муҥнаа диэнтэн төхт
көрүҥ. [Арыгы] Бур-бур буруоламмыт Булчуттар сордоохтору Бул а н муҥнаталаата. Өксөкүлээх Өлөксөй
Соловьев хаайыыга сытар дьахталларга киирэн киһи иилэн ылбаттык дьаабыламмыт, кинилэри араастаан муҥ наталаабыт. П. Филиппов

ылын I диэнтэн дьаһ. туһ. Боломуочунай мунньахха уһун уурааҕы ааҕан ылыннарда
□ НамыынНамыын Марыынаны Нарын Байбал ылыннаран Бур-бур буруо таһаардылар. Күннүк Уурастыырап
Александр мунньахха тылын үксүн ылыннарда. М. Доҕордуурап

туохт. Буруолаах буол. ☉ Иметь отдельное хозяйство
Дьиэ тэриннэ, Бутугас астанна, Бур-бур буруоланна, Көргө көҕүйбэтэ, Хаартыга хайыспата, Арыгыны амсайбата. А. Софронов
[Өкүлүүнэ:] Чэ-чэ, ыллын, ону [кэлиини] ылбытынан олус ордук уһун буруоланыа суоҕа, син кэмэ кэминэн буолуо. Н. Түгүнүүрэп
Оонньуурбут биһи ууну, тыаны уйгуурдан. Арахсарбытыгар баттыыра биһигини биир санаа: «Олорбут киһи, аба, биир тиэргэн буолан... Биир орохтонон, булкуйа буруоланан». С. Тарасов

тыаһы үт. туохт. Кыратык тохтоон ыла-ыла хойуутук, көөҕүнээн саҥар. ☉ Говорить с небольшими паузами глухим, сдавленным, низким голосом
Баҕана төрдүгэр бааҕырҕыы олорор баар үһү (тааб.: баҕа). «Аттаах киһитэ ыытан билэ охсуохха»,– диэн хамандыыра өлбүт этэрээт дьаһалын бэйэтигэр ылынар киэбинэн Будашевскай бааҕырҕаабыта. Эрилик Эристиин
«Туох да бур-бур буруйа суох дьоммут», – диэн Кыаһай саҥата оһох төрдүн хараҥатыгар бааҕырҕаата. Эрилик Эристиин
Князь Василий бары ыарахаттары быһаара охсон кэбиһэр үгэстээх түргэн куолаһынан бааҕырҕаабытынан көхсүн этиппэхтээн кэбистэ. Л. Толстой (тылб.)

1. аат. Сыһыы, хочо тыаҕа хоннохтоон тахсыбыт уһуга, муннуга (үксүгэр бэйэтэ уулаах, көлүйэлээх буолар). ☉ Часть, уголок поляны, долины (нередко с водоемом), вклинивающийся в лес, в гору
   Тыымпы күөлүм арҕаа булуҥун түгэҕэр, ыччат мастаах тумулун уһугар киэһэ аайы бур-бур буруо унаарыйан көстөр буоллаҕа. Н. Неустроев
   Киһибэр Эбэм хас булуҥун, тумулун, тоҕойун ааттарын төһөнү билэрбин этэн истим. «Кыым»
   Иһиччит уот иннигэр турар хааһытын санаабытынан олорон булуҥун өҥөс гынна. Болот Боотур
2. даҕ. суолт. Булуҥ курдук быһыылаах эбэтэр булуҥу тулалыыр. ☉ Составляющий собой уголок поляны, долины и вдавшийся в лес или окружающий такой уголок (напр., о лесе). Булуҥ сир. Булуҥ тыа
   □ Өрүскэ булуҥ сиргэ өр күөгүлээтэ
   Үс күстэҕи син хаптарда. Н. Габышев
   тюрк. булуҥ

даҕ. Собус-соҕотох, биир эрэ. ☉ Один, единственный, одинокий
Биһиги чороҥ балаҕаммыт самналлан …… бур-бур буруолуу турарын өйдүүбүн. С. Данилов
[Спиридон:] Бандьыыттар чороҥ биир ынахтаах киһи ынаҕын тутан ылан, туохха да топпот саллааттарын аһаталлар. С. Ефремов. Таһырдьа таммах уу саккырыыр, Доҕорум санньыйан эрдэҕэ. Тыал чороҥ талаҕы тардыалыыр, Олох бу миигин эрийдэҕэ… Чэчир-72
◊ Чороҥ соҕотох — суос-соҕотох, кимэ-туга да суох. ☉ Одиночка, одинодинёшенек, один как перст
Тойбол дьонун уҥуохтарын тутаат, күн сиригэр туга да суох чороҥ соҕотоҕун тула эргийэн хаалбыта. Н. Лугинов
Мин даҕаны бастаан дьиэтэ-уота, үлэтэ-хамнаһа суох сырыттахпына тоҕо эрэ чороҥ соҕотох курдук сананарым. Т. Нутчина

туохт.
