билин диэнтэн хай
аата. Бэйэ итэҕэһин аһаҕастык билинии — хайҕаллаах суол. Софр. Данилов
Алҕаһы билинии үчүгэй. Ол эрэн тылынан кырааскалаан билинии туһата суох. М. Доҕордуурап

туохт.
1. Киһи билгэ уорганнарыгар дьай (тас өттүттэн). ☉ Ощущаться, чувствоваться
Күөһүм чаана таныыбын кычыгылатта, миин амтана айахпар билиннэ. Т. Сметанин
Аһаҕас түннүгү уҥуордаан, нап-наҕыл, сөп-сөрүүн тыал биллэр. Күннүк Уурастыырап
Дойду сир сибикитэ, киһи сылаас тыына билиннэ. Амма Аччыгыйа
2. Көһүн, хантан эмэ тиийэн кэл. ☉ Показаться, появиться
Күн түөртүүр ынах буолла. Чүөчээски биллибэтэ. Суорун Омоллоон
Бөрө суола сүүрдэҕинэ биллэр. Амма Аччыгыйа
3. Бэйэҕин манныкпын диэн чопчу өйдөө. ☉ Осознавать; отличать; иметь определенное мнение о себе
Туоскун бэйэтин күүһүн-кыаҕын билиммитэ, инникигэ эрэлэ күүһүрбүтэ. «ХС»
4. Чопчу чуолкайданан, араарыллан өйдөн, көһүн; дьэҥкэ буол. ☉ Четко выделяться, отличаться; быть ясным, осознанным
Ок-сиэ, күһүн бэлиэтэ бэлиэр билиннэҕэ. Н. Неустроев
Ити аата «ыҥырыллыбатах ыалдьыттар» кэлбиттэрэ туох даҕаны саарбаҕалааһына суох билиннэ. Н. Якутскай
Анды кыыл кэлиитин хойуута Дьэ бүгүн буолара билиннэ. Эрилик Эристиин
5. Буруйгун, сыыһаҕын мэлдьэспэккэ бэйэҕэр ылын, дьоҥҥо аһаҕастык эт. ☉ Открыто сознаться в своих ошибках, поступках
Маҥнай мэлдьэһэн баран, кэнники билиммиттэр. МНН
«Тыыннаах эрдэххитинэ билиниҥ!» — дии-дии тойон атаҕынан дибдигирии турбута. Эрилик Эристиин
6. Ким, туох эмэ үчүгэйин, үтүөтүн өйдөөн ылын. ☉ Почитать кого-что-л., относиться к кому-чему-л. с глубоким почтением. Норуот кинини билиннэ

возвр.-страд. от бил = 1) становиться известным, прославляться; Саха сирин алмааһа аан дойдуга билиннэ алмазы Якутии стали известны всему миру; 2) признавать; буруйгун билин = признать свою вину # биллэн турар модальное словосочет. как известно; разумеется, известное дело; биллэн турар , эн итиниэхэ сөбүлэспэккин разумеется, ты на это не согласишься; биллэн турар , сааһын билбэтэ известное дело, он возраст свой не знал.