I
туохт.
1. Салайар хоту инниҥ диэки барбакка, туораан таҕыс, төттөрү эргилин (көлөнү этэргэ). ☉ Артачиться и сворачивать с пути (о домашнем животном, особенно об упряжном или верховом)
Ойоҕос аттарбыт бугуйаары гыммыттарын, Орлик тоҕо сиэлийэн инники дьулуруйа турда. Н. Кондаков
Улахан оҕус түллэҥнээн тардан көрдө уонна төттөрү бугуйда. Болот Боотур
△ Суолгуттан туораа, төттөрү эргилин эбэтэр көнөтүк барыма, буруй. ☉ Идя, двигаясь, сворачивать с пути или идти петляя, не прямо
Кууһума, титиик диэки баран иһэн төттөрү бугуйан …… дьиэ ааныгар кэлэн кэтиллэ биэрдэ. Күннүк Уурастыырап
Фроҥҥа саҥа кэлбиттэр биир эмэ куттамсах бугуйдаҕына, төттөрү сырсаллара. Д. Кустуров
Куобахчаан барахсан уһаты-туора ыстаҥалаан сүүрэр, бугуйар да бугуйар. Кустук
2. көсп., кэпс. Туохха эмэ буолунума, аккаастан, куотуна сатаа. ☉ Уклоняться, отказываться от исполнения каких-л. обязанностей, поручений. Үлэттэн бугуй
□ Убайдара Иннокентий уонна Дмитриев сааскы сырыыга тахсымаары бугуйан көрбүттэрин икки уол үөсбатааска биэрбэккэ илдьэ тахсыбыттара. «ХС»
Бэйэбит олохпутун оҥостор үлэбититтэн дьулайбытым, үлэ эппиэтиттэн бугуйаары гыммытым. Дьэ ол баар мин маҥнайгы алҕаһым. Амма Аччыгыйа
II
туохт.
1. Туох эмэ сабыыта арыллаҥнаабатын курдук кытыытын иһирдьэ хомуйа тутуталаа. ☉ Подсовывать под что-л., подтыкать края чего-л. (напр., одеяла)
Эмээхситтэр сиэннэрин суорҕаннарын бугуйан биэрбиттэрэ. Хомус
Тарыырын сыап быатын тыаһата, Ыттарын суостаахтык соруйда. Сыарҕалаах таһаҕас кэлгиэтин Чиҥэттэ, сабыытын бугуйда. С. Данилов
△ Таҥас кытыыта сэбирийбитин сабынан иһин диэки бүүрэ тартаран тик. ☉ Подшивать, подрубать, загибая внутрь. Сонун сиэҕин бугуйа тиктэ
2. Уот чоҕо умуллубатын эбэтэр ыһыллыбатын диэн, кытыытыттан хаһыйан чөмөхтөөн, күлүнэн көм. ☉ Собирать в кучу и засыпать пеплом угли очага, костра, чтобы они дольше тлели или их не разнесло ветром. Уоккун бугуйан кэбис
□ Күһүҥҥү булт сүүс тардыылаах, Хойутуом, баҕар, мунуом, хараҥаҕа быстарыылаах..
Онон уһаар, аал уотуом! — Кыһыл чоххун, уккунньаххын Күөх күлүнэн бугуйабын. М. Тимофеев
Якутский → Якутский
бугуй
Якутский → Русский
бугуй=
1) упираться, пятиться, артачиться (о лошади); 2) перен. отказываться (от данного слова); куттанан бугуйбут испугавшись, он отказался (от данного слова).
Еще переводы: