платок; саал былаат а) шарф; б) шаль; ноһубуой (или сыыҥтыыр ) былаат носовой платок.

уст. длинный; былаа илиилээх атахтаах киһи человек с длинными руками и ногами.

смешивать что-л. с чём-л.; ср. булаа=.

n . shawl, scarf [Russ. платок]

a. arch. long

аат.
1. Дьахталлар төбөҕө баанар эбэтэр санныга бүрүнэр чараас эбэтэр халыҥ баайыы түөрт муннуктаах таҥастара. ☉ Платок. Сиидэс былаат. Солко былаат. Түү былаат
□ Ылдьаана, бэргэһэтин былаатын устан баран, өйдөөн көрбүтэ, аан хоско хас да дьахтар кэлэн олорор эбит. Н. Неустроев
Эмээхситтэр, дьахталлар киэргэнэн, Эриэн былаатынан симэнэн, Сиэттиһэсиэттиһэ субустулар, Сир сибэккитинии нолустулар. С. Васильев
2. Муннуну, уоһу, сирэйи сотторго аналлаах сиэпкэ уктар чараас таҥас түөрт муннуктаах кыракый лоскуйа. ☉ Носовой платок
Учуутал бөтө түстэ уонна сиэбиттэн маҥан былааты сулбу тардан ылаат, бэйэтин хоһугар сүүрэн таҕыста. Амма Аччыгыйа
Петя көлөһүнэ хараҕар киирэн аһыппытыгар сиэбиттэн былаатын ороото. М. Доҕордуурап
Сонун ис сиэбиттэн ыраас былааты сулбу тардан ылан, сүүһүгэр бычыгыраан тахсыбыт көлөһүнүн сотунна. П. Филиппов. Тэҥн. ноһубуой (сыыҥтыыр) былаат
ср. русск. устар. плат ‘платок’
♦ Былаат курдук — күүс-сэниэ бүтэн босхо барбыт (олус улаханнык ыалдьан бэйэтин кыаммат буолбут эбэтэр уҥмут киһи туһунан). ☉ Руки как плети (напр., о руках тяжело заболевшего)
Ыалдьыбыт киһилэрин туруоран, былаат курдук намылыҥнатан намыһах олох маска олордон, икки өттүттэн өйөөн турдулар. Эрилик Эристиин
Ананий тиийиитигэр Лука Иванов уҥа сытара. ...Харыта былаат курдук босхо барбытын билэн Ананий уҥуоҕа кыйытынна. М. Доҕордуурап
◊ Былаатынан таһыйсыы — оонньуу көрүҥэ: элбэх оҕо сис туттан төгүрүччү тураллар, биир былааттаах сылдьан, төһө кыалларынан биллэрбэккэ кимиэхэ эмэ былаатын туттарар, былааты ылбыт уҥа өттүгэр турар оҕону эккирэтэ сылдьан таһыйар, биирэ куотан миэстэтигэр кэлэн турар. Таһыйааччы былаат туттарааччы буолар. ☉ Вид подвижной игры
Дети становятся в круг, держа руки за спиной. Ведущий незаметно передает одному из играющих платок, получивший платок начинает бить им стоящего справа, тот должен убежать, обежать круг и встать на свое место. Игрок с платком становится ведущим. Былаатынан таһыйсыыга элбэх оҕо оонньуур. Биир киһи былаат туттарааччы буолар. Атыттар бары, сис туттан баран, кэккэлэһэ төгүрүччү тураллар. ВПК СОо. Саал былаат — 1) улахан өрүү эбэтэр баайыы былаат. ☉ Шаль
Марба нэк сонун элэккэйин кэтэн, өҥө-дьүһүнэ бараммыт саал былаатын дуомун баанан тахсан барда. Күндэ
Дьиэ хара аанынан үрүҥ саал былаакка сөрөммүт мааны таҥастаах дьахтар сүүрэн тахсыбыт. Н. Заболоцкай
Эмээхсин, сонун устаат, саал былаатын көхөҕө ыйаан, аны чэй кутар айдааныгар түһэр. Н. Якутскай; 2) моойго эриллэр өрүллүбүт эбэтэр баайыллыбыт таҥас уһун синньигэс балаһата. ☉ Шарф
Таһыттан киирбит киһини, бэргэһэтин, саал былаатын устубутун кэннэ көрбүттэрэ: арай Куоҕас уола Киппэ Кирилэ эбит. Н. Неустроев
Уҥа диэки биир хара бараан эдэр киһи ханна эрэ бараары, уһун саал былааты эринэ турар. Н. Заболоцкай
Саал былаатынан ойоҕоһун туһунан бэйэтин тула эриннэ уонна онтонмантан тардыһан, турда. Н. Павлов

I
туохт.
1. Тугу эмэ атыны кытта холбоон булкуй. ☉ Смешивать что-л. с чем-л.
Күөх окко суулаатахха, атыыр оҕус сыллаабат; сыаҕа былаатахха, ыт сымсайбат (өс хоһ.). Хатыҥ саҥардыы үүнэн эрэр сэбирдэҕин симэһинин квасцыга былаатахха, бэртээхэй диэн мутукча күөҕэ өҥнөөх кырааска тахсар. Суорун Омоллоон
Хаппыт лэппиэскэни тууйастаах суоракка былыы-былыы, аһаабытынан бараллар. А. Федоров. Сайын кииһилэни уонна эҥин араас оту хомуйан балыгы кытта былаан өллөнөллөрө. ДФС КК
2. көсп., кэпс. Лаппа баһый (тустан, сүүрэн эҥин). ☉ Намного превосходить, легко одолевать, осиливать (в борьбе, беге и т. п.)
«Оо, сүрдээх киһи эбит, доҕоор, биһиги дьоммутун былаан көрүө суох!» — диэн дьулайбыттарын биллэрэллэр. «ХС»
ср. тюрк. булҕа, монг. була — ‘мешать, смешивать’
II
даҕ. Уһун. ☉ Длинный
Былаа киһи. ПЭК СЯЯ
Былаа илиилээх-атахтаах киһи. ПЭК СЯЯ. Утар. кылгас