Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бүк-тах

  1. сыһ. Бэрээдэгэ суохтук; кум-хам тутан (уур, хаалаа); хас да сиринэн токур (буол). Беспорядочно, вкривь и вкось. Бүк-тах ас. Бүктах сим. Бүк-тах үүн
    Биир кыыс кэлэн, дьиэлээх оҕонньор ньилбэгэр бүктах түһэ-түһэ: «Эһээ, ыл ыллаа диэтим ээ», — диэн эрэнэр-тарайар киһи быһыытынан сулуйан барда. Эрилик Эристиин
    Бырдьай саха ууһа охсубут үөстээх сытыы баҕайы быһаҕынан талаҕы кыһа-кыһа, олуктуу-олуктуу, бүктах тута, чааркааны оҥортуур. Күндэ
    Сэмэнчик бэрт тиэтэлинэн кумааҕытын, дьыалатын суумкатыгар бүк-тах тутуталыы-тутуталыы симэр. Н. Якутскай
  2. аат суолт. Өрүс, үрэх, элгээн эҥин хос-хос тоҕойдоро (үксүгэр тард. ф.). Речные меандры (излучины), многочисленные изгибы реки, старицы и т. п. (обычно в ф. принадлежности)
    Итинник бүгэр диэн ааттаналлар үрэх, үрүйэ бүгэр-таҕар бүкпүт, саспыт курдук сытар кыра сирдэр. Багдарыын Сүлбэ
    Бүлүү Мөлүйүөннээх баайдаргын бүккэр-таххар кистээҥҥин Бүгэнсаһан сыппыккын, Билиилээх дьоммут кэлэннэр. Бүппэт баайгын арыйдылар. В. Чиряев

Еще переводы:

комкает

комкает (Русский → Якутский)

гл
кумалыыр, бүк-тах тутар

скомкаться

скомкаться (Русский → Якутский)

сов. бүк-тах бар, кумаланан хаал.

запихал

запихал (Русский → Якутский)

гл,сов
симтэ, хаалаата, бүк-тах аста

бөппүрүөктэһии

бөппүрүөктэһии (Якутский → Якутский)

бөппүрүөктэс диэнтэн хай
аата. Бүк-тах барыы бүгүстээтэ, бөппүрүөктэһии бүрүүкээтэ, күүһүргэһии көһүннэ, Күлүүоонньуу көҕүрээтэ. А. Софронов

комкать

комкать (Русский → Якутский)

несов. что 1. (мять) кум-хам тут, бүк-тах тут; 2. перен. кум-хам тутан оҥор; комкать рассказ кэпсээни кум-хам тутан кэпсээ.

совать

совать (Русский → Якутский)

несов. что, разг Л. (вкладывать внутрь чего-л., подо что-л. и т. п.) ук, кыбыт; совать руки в карман илиилэргин сиэпкэр угун; 2. (класть небрежно) бүк-тах ас, бүк-тах сим; совать книги на полку кинигэлэри долбуурга бүк-тах сим; 3. (подавать небрежно) ас, куду ас, сыҥалаа; совать руку илиигин куду ас; # совать голову в петлю төбөҕүн уган биэр; совать под нос кому-л. айаҕар ас.

күүһүргэһии

күүһүргэһии (Якутский → Якутский)

күүһүргэс диэнтэн хай
аата. Бүк-тах барыы бүгүстээтэ, Бөппүрүөктэһии бүрүүкээтэ, Күүһүргэһии көһүннэ, Күлүү-оонньуу көҕүрээтэ. А. Софронов
Үҥкүү-битии үлүскэннээҕэ буолбута. Ол быыһыгар күүһүргэһии эмиэ баара: мас тардыспыппыт, хапсаҕайдаспыппыт. П. Аввакумов

суоҥаа

суоҥаа (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Төрөөбүтүнэн тугут. Новорождённый оленёнок
Таба саҥа төрөөбүт оҕотун суоҥаа дииллэр. ДьСИи
Кэргэнэ суоҥаа тириитин булан, бүк-тах тутан суон иннэнэн тикпитинэн барда. Тэки Одулок (тылб.)
эвенк. сооннгаа

дьуодьарыс гын

дьуодьарыс гын (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Икки атаххар түөрэҥэлээн сылбырҕатык хамсанан ыл (кыра уҥуохтаах бүк-тах түспүт киһи туһунан). Переваливаясь из стороны в сторону, сделать быстрое, ловкое движение всем корпусом вперед, в сторону (о человеке небольшого роста с нескладной фигурой)
[Кыыс Кыскыйдаан] чачыгыраччы күлэн баран, өттүгүн охсуммутунан эргичийэн дьуодьарыс гынар, киэргэлэ барыта бурал-харыл гынар. П. Ойуунускай

будьуруй

будьуруй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Көнөтүк буолбакка бүк-тах баран эриллэн үүн, оннук үүммүт көстүүлээх буол. Расти (виться), быть в завитках, кудрях, кудрявиться (о волосах и зелени)
Кини …… будьуруйбут саһархай баттахтаах саха ийэтиттэн хаана суох, нуучча киһи этэ. Эрилик Эристиин
Киһитэ эмиэ сонун будьуруйбут каракуль саҕатын туруоран баран …… саҥата суох нүксүлдьүйэр. П. Аввакумов
Эриллэн үүммүт киһи баттаҕын эбэтэр туох эмэ түүтүн быһыытыгар майгыннаа, оннук көһүн. Напоминать своим видом пышные кудрявые волосы, кудрявиться (напр., о клубящемся дыме)
Өйүм-санаам барыта буруо курдук өрө будьуруйан тахсатахса икки чабырҕайбын анньыалаан эрэр. П. Ойуунускай
Олус көп, хойуу буолан будьуруйан көһүн (хол., түүнү, от-мас сэбирдэҕин, мутукчатын этэргэ). Иметь очень густой, пышный вид (напр., о шерсти, деревьях)
Балачча будьуруйбут бэс маһынан саба үүммүт очумаас-чочумаас үрдүк хайалар өрүһү икки өттүнэн субуруччу сэлэлээбиттэр. «ХС»