сов. туол, олоххо киир; приговор свершился бириигэбэр туолла.

с. (суут) ааһыныы; приговор окончательный и обжалованию не подлежит бириигэбэр бүтэһиктээх, ааһыныыга барбат.

прил. быыһыыр, кырдьыгын таһаарар; оправдательный приговор быыһыыр бириигэбэр; оправдательные документы кырдьыгын таһаарар докумуоннар.

ж. 1. усулуобунас, усулуобунай буолуу; условность приговора бириигэбэр усулуобунайа; 2. (что-л. общепринятое) усулуобунас, үгэс; театральная условность театр усулуобунаһа.

м. бмриигэбэр, уураах; вынести приговор бириигэбэрдэ таһаар.

прил. 1. (оговорённый условием) усулуобунай, усулуобуйалаах; условное соглашение усулуобуйалаах сөбүлэһии; условный пригозор усулуобунай бириигэбэр; 2. (принятый) усулуобунай, болдьохтоох. болдьом; условный знак болдьом бэлиэ; усхозкый сигнал болдьохтоох сигнал; 3. грам. болдьуур; условное наклонение болдьуур киэп.

прил. 1. сымнаҕас; мягкий хлеб сымнаҕас килиэп; мягкое кресло сымнаҕас кириэһилэ; мягкие волосы сымнаҕас баттах; 2. (не резкий) намыын, нарын; мягкий голос намыын куолас; 3. перен. (уступчивый) сымнаҕас, уйан; мягкий характер сымнаҕас характер.; 4. (нестрогий) сымнаҕас, чэпчэки; мягкий приговор чэпчэки бириигэбэр; # мягкая вода оппуохата суох уу; мягкий знак сымнатыы бэлиэтэ ("ь").

прил. 1. өлөр; смертный час өлөр чаас; 2. (подверженный смерти) өлөр оҥоһуулаах, өлөр аналлаах; 3. өлөр, өлөрөр; смертный приговор өлөрөр бириигэбэр; 4. перен. өлөр, өлөрдүү; смертная скука өлөрдүү чуҥкуйуу; # смертный враг өлөр өстөөх; смертный грех сууйуллубат айыы; смертная клятва өлөр андаҕар, ытык андаҕар.

туохт. Кимиэхэ эмэ буруйдуур уурааҕы таһаар, бириигэбэри таһаар. ☉ Приговорить кого-л.
Байыаннай полевой суут саха бастакы революционерын, учуонайын К.Г. Неустроевы ытан өлөрөргө бириигэбэрдээбитэ. «ХС»
[Монголияҕа] өскө суут кими эрэ өлөрөргө бириигэбэрдээтэҕинэ, ол киһини ытык Богдо-ула көстүбэт сиригэр, хайа хаспаҕар илдьэн өлөрөллөрө. И. Федосеев

с. 1. (произношение) саҥарыы; этии (напр. речи); 2. (оглашение) иһитиннэ-рии; произнесение приговора бириигэбэри иһитиннэрии.