см. бороохтуй=.

бороохтуй диэнтэн дьаһ
туһ. Кыыл оҕолорун бороохтутар сыалтан Карелия кыылы иитэр пиэрмэлэрин үлэлэрин уопутунан гидролизаты, битэмииннэри уонна антибиотиктары кытта холбоон эмиэ тутта сырыттылар. ИПС ЭКИи

сэппэрээтэрдээ диэнтэн хай
аата. Сэппэрээтэрдээһин кэнниттэн бөлөнөх эбэтэр холбуллубут үүт хаалар, ону бороохтуйбут тамыйахтарга, сибиинньэҕэ эмиэ иһэрдэллэр. СИиТ
Сарсыарда ыам кэнниттэн чэйдээт, үүтү сэппэрээтэрдээһин буолар. «ХС»

көр тарыырдаа
Арыычча бороохтуйбут торбуйахтар маҥырыыллара, өрүөлэриттэн-томторуктарыттан тэриирдээн, …… сатараан дуораһыйар. Эрилик Эристиин
Чыычаах «чыып-ыып» диэбитинэн, Халтарыйа тэриирдээн Хатыҥ төрдүгэр түспүтэ. «ХС»

көр бороон
Эбии аһылык элбэтиллэн борооскулар эбиллиилэрэ хайа да сыллааҕар үрдээбитэ. «Кыым»
Кырдьыга даҕаны, уонча ыйдаах борооску уон сэттэ, уон аҕыс буут ыйааһыннанара кырдьаҕастары соһутуон соһутар. «ХС»
Ынах сүөһү төрөөтөҕүнэ, оҕотун ньирэй дэнэр. Бороохтуйбут ньирэй — торбуйах. Торбуйах кыһыныгар тиийдэҕинэ — борооску. ДьСИи. Тардыы көмүс курдук Талахтаах эбит, Эрийии көмүс курдук Иирэлээх эбит, Борооску торбуйах саҕа Моонньоҕонноох эбит. Саха фольк.

көр торбос
Тыал тыаһа, хаа-дьаа торбуйахтар мэҥирэһэллэрэ иһиллэр. Күндэ
Мин саах күрдьэбин, торбуйах уулатабын. Амма Аччыгыйа
Ынах сүөһү төрөөтөҕүнэ, оҕотун ньирэй дэнэр. Бороохтуйбут ньирэй торбуйах. Торбуйах кыһыныгар тиийдэҕинэ, борооску. ДьСИи
◊ Торбуйах кэбиһэр — торбостоо диэн курдук. Элбэх ынах торбуйах кэбистэ. «Ленин с.». Тоҕоһо торбуйах — тоһоҕо торбос диэн курдук (көр торбос). Тоҕоһо торбуйах далга турар

туохт. Тугу эмэ сөбүлээбэтэххин биллэрэҥҥин аахсыс, хадьардас. ☉ Показывать своё неприятие, несогласие, спорить
«Бороохтуйан эрэр сүөһүнү кырымахтаах саһыл оҥорбут суох», — диэн Ира улаҕалаһара. С. Феоктистов. «Ыам аайы биэдэрэнэн ууну таһар айака, ууну сылытар да кыайтарбат, олоххо кыайан киирбэт суолунан тоҕо олуйсаҕыт», — диэн Мария улаҕаласта. С. Окоёмов

туохт., түөлбэ. Муҥутаан сит-хот (уһулуччу күүстээх эбэтэр туохха эмэ ураты дьоҕурдаах буолуо диэбит оҕолорун этэллэр). ☉ Достигать зрелости, становиться вполне взрослым, возмужать
Бу оҕо мутуктуурун диэки биһиги хордоҕойдоотохпутуна сөп (өс хоһ.). Оҕолорум улаатан, бороохтуйан, Буордарын-сыыстарын тэбэнэн, Мутуктаан и ст эх т э р ин а ай ы …… Эл б э ҕи эргитэ саныыр идэлэнним. М. Тимофеев
Улааттаххына, мутуктаатаххына тугу тулутуоҥуй? МНН
др.-тюрк. бутахла

аат. Ньирэй ийэтин эмпэтин диэн муннугар кэтэрдиллэр туос эбэтэр мас оҥоһук. ☉ Нарыльник, намордник для телят
Арыычча бороохтуйбут торбуйахтар маҥырыыллара өрүөлэриттэн, томторуктарыттан тэһииргээн, сатараан дуораһыйар. Эрилик Эристиин
Ыаллар, дьиэлэрин халҕанын суон дүлүҥүнэн баттатан, торбосторун өрүөлэрин устуталаан субан ыытан баран, бэйэлэрэ эмиэ тыа устун баартара. Н. Заболоцкай
Ийэлэрин эмпэтиннэр диэн, ньирэйдэр бары өрүөлээхтэр. Б. Лунин (тылб.)
ср. тюрк. өрүк, өрө ‘путы, которыми связывают две передние ноги с одной задней’, др.-тюрк. өрк ‘узда’

I
сүрэхтээ диэнтэн дьаһ. туһ. Оҕоҕун сүрэхтэт
□ [Тырынкаайаптар кыыстарын] Сунтаар таҥаратын дьиэтигэр илдьэн Маппый аҕабыыкка сүрэхтэппиттэрэ. Н. Якутскай
Онон Быттааны Сүөдэр оҕотун Покровскай таҥаратын дьиэтигэр илдьэн сүрэхтэппит. МНН
Бу сордоох эмиэ сотору өлөрө буолуо диэн, бороохтуйуор диэри, үс ый кэриҥэ, сүрэхтэппэккэ олорбуттара. «ХС»
II
туохт. Чопчу биир эрэ аска баҕар, ону эрэ сии сатаа (дьахтар ыарахан буоллаҕын утаа). ☉ Испытывать пристрастие к какой-л. определённой пище (о беременной женщине)
[Дьэбдьиэ] сүрэхтэтэн туойу, көмөрү сиэҕин, силгэни, уҥуоҕу тиниктиэҕин баҕарарын билэннэр, эмээхситтэр: «Уолланаары гыммыккын, хотуой» — дэһэллэрэ. Болот Боотур
Дьахтар сүрэхтэтэрин кэриэтэ, киһи олоҕун тиһэх кэмигэр туохха эмэ баҕаран, ымсыыран кэлэр диэччилэр. В. Яковлев
Ол аата кыс хаар ортото кыталык этинэн сүрэхтэппиккин диигин дуу? Л. Габышев