прил. 1. (умирающий) өлен эрэр, өлбүт-тыыннаах икки ардынан; 2. (безжизненный) өлбөөдүйбүт.

прил. 1. (безжизненный) өлөн хаалбыт курдук, өспүт курдук; 2. перен. таалбыт, ньим барбыт; мертвенная тишина ньим барбыт чуумпу.

прил. 1. (безжизненный) чувствота суох, тугу да билбэт буолбут; бесчувственное тело тугу да билбэт буолбут өлүк; 2. (безучастный, равнодушный) халыҥ сүрэхтээх, көһүүн сүрэхтээх, амараҕа суох.

прил. 1. тааһырбыт, таастыйбыт, таас буолбут; окаменелые остатки древних животных былыргы харамайдар тааһырбыт тобохторо; 2. перен. (неподвижный, безжизненный) хамсаабат, биир мээнэ, тугу да сэҥээрбэт; окаменелый взор биир мээнэнэн көрүү.

прил. 1. өстүөкүлэ; стеклянная масса өстүөкүлэ маассата; стеклянный шкаф өстүөкүлэ ыскаап; 2. перен. (неподвижный, безжизненный) өстүөкүлэ курдук, килэгир, килэччи; стеклянный взгляд килэччи кө- РҮҮ-стеклярус м. стеклярус (туруупкалыы бы- һыылаах өстүөкүлэ оҕуруо).

1. филе, мясная мякоть, мясо без костей; кэлин куҥа мякоть задней части туши; 2. безжизненный, расслабленный; куҥ илии безжизненная рука (разбитая параличом); куҥ буол = утратить способность двигаться (от слабости, болезни).
   хаппар куҥа внутренняя мягкая мышца бедра;тобук куҥа (=сыппа тардара) передняя толстая мышца бедра (противоп. кэлин эт )

прил. 1. (умерший) өлбүт, өлөн хаалбыт; 2. (безжизненный) өлөн хаалбыт курдук, өспүт курдук, ньим барбыт; # мёртвый капитал 1) фин. дохуот биэрбэт үп, туһата суох мал; 2) туһата суох мал (билии, идея уо. д. а. туһунан); мёртвая природа тыыммат айылҕа; мёртвый язык туттуллубат буолбут (былыргы) тыл; спать (или уснуть) мёртвым сном өлбүттүү утуй.

I
1. аат.
1. Өлбүт киһи. ☉ Труп (человека)
Хабырыыс уонна Ширшов милииссийэ өлүктэрин көтөҕөн оскуолаттан таһаараллар. Н. Якутскай
Хаан билик буолбут убайын өлүгүн көрөөт, Өрүүнэ уйулҕата көппүт. И. Федосеев
2. Охтубут, өлбүт сүөһү, кыыл. ☉ Падаль, павшая скотина, дохлое животное
Өлүгү үтэлэммит, Хохтуга хоһулайбыт, Собулҕаҕа суудайбыт, Харыҥы хабыалаабыт. Өксөкүлээх Өлөксөй
Соҕуруу-хоту суксулдьуйар, Собулҕа, өлүк сойуолаһар, Хааҥҥа, бөлүөххэ хамаҕа Хамныыр оботтоох далаҕа [суор]. Болот Боотур
3. көсп. Ыалдьан, кырбанан о. д. а. үтүөрбэт гына эмсэҕэлээбит, эчэйбит, мөлтөөбүт киһи. ☉ Увечный, калека
Мин буоллаҕына, бу быһыта сынньыллан-сынньыллан киһи аатыттан аастым, киһи өлүгэ буолан хааллым. Эрилик Эристиин
Ылдьаам тыыннаах өлүккэ кубулуйбута. «ХС»
2. даҕ. суолт. Улугурбут, өлбөөрбүт көрүҥнээх (сирэй туһунан). ☉ Тусклый, серый, безжизненный (о лице)
Өлүөрсүтүөр бэйэтэ Өлүк дьүһүннэннэ, Уохтаах-күүстээх бэйэтэ Удьук-садьык буолла. Өксөкүлээх Өлөксөй
Миитэрэй өлүк сирэйдээх араҥ дьахтар тахсан турарыттан соһуйдаҕа буолуо. Амма Аччыгыйа
♦ Өлүк сүрэх кэпс. – күөх көппө, сүрэҕэ суох. ☉ Неисправимый лентяй. Өлүк сүрэхтээх киһи эбиккин
◊ Өлүк көтөх эргэр. – кимтэн эмэ бэйэтэ өлбүт сүөһү этин ыл уонна тугунан эмэ ону төлөө. ☉ Принимать от кого-л. часть павшей или добитой скотины, оплачивая чем-л.
др.-тюрк. өлүх, уйг. өлүк, тув. өлүг
II
аат. Халлаан уһуннук ардаҕа суох былытырыыта. ☉ Устойчивая облачность без дождя
Өлүгүн ыраастаан [ардах] түһүөҕэ. ПЭК СЯЯ