Якутские буквы:

Якутский → Русский

буоппал

разг. 1. барахло, старьё || старый, ненужный; буоппал маллар негодные вещи; 2. перен. мелкий; буоппал сүөһү мелкий скот.

Якутский → Якутский

буоппал

  1. даҕ. Туох да туһата суох, сириигэ хаалар; суолтата суох, бытархай. ☉ Негодный, бросовый, мелкий, незначительный, никчемный
    Бурдук астыыр Буоппал чабычах буолла, Балык астыыр Барбах чабычах буолла, Бөххө быраҕылынна, Бөхсүйүүтэ суох хаалла. Саха фольк. Маладьыас, саамай сөпкө гынныҥ! Буоппал үлэни этириэс сирэн иһиэххэ наада. В. Протодьяконов
    Бу биһиги, букатын да буоппал дьон, бугулбут син балай эмэ курдук, бэйэбит санаабытыгар. С. Федотов
  2. аат суолт. Туох эмэ сириллэн, туһата суох хаалар куһаҕан өттө. ☉ Негодная, ненужная, бросовая часть чего-л.
    Биһиги биригээдэбит тугунан киэн туттарый? Былааны ый аайы толорбоппут. Үлэбит хаачыстыбата эмиэ доҕолоҥнуур. Ардыгар сириллибит, буоппалы оҥорбуттар биһиги аатырабыт. В. Протодьяконов
    ср. русск. диал., устар. по ´дпаль ‘белка с плохим мехом’

Еще переводы:

лохмотье

лохмотье (Русский → Якутский)

сущ
илбиркэй, буоппал таҥас

барахло

барахло (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет)
буоппал, борохулуо, туһата суох мал

брак

брак (Русский → Якутский)

II м. (испорченная продукция) быраак, буоппал; дьиэк (изъян); бороться с браком быраагы утары охсус; стекло с браком дьиэктээх таас

бурҕаат

бурҕаат (Якутский → Якутский)

I
аат. Үүнээйи атыырын ууһатар (буоһатар) килиэккэтэ. ☉ Пыльца
Пахай, доҕор, бэс бурҕаата дии. «ХС»
II
аат. Кыһыҥҥы силлиэ. ☉ Метель, вьюга
Буурҕа, бурҕаат күҥҥэ Букур-такыр буола Буомуран Буоппал сэппэрээк Будьуруйа көҕөрдө. Өксөкүлээх Өлөксөй

өҕүлүн

өҕүлүн (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Иэҕилин, токуруй, токур буол. ☉ Гнуться, изгибаться
Бу баҕайыны [сааны] илдьэ сылдьабын да, аны өҕүллэн хаалбыт күтүр дуу. Суорун Омоллоон
Титирик өҕүллэн хаалбыта Чааркаан чаачарын курдук. Баал Хабырыыс
Суол өҕүллэн соҕуруулуу хайыспыта. Н. Абыйчанин
Индигиир өрүс …… дугалыы өҕүллэн ылар сиригэр, уҥа биэрэгиттэн үтэн киирбит хонуутугар, Зашиверскай диэн куорат тура сылдьыбыта. БИГ ӨҮөС
2. көсп. Санааҕын уур, болҕомтоҕо ыл. ☉ Принять во внимание что-л., обращать внимание на кого-что-л.. Биһиги диэки өҕүллүбэт
□ [Баһылай:] Кини эрэ санаата өҕүллэн кыһанара буоллар, Борокуоппай баҕас буоппал буолуо этэ. А. Софронов
[Балбаара:] Оттон син биэриэхпин өҕүллэн баран, туохпун тэрийээри күҥэйэ олордохпунуй? Эрилик Эристиин
♦ Тыла өҕүллүбэт — туохтан эмэ (хол., долгуйан) сатаан чуолкайдык саҥарбат. ☉ Плохо выговаривает слова, у него неповоротливый язык; язык не поворачивается (напр., от волнения или звуков чужого языка). Ити дорҕоону сатаан эппэппин, тылым өҕүллүбэт
□ Сэмэнчик тыла өҕүллүмүнэ сатаан саҥарбатаҕар аҕабыыт кыыһыран, остуол кытыытыгар турар уолу кэтэххэ оҕуста. Н. Түгүнүүрэп
Ыскылааттаан ааҕаары гыннахпына, тылым өҕүллүбэккэ, сатаан холбоон тыл таһаарбакка элбэхтик да тириттим этэ. А. Бэрияк
Ол эрээри кыргыттар син биир уһун киэһэни быһа Тулааһынабы «Ниргун» диэн ыҥырбыттара, тыллара өҕүллүбэт быһыылааҕа. Далан
ср. др.-тюрк., тюрк. эгил ‘гнуться, нагибаться, сгибаться, наклоняться; соглашаться’

