыы; 3. грам. баһылатыы.

подчинённый

подчинённый (Русский → Якутский)

  1. прич. от подчинить; 2. прил. бас бэринэр, баһылатар; 3. в знач. сущ. м. бас бэринээччи, баһылатааччы.
иэмэхтээ

иэмэхтээ (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Дьаныардаахтык, дьүккүөрдээхтик үлэлээн, эрчийэн, эрийэн-мускуйан кимиэхэ эмэ туох эрэ үөрүйэҕи, сатабылы иҥэр, баһылат. ☉ Постоянной, упорной работой приучать кого-л. чему-л., прививать какой-л. навык кому-л.
Мин иэмэхтээн эрчийбит эрэттэрим бэйэм курдук Илбистээх илиилэнэн, ыар тыыннанан хаалааччылар, Чабыланар диэйэҕин, чахчытын амылыйабын. И. Гоголев

ол гынан баран

ол гынан баран (Якутский → Якутский)

ситим сыһыан холб. Баһылатар дэгэттээх, инники этиллибиккэ утарар сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает противительное отношение с оттенком уступительного значения (но всё же, однако, но)
Ол гынан баран, син сөбүгэр быһыыланар эбиккин. Н. Неустроев
Ол гынан баран, кинилэргэ бу күннэргэ ким да кэлбэтэҕэ. Суорун Омоллоон
Үһүйээн диэн, биллэн турар, өйтөн оҥоруу, ол гынан баран, киһи биһирээн да истэр ээ. Далан

ол да буоллар

ол да буоллар (Якутский → Якутский)

ситим сыһыан холб. Утарар-баһылатар сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает противительно-уступительное отношение (однако, всё же, тем не менее)
Ол да буоллар, кини иннин диэки баран иһэр. Амма Аччыгыйа
Көлөһүммүт иэдэспитинэн сүүрэр, ол да буоллар иннибит диэки харса суох хаамабыт. И. Данилов
Ол да буоллар, дьон кэпсээни бэркэ сэҥээрэн истибиттэрэ. М. Доҕордуурап