Якутские буквы:

Якутский → Русский

бутугас

1) напиток из молока и пахты (заправленный мукой или съедобными травами); 2) мучная похлёбка.

Якутский → Английский

бутугас

n. soup

Якутский → Якутский

бутугас

  1. аат.
  2. Ууга, сиҥэҕэ, үүккэ эбэтэр сүөгэй уутугар сэлиэйдээн, кииһилэ, унньуула эбэтэр үөрэ ото эбэн оҥоһуллар утах. ☉ Напиток из воды, молока или пахты (заправленный мукой или съедобными травами)
    Арыт ийэбит сүөгэй уутун үөрэ оттоон буһаран, бутугас диэни оҥорор. И. Федосеев
    Хамначчыт, чаҕар өттө, атахбытах дьон иэдьэгэйдэрин сии, бутугастарын иһэ-аһыы бардылар. Күннүк Уурастыырап
    Оттон урут, сэрии кэмигэр, кэлин даҕаны кииһилэ бутугас оҥостон иһэрбит. И. Сосин
  3. Бурдук, куруппа сэлиэйдээх миин. ☉ Мучная похлебка. Балык бутугас. Сыма бутугас
  4. көсп. Туох эмэ иитэ-саҕата, бэрээдэгэ, дьүүлэ-дьаабыта биллибэт гына бутуллубута, ыһыллыбыта; бутуллуу, ыһыллыы. ☉ Крайний беспорядок, хаос
    Өлүү уонна төрөөһүн киһи-аймах модун муоратын биир кэм саҥардан иһэр. Онон, историческай событиелар уонна көстүүлэр бутугастарын киһи кыайан билиэ да суох курдук буолар. ДИМ
    Суутсокуон ханнаный? Бука бары биир бутугас буоллугут дуу?! Ким эр, ким ойох биллибэккэ барда! А. Сыромятникова
  5. даҕ. суолт. Бэрээдэгэ суох, бэрээдэгэ ыһыллыбыт. ☉ Беспорядочный
    Сахалыы тылы умунна, нууччалыы тылы эбиммэтэ, иккиэннэринэн булкуйа саҥарар-суруйар бутугас соҕус киһи буолан истэ. Амма Аччыгыйа
    тюрк. ботка

Еще переводы:

бурда

бурда (Русский → Якутский)

ж. разг. бутугас (будулхай сымсах убаҕас).

похлёбка

похлёбка (Русский → Якутский)

ж. разг. бутугас (бурдук, куруппа силиэйдээх эбэтэр хортуоппуйдаах мин).

көҕөл

көҕөл (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Убаҕас үүт хааһы. ☉ Жидкая молочная каша. Былыргы сахалар көҕөл аһылыктаах этилэр
◊ Көҕөл бутугас түөлбэ. — ууга аһыйбыт үүттээн, бурдуктаан оҥоһуллар убаҕас хааһы. ☉ Жидкая похлебка из муки с кислым молоком. Көҕөл бутугаһы сөбүлээн сиир

тарчыына

тарчыына (Якутский → Якутский)

көр чаччыына
Бутугас Уйбаан хаппарааллыын тарчыынаны икки илиититтэн ылан дэллэритэн аҕаллылар. Саха сэһ. II
Бу булчут аҕатын ууһун тарчыыната. Н. Якутскай

бэстээ

бэстээ (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр.
1. Бэс субатын сайын эрдэ сулуйан, кыһыйан ылан хаһаан (сииргэ анаан). ☉ В начале лета сдирать сосновую заболонь для употребления в пищу. Сарсын эрдэ бэстии барабыт
2. Ханнык эмэ аһы бэс субатынан тумалаа. ☉ Заправлять пищу сосновой заболонью. Бутугаһы бэстээ

бутугастаа

бутугастаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Бутугаһы (утаҕы) оҥор. ☉ Приготовлять напиток из воды, молока или пахты (заправляя его мукой или съедобными травами). Эбэм сүөгэй уутугар бутугастыыр этэ. Сүөгэй уутугар кыа угун, кииһилэни, бурдугу холбуу ытыйан бутугастаата
2. Бутугаһы (сэлиэйдээх, миини) оҥор. ☉ Приготовлять похлебку, болтушку. Эттэрин тобоҕунан бутугастаан сиэтилэр
3. көсп. Туох эмэ бэрээдэгин ыс, бутуй, булкуй. ☉ Нарушить порядок чего-л., путать, запутать. Оок-сиэ, бу оҕо, дьэ, үчүгэй аҕайдык бутугастаабыт ээ

көҕөлөҥ

көҕөлөҥ (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Үүттээх миин. ☉ Бульон с молоком. Көҕөлөҥү тото-хана истим
◊ Көҕөлөҥ үөрэ эргэр. — тара суох сиҥэҕэ буспут от үөрэ. ☉ Похлебка из съедобных трав, приготовленная на молоке с водой
Көҕөлөҥ үөрэҕэ көҕүйбүт, Оттоох үөрэҕэ умсугуйбут, Бэстээх үөрэҕэ мэҥийбит, Бутугаһы бурулаппыт. Өксөкүлээх Өлөксөй
Көҕөлөҥ үөрэни, бэс бутугаһы быдан ордороллоро. Күннүк Уурастыырап
Эригэр көҕөлөҥ үөрэтин аҕалан остуолугар ууран биэрэрэ. М. Доҕордуурап. Көҕөлөҥ хааһы эргэр. — тара суох сиҥэҕэ буспут хааһы. ☉ Каша на разведенном водой молоке без добавления мороженой простокваши
Ньылба, Быллыа уолаттара дьиэлэригэр тар үөрэттэн, көҕөлөҥ хааһыттан атыны ахсааннаахтык амсайдылар ини. Болот Боотур
ср. ног. көгөлөн ‘трава, молодая трава’

аҕыстаах

аҕыстаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Аҕыс саастаах. ☉ Восьмилетний
Аҕыстаахпар өйдүүбүн Аһыҥалаах сыһыыны, Ытыс саҕа ыһыыны... Күөх уулаах бутугаһы, Көлбөрүйбэт тар аһы. Эллэй
Самнайбыт хатырык хоспох аттыгар хатырбыт илиилээх-атахтаах аҕыстаах Уоһук олорор. Н. Якутскай
[Кыракый уол] аҕыстааҕыттан сааламмыта, орто үөрэхтэммитэ, булчут идэтин туохтааҕар да ордорбута, буспут-хаппыт булчут буолбута. И. Данилов

бөһүүкэ

бөһүүкэ (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Аһыйбатах сүөгэйинэн ууну кыратык кутан оҥорор ордук минньигэс көбүөр. ☉ Якутское молочное блюдо: взбитая свежая сметана с небольшим добавлением кипятка
Арыыттан бөһүүкэ, хайах оҥороллоро. «ХС»
Биһиги олох да билбэт, амсайыахтааҕар көрбөтөх да бүлүүдэлэрбит үгүстэр. Ол курдук бөһүүкэ, бэс үөрэтэ, бутугас …… барытын ааҕан да сиппэккин. «Кыым»

буруолан

буруолан (Якутский → Якутский)

туохт. Буруолаах буол. ☉ Иметь отдельное хозяйство
Дьиэ тэриннэ, Бутугас астанна, Бур-бур буруоланна, Көргө көҕүйбэтэ, Хаартыга хайыспата, Арыгыны амсайбата. А. Софронов
[Өкүлүүнэ:] Чэ-чэ, ыллын, ону [кэлиини] ылбытынан олус ордук уһун буруоланыа суоҕа, син кэмэ кэминэн буолуо. Н. Түгүнүүрэп
Оонньуурбут биһи ууну, тыаны уйгуурдан. Арахсарбытыгар баттыыра биһигини биир санаа: «Олорбут киһи, аба, биир тиэргэн буолан... Биир орохтонон, булкуйа буруоланан». С. Тарасов