кэрэмэс

кэрэмэс (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Хара дьураалардаах көҕүстээх, кыһыллыҥы бороҥ өҥнөөх, бороҥ өрөҕөлөөх, хара тыстаах (саһыл түүтүн өҥүн туһунан); оннук саһыл бэйэтэ. ☉ Сиводушчатый (о лисе); лиса-сиводушка
Кэрэмэс саһыл.  Сааба Маҥхааһай хаһааһыттан үс кэрэмэскэ, сүүс тииҥҥэ атыыласпыт бэрдээҥкэтин таҥнары сүгэн кэбиспит. Л. Попов
Чолбон аҕата биирдэ хапкаантан кэрэмэс саһылы ылан кэлбитин өйдүүр. И. Федосеев
2. Кэрэмэс саһыл тириитинэн тигиллибит (хол., бэргэһэ). ☉ Сшитый из шкурки сиводушчатой лисицы
Кэрэмэс бэргэһэ тиктилэр Килбиэн кэрэ кыргыттар. Эллэй
3. Күрэҥсийбит дьүһүннээх (бытык). ☉ Сивый, седеющий (о бороде)
Буулур атыыр сылгы сиэлин тэлгии бырахпыт курдук күрүө кэрэмэс бытыктаах. ПЭК ОНЛЯ I
△ Бороҥсуйан көстөр кэрэтиҥи дьүһүннээх (сылгы дьүһүнэ). ☉ Светло-серый (о масти лошади).
4. көсп. Бары өттүнэн дэгиттэр үтүө, бастыҥтан бастыҥ, чулууттан чулуу. ☉ Отборный, лучший (во всех отношениях)
Барыта кэрэмэс, барыта толуу, Барыта судургу, барыта сонун. С. Данилов
Имигэс иэхсиилээх Кэрэмэс киирсиилээх Чурапчы бөҕөһө. А. Бродников
Үлэҕэ, үөрэххэ дьулуурдаах Үгүс тэгил ыччаттардаах, Аатырыан аатырбыт Алыс кэрэмэс дойду эбит. «ХС»
△ Кэрэттэн кэрэ, бастыҥ кэрэ. ☉ Прекраснейший, красивейший
Эйигин көрөөтүн биллим мин Хаар ыарын, кырдьар саас кырыыһын: Кэрэмэс бэйэлээх кэхтэрин. С. Данилов
Илдьиэҕим мин киһи гиэнин Кэрэмэс биир кэрэтин — кэхтэн бүтэр сэбэрэтин, Уостубат уот мичээрин. С. Тарасов
Араас омук ааттаахтара Ураты дойду урдустара Кэрэмэс бэйэтин көрөөрү Кэлэр идэлэммиттэр. С. Зверев
5. көсп. Кэриэс-хомуруос (тыл). ☉ Заветный, сокровенный, задушевный (о слове, речи)
Этэр кэскиллээх Кэрэмэс тылбын эттээх-хааҥҥытыгар иҥэрэн, Истэн сэҥээриҥ эрэ! П. Ядрихинскай
♦ Кэрэмэс саһыл мэлдьэҕэ — көрдөрөн туран мэлдьэхтээх. ☉ Ничего не признающий, нагло отрицающий все, мошенник (букв. отпирательство лисицысиводушки).
◊ Буурай кэрэмэс — бороҥ толбонноох кэрэмэс саһыл. ☉ Сиводушка с серым отливом. Быалаах кэрэмэс — сиһин ортотунан хараҥа дьураалаах кэрэмэс саһыл. ☉ Сиводушка с темной полосой вдоль спины. Дьиикэй кэрэмэс — буоппал, мөлтөх түүлээх кэрэмэс саһыл. ☉ Лиса-сиводушка с некачественной шерстью. Киргиллээх кэрэмэс — сырдык дьураалардаах, күндү кэрэмэс саһыл. ☉ Лиса-сиводушка со светлыми полосами на спине (ценится дорого). Кириэстээх кэрэмэс — түөһүгэр үрүҥнээх («күннээх»), күндү түүлээх кэрэмэс саһыл. ☉ Лиса-сиводушка с белым пятном на груди (ценится дорого). Кырымахтаах кэрэмэс — түүтүн кылаана сырдык толбонноох күндү түүлээх кэрэмэс. ☉ Лисасиводушка с серебристым отливом на спине (ценится особо).
эвен. кэрэмрии ‘сиводушка’