куоска диэнтэн аччат. Куоскачааннар иннилэригэр туох барыйбытын барытын өлбөөдүйбүт дьүһүннээх ийэлэрэ буолуохсут мэлитэн истэ. А. Чехов (тылб.)

ньондой диэнтэн көстө түһүү. Күөгэл долгун тыыннаах Күн Толомон Ньургустай Тойон эрэ буолуохсут Тус иннигэр кэлэн, Ньондос гына түстэ. ПЭК ОНЛЯ III

оллоҕоркоон уостаах — халыҥ ханньаҕар соҕус уостаах. ☉ Толстые и скривлённые (о губах)
Ити кини бэйэлээҕи Улаа ньуурун одуулаан Омсокото буолуохсут — Оллоҕоркоон уостардаах, Хонтоҕоркоон муруннаах, Олдьу соҕус харахтаах. С. Зверев

туохт. Санныгын түргэн түргэнник, ибигирэтэр курдук, өрө көтөҕөлөөн хамсат (хол., күлэн). ☉ Подрагивать плечами (напр., от смеха)
Эмээхсин күлэн икки санна ыгдаҥалаата. Э. Соколов
Василиса Николаевна санна ыгдаҥалаан, ытаан бөтүөхтээн барда. Г. Нелбисова. Баһылыгым буолуохсут, үөһэ тэстэн, күлэн ыгдаҥалаата. Ф. Постников

дьүһ. туохт. Түргэн-түргэнник күүскэ уонна көнтөрүктүк хам-сан (үскэл, модьу, уһун илиилээхатахтаах киһи туһунан). ☉ Двигаться быстро, энергично (о высоком человеке крупного телосложения, с длинными руками и ногами)
Айбыт аҕата буолуохсут, Адаҕачыйан туран, Сабырҕахтаах эһэ Сапта түһэрин курдук, Саба баттаата. П. Ойуунускай

туохт. Быанан муомахтанан бэйэҕэр тиийин, ыйанан өл. ☉ Вешаться, повеситься
Ыйанан бастыҥ сэргэҕэ моҥнон өлөн турар. ПЭК СЯЯ
Кыыс үс ый устата эрэ буолуохсуту кытта бииргэ хоонньоспокко сылдьан баран, моҥнон өлбүтэ. Н. Якутскай
Кыыс: «Хооһойго эргэ тахсыам кэриэтэ, моҥнуом», — диэбит. Н. Габышев
ср. хак. моон ‘повеситься, удавиться’

сөллөй диэнтэн төхт
көрүҥ. Сүрэҕэ суох сөллөҥнөөтөҕүнэ, Көлдьүн көлөөк Күҥҥэ көһүннэҕинэ, Күн күлэр, Сиилээн күлэр. С. Данилов
♦ Сөпкө сөллөҥнөө кэпс., күл.- ооннь. — сөпкө эт, таба саҥар. ☉ Говорить, сказать правильно, верно
[Күтэр Бороҥкууйап — Наара Суохха:] Хор, сороҕор син сөпкө сөллөҥнүүгүн ээ. И. Гоголев
«Арааһа, таба саллаҥнаатыҥ, сөпкө сөллөҥнөөтүҥ быһыылаах», — баһылыгым буолуохсут, үөһэ тэстэн, күлэн ыгдаҥалаата. Ф. Постников
Бүөтүрүмээннии эттэххэ, сөпкө соҕус сөллөҥнөөтүҥ быһыылаах. «Чолбон»

аат., үөхс. Куһаҕан саҥнаах, дьалбаа дьахтар. ☉ Женщина, имеющая дурные привычки, повадки, распутница
«Үйэ уларыйан итинник сүптүрүөхэлэр тойону ахсарбакка чоноҥнуур буоллахтара», — дии саныыллар. И. Данилов
Оннооҕор кийиитим буолуохсут саллаат буолаары иирэр-кутурар, Абыраамаптаах Маппыртан адьас арахпат …… Бу сүптүрүөхэ баара букатын иилистэ сытар. Л. Попов
ср. кирг. шиктир ‘потаскуха’

аат. Итинник ааттаах от үүнээйи сиэмэтиттэн оҥоһуллар хатан, хабархай амтаннаах, ас тупсарар тума. ☉ Острая приправа к пище из семян горчицы, горчица
Күтүөт буолуохсут уол, көмүс ньуосканан хартыыһаны лоп-бааччы баһан ылан баран «ньэм» гына уобан ылбыт. Н. Якутскай
Аһыы хартыыһаҕа чачайбыт киһилии, икки хараҕын уута сар түстэ. Эрилик Эристиин
Дырыһааҥкыны кытары уксуустаах хрени, хартыыһаны, оҕурсуну, кыһыл эбэтэр маҥан сүрэхтээх хаппыыста салаатын биэриэххэ сөп. ДьСИи

эмсэҕэлээ диэн курдук
Киэһэтигэр — алаастан Бэтэринээр кыыс тахсан, Эмтээтэ, угуттаата Эмсэҕирбит ньирэй тута, Харахтан сыыһы ылбыттыы, Хаамар буолан ылаттыыр. Р. Баҕатаайыскай
[Ааныска] тиһэҕэр арыгыһыт эрэ буолуохсут тобулута сынньарыттан эмсэҕирэн, эдэр сааһыгар өлөр. Н. Түгүнүүрэп
С битэмиин тиийбэтиттэн эмсэҕирэр саһыл оҕолоро сэниэтэ суох буолааччылар, ийэлэрин эмиийин мөлтөхтүк эмээччилэр, атахтарын тилэҕэ испит, баастаах, кып-кыһыл буолаллар. ТИиС