прил. бырааһынньыктыы, бырааһынньык; праздничный день бырааһынньык күнэ.

с. тэрил, киэргэл; убранство комнаты хос тэрилэ; праздничное убранство города куорат бырааһынньыктыы киэргэлэ.

1) украшаться, приукрашиваться; кулууп бырааһынньыктыы киэргэммит клуб празднично украшен; 2) нарядно одеваться, наряжаться; кийиит курдук киэргэммит она нарядна, как невеста.

тэйбэҥнээ диэнтэн холб. туһ. Тэһийэ сатаан тэйбэҥнэһиэххит кэриэтэ уһаакка уу да баспаккыт. Н. Габышев
Бырааһынньыктыы симэммит куорат уулуссатын устун үс атастыылар тиэрэ-маары үктэнэн тэйбэҥнэһэ турдулар. ЭКС ТБТ

туохт.
1. Киэргэй, маанымсый, симэн, тубус. ☉ Быть украшенным, приукрашиваться
Кулууп бырааһынньыктыы киэргэммит. — О, төрөөбүт арыы тыам, дьэ, симэммиккин, киэргэммиккин даҕаны! Суорун Омоллоон
Саҥа дьыл харыйата киэргэниэҕинэн киэргэнэн, симэниэҕинэн симэнэн …… турар. П. Тобуруокап
Улуу сис киэргэнэн, күөх мутукчаларынан таҥныбыт этэ. М. Доҕордуурап
2. Таҥын-симэн, маанымсый. ☉ Нарядно, красиво одеться, наряжаться, навести красоту
Дьахтар курдук, мин биирдэ киэргэннэҕим, таҥыннаҕым-симэннэҕим дуу! Амма Аччыгыйа
Ньургуһун, киэргэнэн дьогдьуурдаах сиэхтээх муус аталаас халадаай ырбаахыны кэтэн баран, …… аа-дьуо хааман дьылыйан истэ. Дьүөгэ Ааныстыырап. [Лоһуор Ньукуус:] Сааһырбыт, кырдьан эрэр киһи киэргэниэхтээх, оҥостуохтаах. И. Семенов

даҕ.
1. Дьонугарсэргэтигэр ытыктанар, чиэстэнэр, бочуоттаах. ☉ Уважаемый, почитаемый, почтенный
Маанылаах ыалдьыты күндүлээн көрүстүлэр.  Өндөрөөс оҕонньор бу дэ риэбинэ уруккута биир маанылаах ыала этэ. П. Ойуунускай
2. Ордук, ойуччу тутуллар, бүөбэйдэнэр, таптанар. ☉ Пользующийся особым вниманием, расположением, любовью
Бүтүн аҕа ууһун маанылаах ыччата атаҕастаммыта барыларын үрдүнэн батты гас курдук көстүбүт. Эрилик Эристиин
3. Ордук кэрэ, үчүгэй көстүүлээх (үксүгэр айылҕа сэдэх кыылын, көтөрүн этэргэ). ☉ Доставляющий наслаждение взору (о редких зверях и птицах)
Киһи обургу уодаһыннаах өйүн абыгар-албаһыгар аар тайҕа маанылаах көтөрөсүүрэрэ иҥнэри аспыт күөстүү, киирэн охтон-өлөн испитэ. Далан
Барҕа баайдаах, устата-туората биллибэт киэҥ тыа маанылаах оҕотун [тайаҕы] аһынардыы туттара. Н. Борисов
Ман на хотугу кыраай оҕото туундара маанылаах көлөтүн, таба кырачаан тугутун, көрөн-харайан, бүөбэйдээн улаатыннарбыта. «Кыым»
4. кэпс. Баай, дэлэгэй астаах-үөллээх. ☉ Знатный, богатый угощениями (напр., стол)
Бастыҥ астаах маанылаах остуолу тулалаан Алгыстаах тойугу туойуоҕуҥ. Эллэй
Быр курдук ичигэс балаакка маанылаах остуолугар бырааһынньыктыы олорбуттара. В. Протодьяконов

аат.
1. Дьиэ ис бараанын (миэбэл) көрүҥэ: үчүгэйдик ыпсарыллыбыт устуруустаах хаптаҕай ньуурдаах, атахтардаах тэрил (атаҕын ахсаана, оҥоһуута араас буолар). ☉ Стол (вид мебели). Сурук остуола. Эбиэт остуола
□ Сибилигин аҕай кэлэн аһаары остуолга олорон эрэрэ. Суорун Омоллоон
Хотуна Баһылайга табах биэрдэ уонна хаҥас остуолга чэй бэлэмнээтэ. Н. Түгүнүүрэп
2. көсп. Кими эмэ анаан ыҥыран күндүлээһин-маанылааһын. ☉ Угощение, застолье
Быр курдук ичигэс балаакка маанылаах остуолугар бырааһынньыктыы олорбуттара. В. Протодьяконов
Киэһээҥҥи остуолбутугар кэлэргитигэр көрдөһүөхпүн баҕарбытым эбээт. Л. Толстой (тылб.)
♦ Остуолла тарт — 1) бырааһынньык, күндү-мааны остуолун бэлэмнээ, күндүлээ. ☉ Накрывать на стол, угощать
Киэһэ дьиэлээхтэр, остуол тардан, хоноһолорун күндүлүүллэр-маанылыыллар. Н. Якутскай
Уобаластар, аэропортар салайааччылара биһигини остуол тардан, айах тутан көрсөллөр. «ХС»; 2) остуолга иһити, аһы бэлэмнээ. ☉ Раскладывать, расставлять блюда на столе.