кииритэлээ диэнтэн хай
аата. Арҕааҥҥы Римскэй импиэрийэни баттанааччылар бастаанньалара итиэннэ «варвардар» ааҥнаан кииритэлээһиннэрэ айгыраппыттара. КФП БАаДИ

аат. Төрөппүттэр. ☉ Родители
Аҕа-ийэ санаата оҕоҕо, оҕо санаата тааска (өс хоһ.). [Варвара:] Биир аҕаттан-ийэттэн төрөөбүт оҕолор икки аҥыы санаалаах буолаллара тугун сүрэй. С. Ефремов
Аҕа-ийэ бэлэмэр үөскээбит атаах кыыс оҕо кэлэн биһиэхэ санаатын таптарара уустук. Болот Боотур

туохт. Биригэдьииринэн үлэлээ. ☉ Работать бригадиром
Кини оҕуруокка аҕыс сыл үлэлээбитэ. Кэнники үс сылга биригэдьиирдээбитэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Улахан кыыстара Варвара Михайловна кыһыл чуум үлэһитэ, кэргэнэ Николай Иванович Неустроев бу сэттис нүөмэрдээх ыстаадаҕа биригэдьиирдиир. «ХС»

холдьох диэнтэн төхт
көрүҥ. Хара үлэһиттэрин: «Эһиги буор дьиэҕэ тахсыҥ, онно ас тардыбыттара буолуо», — хотун холдьоҕуталыыра. Ойуку
Варвара, бэл, суруйааччыларбыт диэн кэлэр дьону сорохторун кытта кэпсэппэккэ, холдьоҕуталаан таһаартыыр этэ. «Чолбон»

көр испэктээк
Испиэктээк оонньонор, дакылаат оҥоһуллар буолла. Амма Аччыгыйа
Хаһыаты ааҕан, испиэктээк оонньуу тэрийэн, дьону сырдаттахха, дьон бэйэтэ үтүө көҥүллэринэн итинник куһаҕан суоллартан [хаартылааһынтан уо. д. а.] ааккастаныа этилэр. Эрилик Эристиин
Маай бырааһынньыгар Варвара испиэктээккэ оонньообута. Н. Габышев
Оҕолор сотору-сотору испиэктээк туруораллар, оонньуу тэрийэллэр. А. Бэрияк

аат. Элбэх киһиэхэ оонньоон көрдөрүү. ☉ Спектакль
Кулуупка сахалыы испэктээк буолла. Амма Аччыгыйа
Араас оонньуулары тэрийиэхпит, ыллыахпыттуойуохпут, өссө баҕар испэктээк туруоруохпут. Болот Боотур
Тиһэҕэр, Варвара испэктээккэ оонньуур буолта. Н. Габышев
Испэктээк билиэтэ барыта атыыламмытын кэннэ бастаан көҥүллээн бараннар күбүрүнээтэр тойон сабан кээспитэ. «Чолбон»

даҕ.
1. Кээмэйинэн ортоттон кыра. ☉ Малый, маленький
Эккирэтээри эпчиҥирбитим — Этим эймэнийбит эбит... Куччугуйдуун, улаханныын куота сүүрэн куугунастылар. А. Софронов
Куччугуй баҕайы хотоннуун, иэки-саакы буолбут хоспохтуун бэрт дьадаҥы ыал дьиэтэ эбит. Күндэ
2. Сааһынан балыс, кимтэн эрэ кэлин төрөөбүт. ☉ Младший, меньший (по возрасту)
[Варвара Семеновна:] Мин тыыннаахпар куччугуй уолу кучуйуоххут суоҕа, улахан да уолум сөп. С. Ефремов

I
сапсыҥнаа диэнтэн холб. туһ. Дөрүн-дөрүн суолтан тэйиччи үөр тураахтар көтөн сапсыҥнаһаллар. БИ СУу
II
даҕ. Сапсыҥнаан хамсыыр, өрө-таҥнары хамсаан чыпчылыйбахтыыр (киһи халтаһаларын, хаастарын, кыламаннарын этэргэ). ☉ Часто моргающий, подвижный (напр., о веках)
[Варвара] үрүҥ баайыы былааттаах, кэтит сүүһүн анныгар сапсыҥнас хойуу хара кыламаннаах. Н. Габышев

сыһ. Сүөргүлүүрдүү, хомуруйардыы. ☉ С укором, укоризненно, осуждающе
[Ыт] оҕолоро саба түһээт, ардырҕаһан, быһыта хапсан бардахтарына, ойоҕоско сытан, буойардыы, сэмэлиирдии киҥинэйтэлиир. Амма Аччыгыйа
«Тылым диэн тыллаһа олордоҕуҥ», — Варвара Еремеевна кэргэнин сэмэлиирдии көрөн кэбистэ. И. Егоров
Хата ийэлэрэ: «Бу туох ааттааххытын кыайбакка бачча өр буоллугут?» — диэн дьонун сэмэлиирдии саҥарда. «Чолбон»

аат. Хайа эмэ тэрилтэҕэ эбээһинэс быһыытынан ирдэниллэр, төлөнөр харчы. ☉ Взнос
Варвара дьиэҕэ олорорун саҕана, усунуос эрэ төлүүрэ, ол эрээри син мунньахтары көтүппэтэ. Н. Габышев
Киирии усунуос диэн биһигиттэн уон биэс солкуобай барар. Д. Токоосоп
Киирэр чилиэнискэй усунуос аҕыс уон бырыһыана хомсомуол тэрилтэтигэр хаалар. «Кыым»