1. Ким-эмэ тугу эмэ гынарын үтүгүн, үтүктүөххүн баҕар. ☉ Подражать кому-л., быть увлеченным чужим примером
Мин аҕам холкуоска киирдэр, киниэхэ көҕүйэн, эн да аҕаҥ киириэ этэ. Күндэ
Кууһума даҕаны, дьоҥҥо көҕүйэн, хардыылыырын түргэтэттэ. А. Софронов
2. Туохха эмэ ымсыыр, умсугуй. ☉ Желать чего-л., стремиться к чему-л. вслед за кем-л., добиваться осуществления, получения чего-л.
Күөх, кыһыл таҥаска көҕүйбэт, Налыгыр-нолугур таҥаска наадыйбат. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бур-бур буруоланна, Көргө көҕүйбэтэ, Хаартыга хайыспата. А. Софронов
3. Кыыл, сүөһү туһунан: иссиэххин баҕар, иссиэххин баҕаран кэл. ☉ О животных: иметь позыв к случке, возбуждаться
Тыһы ыт атыыр ыкка көҕүйбүт …… бириэмэтигэр булка сылдьар кыаҕа суох буолар. АФС БЫ
Атыыр табаларга көҕүйбүт ийэ табалары түүн бөлөхтөөн баран, сарсыарда тарҕата ыыталлар. РВ ТЯ
Ынахтар көҕүйэр кэмнэрин аһаран кэбиһии …… ынах кытарааһыныгар тиэрдэр. «Кыым»

туохт.
1. Умайан буруону таһаар; куһаҕаннык умайан буруону хойуутук таһаар. ☉ Дымить(ся), куриться
Балаҕан сыбаҕа кууран, кыым түстэр эрэ буруолаабытынан барар. Хата, онно дьиэлээхтэр кыһамматтар, инчэҕэйигэр тиийэн умулларын билэллэр. Амма Аччыгыйа
Оҥкучах алаастарга, Хара ыарҕа быыһыгар Хаптайансаһан Буор балаҕаннар Бур-бур буруолууллар, Хаптаһын халҕаннар Хаахынаан тыаһыыллар. С. Васильев
Мэлиэтий аҕабыыт ырыысатын кэтэн, хойуутук буруолуур хадьыылатын тутан, таҥара иннигэр евангелие ааҕа турар. Эрилик Эристиин
2. Туохтан эмэ (итии астан, оргуйбут сылабаартан, киһи тыыныттан о. д. а.) паар буолан таҕыс. ☉ Куриться, испускать пар
Дьааҥылар тараҕай сүүстэрэ күн уотугар сымнаан, тиритэнхорутан, үрдүлэрэ күдэннирэн, оргууй буруолуу олорбуттара. Н. Заболоцкай
Кини [Ымыы] күнүн аайытын, Киһи тыына буруолуур, Чэрэниилэ хойуорар Дьикти тымныы хоһугар Лиэксийэни суруйан, Тиритэрэ-хорутара. Күннүк Уурастыырап
Сылабаар оргуйан буруолаата, Алаадьы буһан сырылаата. С. Васильев
Арай уот тыаһыы умайбыт, Ас-үөл бөҕө тардыллыбыт, Буруолуу сытар, дьэ бу бойуох! Дьуон Дьаҥылы
3. Дьиэ иһигэр тарҕан (аанньа тардыыта суох оһох буруотун туһунан). ☉ Надымить, задымить (о распространении дыма внутри дома от топящейся печи)
Дьэ, үтүө киһи булан абыраата: дьиэбит буруолаабат буолла, ити кэннэ таһыттан күн сырдыгын киллэрэн, дьэ балаҕаммыт иһин сырдатта. Н. Неустроев
Захаровна тиийэн оһохторо …… буруолаабытын хайдах эрэ быһаара охсубут. Амма Аччыгыйа

аат.
