Якутские буквы:

Якутский → Якутский

биһирэбиллээх

көр биһирэмнээх
Производственнай үөрэхтээһин киириэҕиттэн, үөрэҕи үлэҕэ сибээстиэхтэн ыла үгүс биһирэбиллээх уопуттар оҥоһуллуннулар. Далан. Иван Гоголев оҕолорго аналлаах айымньыларыттан саамай биһирэбиллээхтэрэ, сатаммыттара — остуоруйалар. ТНН КХК
◊ Биһирэбиллээх герой көр биһирэмнээх герой
Биһирэбиллээх геройдартан Марыына уобараһын бэлиэтиэххэ сөп. ТНН ЭЭ. Василий Яковлев дьону дуоһунастарынан, үөрэхтэринэн, үөрэҕэ суохтарынан араартаан, «омсолоох», «биһирэбиллээх герой» оҥортообот. Эрчимэн

Еще переводы:

кулу

кулу (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ылан биэр, аҕал, тугу эмэ гын. ☉ Дать, подать (мне, нам)
[Аҕабыт:] Эйигиттэн көрдөһөбүн: миэхэ, баһаалыста, сүүрбэ биэс сүүс харчыта иэс кулу. Н. Неустроев
2. -ан сыһыат туохтууру кытта көмө туохтуур суолтатыгар көрдөһүүнү көрдөрөр. ☉ В сочетании с деепричастием на -ан основного глагола выступает в роли вспомогательного глагола и выражает просьбу или предложение
[Боккуойа:] Миэхэ Хабырыыска кэтэрдиэхпин саҕынньахта, сүгэһэрдэ, хайыһарда, айата таһааран кулу. П. Ойуунускай
Билииҥ киэҥэ биһирэбиллээҕин Тоҕо-хоро кэпсээн кулу. С. Зверев
Биһиги бэйэ түөлбэбитигэр холкуос тэринээри гынабыт, онно бараҥҥыт эһиги мунньахтаан, сүбэлээн, соргулаан кулуҥ. Күндэ
ср. с.-юг. кол, кул, др.-тюрк. хол ‘просить, добиваться, вымаливать’

сыанабыл

сыанабыл (Якутский → Якутский)

аат.
1. Ким, туох эмэ туһунан үчүгэй эбэтэр куһаҕан диэн түмүктээһиннэрдээх бэйэ санаата. ☉ Оценка кого-чего-л.
Елена Титовна уруогун ырытыыга сыанабыл икки аҥыы хайынна. И. Сысолятин
Киниэхэ төһө да кыһыйа санаабытын иһин, бу улахан биллиилээх учуонай сыанабылын ылартан Арбатскай аккаастамматаҕа. В. Яковлев
Суруйааччы олоххо, дьоҥҥо бэйэтин идеалын тэҥнии тутан сыанабыл биэрэр, биһирэбиллээх герой уобараһынан үксүн бэйэтин идеалын көрдөрөр. ВГМ НСПТ
2. Уус-уран, научнай, о. д. а. айымньылары сыаналаан, ырытан суруйуу. ☉ Рецензия, отзыв
Бастакы рецензия кинигэ сыанабылын барытын быһаарааччы. Далан
1930 сылтан ыла сүрүннээн «Ойуун түүлүгэр» олоҕуран, өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи литературнай нэһилиэстибэҕэ араас сыанабыллар, туора-маары түһүүлэр тахса сырыттылар. АЕЕ ӨӨ
Сыанабыл биитэр рецензия — литературнай кириитикэ биир көрүҥэ: кинигэҕэ, испэктээккэ, киинэҕэ кылгас сыанабыл биэрэр критическэй суруйуу. ВГМ НСПТ

герой

герой (Якутский → Якутский)

