богатырь, силач; биһиги бухатыыр тустууктарбыт наши борцы-богатыри; олоҥхо бухатыыра богатырь из олонхо.

1. аат., фольк.
2. Орто дойду күүһүн аҥаара күүстээх, күн сирин күөмчүттэн көмүскүүр олоҥхо сүрүн геройа уонна кини утарсааччыта, өстөөҕө. ☉ Главный герой якутского героического эпоса олонхо, защитник Среднего мира (см. Орто дойду), обладающий силой, равной половине силы всего мира, и его противник. Айыы бухатыыра. Абааһы бухатыыра. Олоҥхо бухатыыра
   □ Айыы бухатыыра эргиллэ түстэ да, абааһы бухатыырын хаҥас өттүнэн эргитэ тардан ылла да, мөҥүрүөн көмүс курдук өттүгэр мииннэрэн дэлби быраҕан кыыратта. Ньургун Боотур
   Бу Тимир Ыйыста Хара бухатыыр таллан таас уораҕайыгар тиэттэр эрэ өлүү бөҕө үтүрүйүөҕэ, алдьархай бөҕө ааҥныаҕа, сэрэн-сэрбэн! Саха фольк. Саха норуота бэйэтин олоҥхотугар туох баар кэрэ баҕатын, идиэйэтин чыпчаалын айыы бухатыырын уобараһыгар түмэн көрдөрөр. Суорун Омоллоон
3. көсп. Бухатыыр күүһэ күүстээх, кыаҕа кыахтаах киһи. ☉ Человек, обладающий силой, мощью богатыря
   Арыт улуу бухатыыр буолан, Баайдары, бардамнары өһүүрбүт: Үс дойдуну арҕаран өрүү булан, Кинилэри кэһэтэн күннүүрбүт. С. Данилов
   Биһиги — Модун бухатыырдар, чэрдээх илиилээхтэр, Улуу дойду дьолун уһанааччылар. С. Васильев
4. даҕ. суолт. Бухатыырдыы күүстээх, кыахтаах, көрүҥнээх (киһи, массыына о. д. а. тустарынан). ☉ Обладающий богатырской силой, мощью или видом (о человеке, машине и т. д.)
   Кыракый уҥуохтаах Иван Васильевич уонна бухатыыр көрүҥнээх Александр Попов бааллара-суохтара биллибэттик утуйар дьон. Амма Аччыгыйа
   Мин бардым: бухатыыр эһэлэрим былыргы аартыктарын арыйан, Күн дьонун дьоллоох көҥүллэрин Хараҥа күүстэртэн харыһыйа. Эллэй