1. Умайыыттан үөскүүр күл, чох о. д. а. булкаастаах өрө көтөн тахсар ыыс, чаан. ☉ Дым, чад
Тиэргэннэргэ түптэ иитэн, Торҕо буруо унаарыйда. Күннүк Уурастыырап. Табах хойуу буруота, көмүлүөк оһох тардан, долгуннаан устар. М. Доҕордуурап
2. эргэр. Ыал, дьиэ кэргэн, туспа хаһаайыстыба. ☉ Семья, отдельное хозяйство
Мэкчиргэ аҕатын ууһун сүүрбэ биэс буруо (сэттэ уон биэс дууһа) дьону арааран туспа Төлөй нэһилиэгэ оҥороллор. Саха сэһ. II
Нэһилиэк баайдара, сэниэ ыаллара, баара эрэ сүүрбэттэн тахса буруо, сэттэ сүүсчэкэ күрүө сири апчарыйан олороллор. М. Доҕордуурап
Ити аата Өлүөнэ биэрэгэр эбилиннэ биир буруо. Т. Сметанин
ср. тюрк. пур, бур ‘зола’
♦ Булкуһа буруолаах — ыкса ыаллыы олорор. ☉ Ближайший сосед
Үргүлдьү өтөхтөөх, Тилиһэ тиэргэннээх, Булкуһа буруолаах, Хобул хотонноох, Биир миҥэлээх …… уолан киһи баар эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй
Буруота быһынна көр буруота сүттэ. Сорох ыаллар имири быстаннар, алаһа дьиэлэрэ сабыллыбыт, аал уоттара умуллубут, уһун буруолара быстыбыт. П. Ойуунускай
Алаһа дьиэҕит аана оҥойдун, түннүгэ дьөлүннүн, унаар буруоҕут быһыннын! Н. Якутскай
Ыт Тииһэ Былатыан обургу, төһө өр маннык арҕаспытыгар көҥүл күөдэлгэхтээн, хас ыал буруотун быһаҕын? «ХС». Буруота сабылынна — туспа ыал буолар тэрээһини кыайбакка, ыал аатыттан ааста (ыал устун барда). ☉ Потерять возможность самостоятельного существования в качестве отдельного хозяйства
[Мукуйук:] Тымныы түстэҕинэ, таһырдьа быгыа суох буолбут дьоммут... Буруобут сабыллыыһы. Күндэ
Оннугар киһи булан баран барыаҕыҥ, мин буруом сабыллыа дуо? А. Сыромятникова
Бугул да оту Муостаахпар тиэйбэт, Буруобун сабар буоллуҥ ээ, нохоо? Эллэй. Тарабукиннар буруолара сабыллара тирээн кэлбитэ. И. Бочкарев. Буруота сүттэ — бары өлөн, утумнуур, ыал буолар ыччата суох буолан, имниин эстэн хаалла. ☉ Умирать, скончаться последним из семьи, не оставив потомства (букв. дым его исчез)
Биир баар эрэ ыалбыт, доҕорбут буруота сүттэҕэ ити. Бу күн кини аатынан аһаан-сиэн бүтүөхпүт буоллаҕа. Эрилик Эристиин
Этэҥҥэ сылдьан, кини оҕолоох-уруулаах дьахтар буолара буоллар, биһиги ийэбит ууһа быстыа суох этэ, оттон кини киһи буолбатаҕына, бары имниин быстабыт, буруобут сүтэр. Суорун Омоллоон
Буруота умулунна көр буруота сабылынна. Буруота умулуннаҕа, Өтөхпүт сүттэҕэ! Тэҥнээх сэтигэр киирдэхпит, Холоонноох хоһуутугар холбостохпут. Өксөкүлээх Өлөксөй
Сураҕа түҥүрүгэр Өндүрүйээҥҥэ биэрбит үһү. Бэйэбин, тулаайахтарбын буора суох ыһан, буруобут умуллан, кумалааҥҥа барар күммүт кэллэ. М. Доҕордуурап. Буруотун умуруор — ыал аатыттан ааһар, туспа ыал буолар кыахтарын быс, эс. ☉ Прекращать чье-л. существование в качестве самостоятельного хозяйства (старинное выражение — обычно о шаманах). [Кыһыл Ойуун:] Оруос Баай суон буруотун Умуруорар оҥоһуулаахпын; Өлбөт үрдүк өрөгөйүн Өлөрөр үрдүк ыйаахтаахпын, Мин үөскүүр үйэ кынатабын, Мин тимир үйэ хахайабын... П. Ойуунускай. <Туспа> буруо таһаар — туспа бэйэтэ дьаһанан олорор ыал, дьиэ кэргэн буол. ☉ Быть, стать самостоятельным хозяином, самостоятельной семьей
