сундулуй диэнтэн дьаһ
туһ. Атастыылар Өлүөнэ өрүһү таҥнары устан сундулуттулар. В. Протодьяконов
Киһитэ оҥочотугар киирээт, собуоттаан бидилитээт, ууну өрө бирилэтэн сундулута турбута. «ХС»

ыадаччы диэн курдук
Кырдьаҕастара оллоонтон күөһүн ыадалыччы көтөҕөн бидилитэн балааккатын диэки аадаҥнаата. В. Миронов
Бөдөҥ, ыадалыччы уойбут көтөрдөр моойдорун хоноччу туттан, көтөн лаһыгыраһаллара. В. Санги (тылб.)

аат. Эт эбэтэр балык соркуойугар эбиилик (үксүгэр оҕуруот аһа, хааһы). ☉ Гарнир
Мөкүрдээнэп остолобуойтан бөтүөҥҥэ миин, гуляш, гарнир холбуу куттаран бидилитэн аҕалла. Э. Соколов
Салааты эт, балык, атын да итии астарга гарнир гынан сиэххэ сөп. ФВН ТС

аат. Саас, күһүн күндьыл хаар ууллуор диэри сылыйыыта. ☉ Оттепель
Сотору кыыл ааһыыта мөлтүө. Ириэһин буолаары гыммытын билэн, күүскэ киирэн эрэр. Болот Боотур
Үс күннээх улахан ириэһин буолла. М. Доҕордуурап
Биир күн, сааскы ириэһин буолан эрдэҕинэ, били хара бараан киһи ууну-хаары тоҕута кэстэрэн, сиэллэрэн бидилитэн, Мохсоҕоллоох алааска кэлбитэ. И. Федосеев

кэс I диэнтэн дьаһ
туһ. Күөх оту кэстэрэ сылдьан, быанан сири кээмэйдииллэр, от кыбытыылаах бэлиэ тоһоҕо анньаллар. Л. Попов
Нэһилиэги үлтү кэстэриллиэ, кинээс тыла ытыктамматаҕына, кимиэнэ ытыктаныай? Амма Аччыгыйа
Биир күн, сааскы ириэһин буолан эрдэҕинэ, били хара бараан киһи ууну-хаары тоҕута кэстэрэн, сиэллэрэн бидилитэн, Мохсоҕоллоох алааска кэлбитэ. И. Федосеев
Сыа хаары быһа кэстэрэн, атын сэргэҕэ аҕалан баайда. Н. Заболоцкай

аат., эргэр.
1. Ха п па хтаах кыра туос иһит. ☉ Маленькая берестяная посуда с крышкой, берестяное лукошко
Мин Эйиэхэ бэйэм тикпит Туос мэһэмээммин тобус-толору Дьэдьэн хомуйан аҕалар буолуом. И. Гоголев
Ийэм эбэбинээн, мэһэмээнтэн дьаарысса сиэмэтин ытыһан ыла-ыла, ыһан кү дээритэллэрэ. П. Аввакумов
2. Ыйааһын кээмэйэ: биир киилэ кэр и э т э. ☉ Примерно один килограмм (мера веса)
Дэлби кырбаммыт сүөһү буотарагын, мэһэмээн арыыны тар хааһыга кутан баран, оргутан бидилитэллэр. Н. Якутскай
русск. безмен ‘мера веса в 2,5 фунта’

1. мус диэнтэн хай. аата. [Кулаковскай] тус бэйэ олоҕун оҥос туута, баай мунньуута диэҥҥэ төрүт кыһаммат киһи эбит. Суорун Омоллоон
   Саха сирин кураан усулуобуйатыгар паар диэн сиргэ сииги мунньуу биир бастыҥ, бэрэбиэркэлэммит суола буолар. П. Егоров
2. Охсуллубут оту харбаан субуулааһын. ☉ Сгребание (собирание) скошенного сена
   Охсубут оту чараас-чараас сирдэринэн быһыта тыыттахха, сахсыйдахха, сарсын мунньуу бэрдэ буолсу. Ам ма Аччыгыйа. Отчуттарга, мунньуу буолуор диэри, …… Маайыс чаанньыкка чэй оргутан бидилитэн кэбиспит. А. Бэрияк
   Бөтүүк бастаан ыллыыта, Күлүм сарыал тыгыыта Мунньуу, охсуу күрэҕэр Туруннубут үлэҕэ. Н. Абыйчанин