Якутские буквы:

Якутский → Якутский

быһыйдык

сыһ. Түргэнник, сыыдамнык, сууххайдык (тугу эмэ оҥор, сырыт). Быстро, проворно, споро
[Татьяна Ивановна:] Николай Петрович төрүт кырдьаҕаһа суох. Хата биһигиннээҕэр быһыйдык сылдьар быһыылаах. С. Ефремов
Уус киһи Быстаҕына дьарҕаа ойуу Быһыйдык сырсар эбит. Отойдоҕуна ойуолуу Оһуор таҥалай сүүрэр эбит. М. Ефимов
Кыыс буолан харалдьык Кырсыгар наскыйда, Уол буолан быһыйдык Туос ууран кылыйда. И. Артамонов

быһый

I
1. даҕ. Атаҕынан чэпчэки, сыыдам сырыылаах, түргэн, сүүрүк. Быстроногий, резвый, быстрый. Быһый атахтаах. Быһый көлөлөр. Быһый киһи. Быһый табалар
Баай хара тыа быһый атахтаах, сытыы кынаттаах, чуор саҥалаах араас кыра бытархай харамайдарын кини [Тогойкин] аахайбат буолан истэ. Амма Аччыгыйа
Ат бөҕө, кус быһый киһи буолбатах. Күннүк Уурастыырап
Ахмет! Улахан да быһый киһи эбиккин. Эрилик Эристиин
2. аат суолт. Атаҕынан чэпчэки, кытыгырас киһи. Быстроногий, быстрый в беге человек, бегун
Майгынныын, күүстүүн, быһыйдыын дэгиттэр барахсан этэ. Амма Аччыгыйа
Чаачар уҥуоҕунан дьарамай эрээри, тэтиэнэҕин, быһыйын иһин итинник хос ааттаабыттара үһү. Софр. Данилов
Онтон ыла Уйбаан быһыйын уонна күүһүн туохха да көрдөрбөтөх. Р. Кулаковскай
Ааттаах быһыйдар, үтүө кылыыһыттар ааттара киэҥ сиринэн тарҕанара. М. Чооруоһап. Тэҥн. кытыгырас
II
аат. Куобах холо (илин атаҕа). Передняя нога зайца
Ийэм көбдөкөнү тиниктиир, Миэхэҕэ быһый түбэһэр. Баал Хабырыыс. Уолбут куобах этин олус таптаан сиир: «Маама-а, мин куобаҕы быһыйын сиэҕим. Сөп диэ-э?» Багдарыын Сүлбэ

Якутский → Русский

быһый

быстроногий, быстрый (в беге); резвый; быһый сылгы резвая лошадь.


Еще переводы:

түргэнник

түргэнник (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Кылгас кэм иһигэр. В короткий срок, быстро
Хайа дьоллоохтор ити курдук түргэнник байан эрэр буоллулар. Н. Неустроев
Түргэнник тиийэ охсубут киһи! Н. Лугинов
Дьыаланы уһатыма, табаарыс Балтарыков, түргэнник быһаар! Эрилик Эристиин
2. Дьулурҕатык, ыксаабыттыы, суһаллык. Споро, в спешке, торопливо
Атын түргэнник сүөрэ оҕуста, мииннэ уонна күүһэ баарынан кымньыылаан кус гыннарда. Суорун Омоллоон
Тиэтэйэн, өрүһүспүттүү түргэн-түргэнник саҥарара. Далан
Чуолкайдык уонна түргэнник хамсана сатыыллара. И. Федосеев
Сыыдамнык, быһыйдык (хол., сүүр, хамсан). Быстро, резво (напр., бежать, двигаться)
Түргэнник сылдьар гына чэпчэки таҥаста таҥнан бар. Саха фольк. Ситиччэ түргэнник барбытым үрдүнэн, бөрө ситиэхчэ буолла. Т. Сметанин
Чырып уу отун быыһынан устар, сиргэ таҕыстаҕына синньигэс атаҕынан түргэнник сүүрэр. Н. Павлов

элий

элий (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ (хол., эти) тас өттүттэн чараастык быһа сотон ыл. Отрезать, срезать что-л. тонкими пластинками (напр., мясо)
Эти элийэ быһа-быһа иҥсэлээхтик сиэтэ. И. Гоголев
Умса туттан олорон, эбэм иннибэр уурбут эһэм быһаҕынан сыалаах эти элийэ быһан ылан айахпар угабын. Н. Лугинов. Харгыга тахсар балык эмис, эттээх буолааччы. Бэл сороҕор биир ойоҕоһуттан үстэ элийэн быһаҕын эбээт. Доҕордоһуу т.
2. кэпс. Быһыйдык, чэпчэкитик сүүр, дэгэй. Бежать, легко ступая, едва касаясь земли
Эр киһи элийэн тахсан Тураҕастай биэтин Кутуругун быһа баттаан, Киллэрэн биэрдэ. Саха фольк. Эдэрдэр итинтэн-мантан элийэн кэлэннэр, эппиэтэ суох илиилэригэр иилистибитинэн бардылар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Атын үрдүгэр элийэн тиийэн олоро түстэ. СГФ СКТ
ср. монг. элэх, бур. элихэ ‘пари ΄ть’

бегун

бегун (Русский → Якутский)

м. спорт, сүүрүк, быһый.

быстрокрылый

быстрокрылый (Русский → Якутский)

прил. поэт, быһый кынаттаах.

быстроногий

быстроногий (Русский → Якутский)

прил. түргэн атахтаах, быһый.

борзый

борзый (Русский → Якутский)

прил.: борзый конь поэт, быһый ат, ахсым ат.

быһыйалаа

быһыйалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Быһыйа быһахтаа, быһыйа быһаҕынан хааччый. Снабдить кого-л. ножиком
Ала кулун этин буһуулаан, Араҥа туос үрдүгэр тэлгэтэн, Олбоодуйан көстөр Олуймолуй быһыйалаан Ууран биэриҥ. М. Тимофеев

быһыйымсый

быһыйымсый (Якутский → Якутский)

туохт. Бэйэҕин быһыйынан аах. Считать себя быстроногим, резвым, быстрым
Уйбаан эдэригэр кус быһый, ат бөҕө киһи эбитэ үһү. Ол гынан баран быһыйымсыйа, күүһүргүү сылдьыбатах муҥнаах эбит. Р. Кулаковскай

быһыа

быһыа (Якутский → Якутский)

көр быһыйа, быһычча
Чаарчахаан муҥур быһыатынан хаппарын тэһэ быспыт. ПЭК ОНЛЯ II

быһыйыкаан

быһыйыкаан (Якутский → Якутский)

көр быһыйчаан
Мин диэтэх киһи Чөрөҥөлүүр кулгаах, Чэрэҥэлиир харах, Быһый быһыйыкаан Бороҥ куобах боотурбун. И. Гоголев