Кырдьаҕастар бу Байбал баҕайы киһи-хара буолан эһэтин өтөҕөр дьиэ-уот туттан, буруо таһааран олордоҕо диэхтэрэ. Күндэ
Аҕаайы баай удьуора, Баҕарыынньа баай сиэнэ, Кубаҕай быыпсай уола Тэрэнтэй кинээс, тиэргэн тэринэн, дьиэ туттан, буруо таһааран олорор. Болот Боотур
Баабыйдар быйыл да үлэ бөҕөнү үлэлээн, Ньукулайы суохтаппакка бэрт баҕайытык кыстыктарын булан, нусхас бур-бур буруо таһааран олороллор. Р. Кулаковскай
Эһэтэ Дэгэйэр Көстөкүүн ыт мунна баппат ыркый ойуурун солоон, кыстык угун саҕа балаҕан туттан, буруо таһааран, ыал буолан олорбута. С. Никифоров

аат. Түөрт муннуктаах, тас өттүттэн туруору кэккэлэтиллибит мас эркиннээх, ортотунан томтоҕор буор үрүттээх, сыбахтаах кыра дьиэ. ☉ Балаган – якутская юрта в виде усеченной пирамиды из тонких стоячих бревен, поставленных одно к другому и опирающихся на раму из бревен, укрепленную на четырех столбах
Снаружи балаган обмазывали смесью из глины и навоза. Кэтээбитэ кэргэнэ, манаабыта балаҕана (өс хоһ.). Биир киһи балаҕанын кэннин хаһан да көрбөт (тааб.: киһи кэтэҕин кыайан көрбөтө). Ийэтэ дьиэ таһыгар саах күрдьэр күрдьэҕинэн балаҕанын сыбыы сылдьар этэ. Күндэ
1924 сыллаахха Саха АССР Киин Ситэриилээх Кэмитиэтэ хотону балаҕантан араарар туһунан Ыйаах таһаарбыта. И. Аргунов
♦ Балаҕан аайы баар – ыалга барытыгар көстөр, туох да уһулуччута суох; көннөрү. ☉ Встречающийся в каждом дворе, обыкновенный, заурядный
Төһө кыраһыабай кыыһы кытта эрийсэрий? Мин көрдөхпүнэ балаҕан аайы баар. «ХС». Балаҕан ахсын <аайы> суох – ыалга барытыгар көстүбэт, туох эмэ уһулуччулаах, уратылаах. ☉ Встречающийся не в каждом дворе, выделяющийся среди равных, незаурядный
Дьиҥэр, кини да балаҕан ахсын суох кийиит этэ, уҥуоҕа төһө да намыһах буоллар. Софр. Данилов
◊ Ааҕар балаҕан көр аах
Аан алаһа балаҕан көр аан алаһа. Орук титирик ордууттан Бүтэй титирик хоспохтон, Аан алаһа балаҕантан, Аргыыр адарай оронтон, Хара сылгы тэллэхтэн, Уһуктаахтаан кэлэммин. С. Зверев. Айар балаҕан <дьиэ> – суруйааччыларга, хампаһыытардарга о. д. а. аналлаах дьиэ. ☉ Дом творческих работников
Ол бэсокко, маска саһар Кыракый айар балаҕан Манабыла буолан турар, Аны даҕаны туруоҕа. С. Данилов
Балаҕан дьиэ көр балаҕан. Э.К. Пекарскай дулҕа диэн тылы быһаарбытын көрөбүт. Дулҕа, атыннык эттэххэ, балаҕан дьиэ баҕаната. Багдарыын Сүлбэ
Балаҕан дьиэ. Түннүгүнэн Амма уута кылбайар. Эллэй. Балаҕан ыйа – сайылыктан кыстыкка көһөр күһүҥҥү кэм (былыргы саха халандаарын бэһис ыйа). ☉ Время переезда из летников в зимние юрты (девятый месяц календарного года – сентябрь)
Манна кыстык хаар балаҕан ыйын бүтүүтүн кэтэһиннэрбэтэ, ый эргэтин баттаһа түһэн үллүктээбитинэн барда. Н. Заболоцкай