аат.
1. Бэйэни харыстаммакка, эр санаа, хорсун быһыы, килбиэннээх үлэ үтүө холобурун көрдөрөн албан аатырбыт киһи. ☉ Герой (человек, совершивший подвиг)
Сөмөлүөт иһиттэн гражданскай сэрии геройа Г.В. Егоров ойон тахсан трибуна диэки дьулуруйда. Амма Аччыгыйа
Норуот олоҕор, норуот сүрэҕэр герой өрүү тыыннаах. Софр. Данилов
2. Тугунан эрэ чорбойон, дьон болҕомтотун тарпыт киһи. ☉ Герой (лицо, чем-л. отличившееся и привлекшее к себе внимание). Остуоруйаҕа олохтон ситимнээх быһыы-майгы геройдарын тустарынан уустаан-ураннаан кэпсэнэр. Саха сэһ
1977
Маннык [көтүмэх, ыһыллаҕас] оҕо туһунан төһөлөөх элбэхтик суруллубута буолуой? Эмиэ туһугар «солбуллубат» герой. ОАП ИиЭУО
3. Уус-уран айымньыга суруллар дьонтон сүрүннүүр киһи уобараһа. ☉ Герой (главное действующее лицо в романе, пьесе и т. д.)
«Сааскы кэм» арамаан геройа - Микиитэ Лэглээрин. «Бронепоезд 14-69» сэһэн кылаабынай геройа хомуньуус Пеклеванов буолар. Софр. Данилов
◊ Биһирэмнээх (биһирэбиллээх) герой көр биһирэмнээх
[В. Яковлев «Өрүстэр кирбиилэрэ» арамааныгар] Ирбитин, Тугутов уобарастарынан эргиччи биһирэмнээх геройу айарга холоммута. ПБН БЭДь
Нуучча классиктара бэрт элбэх умнуллубат биһирэбиллээх геройдары айбыттара. ВГМ НСПТ. Герой-ийэ - уон уонна онтон элбэх оҕону төрөтөн ииппит ийэ. ☉ Мать-героиня
Ийэлэрэ аҕыйах сыллааҕыта герой-ийэ буолбута. М. Попов. Герой-куорат - Аҕа дойду улуу сэриитин кэмигэр ураты хорсун быһыыны оҥорбут дьонноох куорат. ☉ Город-герой
[Кэбээйиттэн төрүттээх Н. Дмитриев] герой-куорат Севастополь бочуоттаах гражданина. «Саха с.». Былааны аһара толорон бастаабыт комсомолецтар кыайыыларын герой-куорат Москва чиэһигэр анаатылар. «Кыым». Лирическэй герой лит. - поэт лирическэй айымньыларыгар тугу этэрин бүтүннүү түмэн этээччи уус-уран уобарас. ☉ Лирический герой
Тимофей Сметанин лирическэй геройа биһиги улуу аармыйабытын кытта албан ааттаах суолу тэлсэр. Софр. Данилов
Поэма лирическэй геройа түҥкэтэх оҕонньор буолбатах. Эрчимэн. Россия (Советскай Союз) Геройа - ураты хорсун быһыыны оҥорбут, килбиэни көрдөрбүт киһиэхэ Россияҕа (урут ССРС-ка) иҥэриллэр бочуоттаах аат. ☉ Герой России (Советского Союза)
Россия Геройа А. Рыжиков аатынан сквер үөрүүлээх быһыыга-майгыга аһылынна. Ф.К. Поповка сахалартан бастакынан Советскай Союз Геройун аата иҥэриллибитэ. Уоллара Владимир Советскай Союз Геройа буолбутун туһунан докумуону аймах-билэ дьоно сэрии бүппүтэ сүүрбэ сыл ааспытын кэннэ туппуттара. ВФИ ССГВЛ. Социалистическай Үлэ Геройа ист. - норуот хаһаайыстыбатыгар, культураҕа, наукаҕа, государственнай-общественнай олоххо ураты үтүөлээх киһиэхэ иҥэриллэр бочуоттаах аат. ☉ Герой Социалистического Труда
1938 сыл ахсынньы 27 күнүгэр Социалистическай Үлэ Геройун аата олохтоммута. А. Данилов
[Мэҥэ Хаҥаласка] оҕуруот аһын үрдүк үүнүүтүн сыллата Социалистическай Үлэ Геройа Е.И. Новгородова биригээдэтэ хомуйар. ПДИ КК