стрелковый; стрелковай взвод стрелковый взвод.

саамылан диэнтэн хай
аата. Сааларыттан уонна аҕыйах обуойма ботуруонтан уратытын ууран, …… кыра саамыланыы кэнниттэн взвод лейтенаны батыста. Д. Кустуров

даҕ. Сыгаан курдук. ☉ Как цыган, похожий на цыгана, цыганистый
Взвод хамандыыра Чуркин диэн кыра уҥуохтаах, сыгаанныҥы дьүһүннээх, бэһиэлэй киһи баара. Амма Аччыгыйа

кырт диэнтэн төхт
көрүҥ. Маҥнайгы рота маҥнайгы взвода баанньыкка сууна барда. Онно баттахтарын киччэччи кыргыталаатылар. Н. Якутскай
Уол аҕатын сыттыгын анныттан сытыы кылыһы сулбу тардан ылан, били, хаалбыт дьоннорго тиийэн, барыларын кыргыталыыр. ҮҮА

с. I. (по гл. отделить) араарыы; 2. (по гл. отделиться) арахсыы; 3. отделения мн. араарыллыы, тахсыы; гнойные отделения ириҥэ араарыллыылар; 4. (отдел) отделение, салаа; хирургическое отделение больницы балыыпа хирургяческай отделениета; 5. (от- гороженная часть) хос, быыс; в шкафу несколько отделений ыскаап хас да хостоох; 6- (концерта и т. п.) отделение; 7. воен. (часть взвода) отделение; командир отделения отделение командира.

тыаһы үт. туохт. Тэтимнээхтик кылыгыр тыаһы таһаар (хол., элбэх тимир эбэтэр таас бэйэ-бэйэлэригэр охсуллар, сааллар тыастара). ☉ Громко звякать, звенеть при ударе друг о друга (о мелких металлических, стеклянных предметах)
Туйаарыма Куо олорор сириттэн ойон туран быһаҕын килбэс гыннарар, хандалытын тыаһа өрө кылыгырыы-халыгырыы түһэр. П. Ойуунускай
Кэмниэ-кэнэҕэс уулуссанан батыгыратан, кылыгыраабытынан-халыгыраабытынан уолуйа куттаммыт взвод ыстаапка ойутта. А. Фадеев (тылб.)

аат. Ханнык эмэ тутул, тэрилтэ, үлэ-хамнас тосхолун олохтуур балаһыанньа, быраабыла. ☉ Свод правил, положений, устав
Хомсомуол устаабын үөрэтэр ыччат бөлөҕө тэрилиннэ. Амма Аччыгыйа
Устаап этэринэн, взвод хамандыырын дуоһунаһыгар биһиги үс сыл сылдьыахтаахпыт. Н. Якутскай
Устаап, бырагыраама, дьиссипилиинэ туһунан кэпсэтэн бараннар, иннилэригэр турар соруктары быһаардылар. Бэс Дьарааһын

үөрэт диэнтэн холб. туһ. Коля Манасов бэйэтин взвода ханан киириэхтээҕин үөрэтиһэ, ыйыталаһа олордо. Эрилик Эристиин
Г.Е. Бессонов Саха сиригэр төрөөбүт-үөскээбит нуучча киһитэ. Кини түөрт уонтан тахса сыл устата саха ыччатын иитистэ, үөрэтистэ. И. Федосеев
Кинилэр киэһэ аайы нуучча, саха тылларын хардарыта үөрэтиһэн муҥнаналлара. КДМ ОККО

аат. Туохха эмэ (туох эмэ буоларыгар) эрдэттэн анаан оҥостуу. ☉ Подготовка, приготовление к чему-л.
Губревком сэбиэскэй былааһы утары туруулары эбэтэр турарга кистээн бэлэмнэниилэри утары охсуһууга ылларан олорор. Амма Аччыгыйа
Саҥа дьыл бырааһынньыгын кэнниттэн тута Сэргэлээх кыһыҥҥы экзаменационнай сиэксийэҕэ бэлэмнэнии түбүгэр түстэ. Н. Лугинов
Импровизация — уусуран поэтическай айымньыны анаан бэлэмнэниитэ суох, тутатына, эмискэччи суруйуу, хоһуйуу. ВГМ НСПТ
◊ Артиллерийскай бэлэмнэнии — кимэн киириэх иннинэ, өстөөх оборуонатын лииньийэтин, уот аһар туочукаларын, аармыйатын үлтүрүтэр, алдьатар, өлөрөр сыалынан артиллериянан уһуннук күргүөмнээхтик ытыалааһын. ☉ Артиллерийская подготовка. Артиллерийскай бэлэмнэнии саҕаланар
□ Кылгас артиллерийскай бэлэмнэнии бүтэрин кытары роталар, взводтар ахсын хамаандалар дуораһыйдылар. «Кыым»

аат.
1. Ньирэй уонна ыт муннугар кэтэрдиллэр туос, мас мэһэй оҥоһук. ☉ Намордник из берёсты, дерева для собаки, телёнка
Икки тыһы торбос томторуга биир үһү (тааб.: уус күөрдэ). Кээрэкээн ол ыты тутан тумсугар томторук кэтэрдэн, түөрт атаҕын түүрэ кыаһылаан кэбиспит. Амма Аччыгыйа
[Тамыйахпар] Туоһунан ойуулаан Томторук тигиэҕим. ДВ О
△ Саламаҕа, ситиигэ иилиллэр туос киэргэл, оҥоһук. ☉ Берестяное изделие-украшение для салама — волосяной верёвки
Ийэлэрэ бэйэтэ тикпит быыкайкаан туос томторуктарын, ыаҕайкаларын ол ситиигэ баайталаата. И. Гоголев
Иккиэн хатыҥ туоһуттан холбоҕор муостаах ынахтары кырыйан оҥороллоро, кыракый томторуктары тигэллэрэ. Г. Угаров
Таҥас кыраһыга, Томуйах томторуга, Ситии-тайма эгэлгэтэ Намылыччы ыйаммыт. С. Васильев
2. Тыҥкыырайы айа холоругун кытта холбуур кыра мас. ☉ Маленький деревянный колпачок, надеваемый на самый конец взвода и малого челака и удерживающий натянутую тетиву лука-самострела
Томторуктан маҥан сылгы кылынан оҥоһуллубут кылыыны тардаллар. СНЕ ӨОДь
3. Туут хайыһар атахха кэтиллэр быата. ☉ Приспособление для закрепления охотничьих лыж. Булчут хайыһарын томторуга быстыбыт
ср. казах. түмылдырык, монг. торомтог, орд. торомток, халх. торамтаг ‘намордник’