Балаҕан ыйын бүтүүтүгэр Чаҕыл Тордоохоп Сталинградскай фронт сэриилэһэр аармыйатыгар тиийбитэ. С. Никифоров
Таптыыбын балаҕан ыйын Бу кэм үчүгэй баҕайы: Ууга киир – кус, Тыаҕа таҕыс – улар. Баал Хабырыыс. Буор балаҕан кэпс. – үрүҥ туой сыбахтаах сайыҥҥы балаҕан. ☉ Летняя юрта, обмазанная снаружи белой глиной
Остуоруйаҕа ойууланарын курдук, бур-бур буруолаах буор балаҕан ытыс саҕа тиэргэнигэр Маайа чабычахтаах үүтүн холбуйа турара. Л. Попов
Аныгы бөһүөлэктэргэ аны бэл буор балаҕан аҕыйах, ураһа диэн кэлиэ дуо? Н. Габышев
Буор балаҕаммытыгар, Муҥур олохпутугар, Булбуппутун эрэ Муннубут анныгар баттаан, Бүгэн олорбуппутун Буруйдуу санаатым. Өксөкүлээх Өлөксөй. Кутурук балаҕан – дьиэ хаҥас диэки өттүнэн балаҕан салҕааһына. ☉ Пристройка в виде юрты к левой стороне дома
Ампаар дьиэ түннүгэ күп-күндэлэс, кутурук балаҕан эмиэ уоттаах, аана тэлэччи аһыллан турар. Күннүк Уурастыырап. Күөстэнэр балаҕан – сайын ас астыырга аналлаах кыра балаҕан (хоспох). ☉ Летняя небольшая юрта (кухня) для приготовления пищи
Пуд Ильич аҕата оҕонньор хотуурун булан, күөстэнэр балаҕаҥҥа тахсан мин таптайбытым. Далан. Кыстык балаҕан – кыһын олорорго аналлаах халыҥ сыбахтаах балаҕан дьиэ. ☉ Юрта со специальной отделкой для зимы
Таһырдьа – ынырыктык чөҥөрүттүбүт аһаҕас түннүктэрдээх иччитэх балаҕан үллэн турар. Ити Сүөдэр Бэһиэлэйэп кыстык балаҕана. Амма Аччыгыйа
Оонньуур сирдэрэ: Ыстапаанка кыстыыр балаҕана саас. Дьиэ борук-сорук. А. Софронов
Күн ортотун саҕана дьонум: «Кыстык балаҕантан кыра балык туутун аҕала тарт», – диэбиттэрэ. Т. Сметанин. Кыстык угун саҕа балаҕан – кыра балаҕан дьиэни хоһуйан этии. ☉ Постоянный эпитет, используемый при описании маленькой юрты
Лэглээрдэр кыстык угун саҕа балаҕаннарыгар [Эрдэлиирдэр] дьукаахтастылар. Амма Аччыгыйа
Өтөх ортотугар кыстык угун саҕа балаҕан баар. Манна Дунаай олорор. Күндэ
Бу алаас хоонньугар кубарыйбыт буор сыбахтаах, кыстык угун саҕа балаҕан уонна быыкаа ампаар оҕото чөкөһөн тураллар. Л. Попов. Саах балаҕан кэпс. – кии сыбахтаах кыһын олорор (кыстык) балаҕан. ☉ Зимняя юрта, обмазанная снаружи коровьим навозом
Муҥур атах үрдүк сиһигэр, чоҥкуйан кырыаран турар күөрэ-лаҥкы түспүт тииттэр анныларыгар биир кыстык угун саҕа саах балаҕаны тибии тибэр. Күндэ. Сайылык балаҕан – дьыл итии кэмигэр (сайын) олорорго аналлаах кыра бэрэбинэлэри иҥнэри кэккэлэтэн баран буорунан сыбаабыт эркиннээх дьиэ. ☉ Летняя юрта из тонких, поставленных в наклон бревен в виде усеченной пирамиды
Былыргы орто эрэ ыаллар, кыстык уонна сайылык балаҕаннарын таһынан, отор күһүн быстах олорор дьиэлээх буолар этилэр. Амма Аччыгыйа
Элбэх баҕайы сэптээх ыал эбит: ампаар иннигэр улахан сайылык балаҕана күлүгүрэн көстөр. Н. Неустроев
Дьаакып оҕонньор сайылык балаҕана, дьиэлэрин сэбэ орто ыал тэриирэ. А. Софронов. Саха балаҕана кэпс.– кии сыбахтаах кыһыҥҥы (кыстык) балаҕан. ☉ Якутская юрта
Урут Үчүгэйгэ биир эмэ саха балаҕана онно-манна бытанан олорор буолара, оттон билигин начаалынай оскуола, медпуун, маҕаһыын дьиэлэрэ кэккэлэспиттэрэ. Н. Заболоцкай
Самнайбыт саха балаҕаныгар Аастуор аргыарын билбэтэҕим. С. Данилов
Мин көмүлүөк оһохтоох саха балаҕаныгар үөскээбит киһибин. Суорун Омоллоон. Тимир балаҕан – норуот тылынан уус-уран айымньытыгар: абааһы аймаҕын дьоно олорор албастаах дьиэлэрэ. ☉ В произведениях устного народного творчества: волшебный железный дом, в котором обитают представители враждебного племени абаасы
[Дьахтар] эһэ тириитин ыйаабыт суол диэки бара турбут. Туруору тимир балаҕаҥҥа тиийэн кэлбит. Саха фольк. Онно көрдөхтөрүнэ – аҕыс күннүк сиртэн айдааран көстөр айдам-сайдам тимир балаҕан аарыгырбыт, тоҕус томторҕолоох тойон күрүөх тимир сэргэлэр анньыллыбыттар. Ньургун Боотур. Туруорбах <туруору> балаҕан – кыра саха дьиэтин хоһуйар эпиитэт. ☉ Эпитет, используемый при описании маленькой якутской юрты
Манна [Ламма үрдүгэр] хахыйахтар быыстарыгар Алексей Егоров, туу сүрэҕин курдук, туруорбах балаҕана көһүннэ. М. Доҕордуурап
Туруорбах балаҕан дьиэлэр сыһыы, ырааһыйа эҥээрдэригэр онно-манна саһан тураллар. Л. Попов. Тумус тыа Тостор тоҕойуттан Туруорбах балаҕан саҕа Толбонноох ньуурдаах Чоруун тимир Чуор болгуо Дьоһун көлө Чугуруйбакка Дьулуруйан тахсан кэллэ. Саха фольк. Уорук балаҕан – олус улахан, киэҥ-куоҥ дьиэ. ☉ Большая по размерам юрта
[Айыы бухатыыра] Аҕыс кырыылаах, Атыыр оҕуһун өрө туппут курдук, Нирилэ хаан оһоҕун Лиҥкинэччи оттон кэбистэ да, Эргитэ көрөн кэбистэҕинэ – Алаас сыһыы быһаҕаһын саҕа Айдам уорук балаҕан аатыра түстэ. Ньургун Боотур
[Айыыһыты атаара] Ньичир бараан дьиэбин Ньирэй оҕонон ньиккирэтээр! Байдам уорук балаҕаммын Баччыр оҕонон баккыратаар. П. Ойуунускай
Үүтээн балаҕан көр үүтээн. Үрүт өттө үргүөрдээх, Үс эриллэҕэс тиит өһүөлээх, Түөрт сиэллээх Сатанах мас тайанардаах, Үргүнньэх сыатын саҕа Үүтээн балаҕаммар Көтөн түспүтүм баара дуо, доҕоор. С. Зверев. Хара балаҕан – былыр баай дьон дьиэлэрин таһыгар хамначчыттарга анаан туттарар кыра балаҕаннара. ☉ До революции: небольшая юрта, которую богатые строили для своих батраков
Кыысчаан кэлэрин кытта хаҥас хара балаҕаҥҥа хамначчыттары кытта уйалаабыттара. М. Доҕордуурап
[Эмээхситтэр] хара балаҕаннарыгар, ампаардарыгар сотору-сотору тиэстэллэрэ тохтуур. Далан. Хотонноох балаҕан – өрөбөлүүссүйэ иннинэ сүөһү турар сирэ дьиэни кытта силлиһиннэри тутуллубута. ☉ До революции: постройка, хлев, который пристраивался к юрте
Харатаайап кулуба суос-соҕотох кыыһа Маайа хамначчыт кыргыттары кытта хотонноох балаҕаҥҥа киирэн кэпсэтэ, күлэ-оонньуу олордо. Н. Якутскай
Аҕыйах хоноот, Баһыыкка хотонноох балаҕанын Маппыайабыс уон сүүскэ атыылаһан ылла. Бэс Дьарааһын
Уруккулуур үйэлэртэн Хоҕурбут хахтаах Хотонноох балаҕантан, Сымсах сыттаах, Сыҥсаар тумуу дьааттаах Кыстык балаҕантан Кыйданарбыт буолбучча. С. Зверев