I
туохт.
1. Эйэҥэлээ, төттөрү-таары хачайдан. ☉ Раскачиваться, качаться взад-вперед
Быаттан тардыһан төттөрү-таары биэрэстэммитэ уонна адаарыспыт тимир тиистэри үрдүнэн тэп гына ойон хаалбыта. Н. Заболоцкай
[Чаччыгыныардар] кутуруктарынан биэрэстэнэ, кынаттарынан кыра-кыратык сапсынан ылааччылар. В. Тарабукин
Оҕолор үрдүлэринэн чаҕылхай өҥнөөх баарыстар тыалга биэрэстэнэллэр. Болот Боотур
2. кэпс. Төттөрү-таары сырыт (үксүгэр улахан сыала-соруга суох). ☉ Ходить взад-вперед (без особой нужды)
[Харбаатай:] Бу ханна хааман-сиимэн биэрэстэнниҥ? Л. Габышев
Аны төттөрүтаары биэрэстэнимэ! Далан
II
биэрэстээ диэнтэн бэй. туһ. Аһын биэрэстэнэрин сөбүлүүр
Якутский → Якутский
биэрэстэн
биэрэс
I
аат. Хачайдана оонньуур оҥоһук, хачыал. ☉ Приспособление для качания, качели. Оҕо биэрэскэ оонньоото. Биэрэс үөһэ хачайданна. Тэҥн. биэрэҥ
♦ Биэрэс тэп — төттөрү-таары туох да кыһалҕата суох сырыт, кэл-бар. ☉ Ходить туда-сюда (беззаботно, без особой нужды)
[Тугут] иннибит диэки онон-манан элэҥнээн биэрэс тэбэн сылдьымахтаабыта. Н. Заболоцкай
Күн кыһалҕата суохтук ыалтан ыалга биэрэс тэбэр идэлээх. Эрчимэн
Остуол, долбуур икки ардыгар биэрэс тэбэ сырытта. И. Сысолятин
II
аат. Уһун синньигэс быһыылаах кыһыл, от күөх биитэр саһархай дьүһүннээх, иһэ көҥдөй аһыы амтаннаах оҕуруот үүнээйитэ. ☉ Перец (овощное растение)
Кылгас күн үүнээйилэригэр помидордар, баклажаннар, биэрэс, оҕурсу аһаҕас буорга үүннэриллэр суортара киирэллэр. ФНС ОС
△ Оннук үүнээйини үлтүрүтэн оҥоһуллубут аска кутуллар аһыы амтаннаах тума. ☉ Перец (приправа)
Сыа амтана тупсарын наадатыгар чосунуогу, үлтүрүтүллүбүт биэрэһи, онтон да атын туманы кутуллар. ДьСИи
Якутский → Русский
биэрэс
I качели.
II перец.
III биэрэс тэп = бесконечно ходить между двумя пунктами (обычно без определённой цели).
биэрэстэн=
возвр.-страд. от биэрэстээ = перчить (свою пищу); быть поперченным; биэрэстэммит ас поперченная пища.
Еще переводы: