буччугунаа диэнтэн дьаһ
туһ. Эмээхсин хостоммут оһоҕостору хомуйан, чох тардан уокка быраҕаттаата, буһаран буччугунатта. Болот Боотур

даҕ. Ортоттон быдан аччыгый, кып-кыра. ☉ Маленькийпремаленький
Сөтүөлээн сөрүүкүүр быычыкаан көлүйэм, Ол ыраас уутунан дьэҥкэрэн көһүннэ. Л. Попов
Быычыкаан, хатыҥыр оҕонньор Варя уонна Давыдов икки ардыларыгар доруоска устатынан сытынан кэбистэ да, сотору утуйан буччугунаабытынан барда. М. Шолохов (тылб.)

өйөө-убаа диэнтэн холб. туһ. Өйөһөн-убаһан, солбуйсантолорсон сылдьарбытыгар ааттаах буолсу. Күннүк Уурастыырап
Дьэ бу буччугунаан олороохтуубут. Өйөһөнубаһан. Амма Аччыгыйа
Тыаҕа киһи өйөһөн-убаһан сылдьар куолута. Бэйэтин иннин эрэ көрүнэр киһи бу дойдуга аанньа буолбат. Л. Попов
Кырдьар сааспытыгар бииргэ өйөһөн-убаһан олоруо этибит. «Чолбон»

аат. Кыра оҕо бытыылкаттан эмэн аһыырыгар аналлаах эмиий тумугун курдук быһыылаах кыра дьөлөҕөстөөх эрэһиинэ оҥоһук эбэтэр оҕоҕо уоскутаары бэриллэр төгүрүк быластыыҥкаҕа олордуллубут дьөлөҕөһө суох эрэһиинэ эмсэх. ☉ Соска
Оҕо суоскатын эмэн чомурҕата-чомурҕата утуйан буччугунаата. А. Фёдоров
Сорох төрөппүттэр оҕону ытатымаары кураанах суосканы биэрэллэр. ТЕН ИДь

тыаһы үт. туохт. Уоскун чорбоччу туттан баран тугу эмэ оборон эрэр курдук тыаһы таһаар (хол., тугу эмэ эмэн эбэтэр кими эмэ тыастаахтык уураан). ☉ Смыкая и размыкая вытянутые губы, производить чмокающие звуки (напр., при сосании, при поцелуе)
Оҕо суоскатын эмэн чомурҕата-чомурҕата, утуйан буччугунаата. А. Фёдоров
«Ванькааа, уолчааныам!» — түөһүгэр саба түһэн иэдэстэриттэн бокуойа суох уураан чомурҕаппыта. Ойуку
Кыракый кыыс …… маарылаҕа болточчу сууламмыт лэппиэскэни эмсэх гынан эмэн чомурҕатара. С. Маисов

1. аат.
2. Тугу эмэ (хол., кинигэлэри, иһити-хомуоһу) уурарга аналлаах, истиэнэҕэ эбэтэр туохха эмэ сыһыары иҥиннэриллибит хаптаһын; оннук хаптаһыннар кэккэлэрэ. ☉ Полка (горизонтально укрепленная на стене доска для различных предметов)
   Балбаара хаҥас диэки долбуурга турар алтан сылабаары ылан, чэй өрүөх курдук быһыыланна. Эрилик Эристиин
3. Пуойас богуонугар сытарга (эбэтэр таһаҕаһы уурарга) аналлаах миэстэ. ☉ Полка (место для лежания или для багажа в железнодорожном вагоне); лежак
   Сорох дьон богуон иккис долбууругар эрдэ түбэһэннэр, утуйан абыранан, муннулара буччугунуур. Амма Аччыгыйа
4. көсп. Хайа, үрдэл эниэтигэр баар сытыары көнө миэстэ (тард. ф-гар тутлар). ☉ Выступ (горизонтальное ровное место на склоне возвышенности или горы; употр. в притяж. ф.)
   В.Н. Захаров эһэни бултуу сылдьан, хайа долбууруттан сүлүүдэ дьапталҕатын булбута. ДНА СХБКК
5. даҕ. суолт. Сытыары, иҥнэритэ суох (хайа эбэтэр үрдэл эниэтин этэргэ). ☉ Горизонтальный, ровный (о склоне горы или возвышенности)
   Кэтит долбуур тэллэхтэнэн ыла-ыла күөл кытыытыттан сис оройун диэки өрө тардыстыбытынан барар дабаан сир эбит. Амма Аччыгыйа
   Бэркэ сэрэнэн кырыы тааһы кыйан, улахан долбуур тааска тиийэн, сынньанан баран аллара түстүм. Т. Сметанин
   ◊ Таҥара долбуура эргэр. - таҥара күлүгүн туруорарга оҥоһуллубут кыра долбуур. ☉ Полка для икон
   Сорох кырдьаҕастар таҥара долбуурун диэки мылах гына көрөн, кириэстэнэн ыллылар. М. Доҕордуурап. Тэҥн. таҥара холоруга
   ср. п.-монг. талбиҕур 'доска или шест для вешания платья, мяса и пр.'