несов. см. взойти.

несов. см. превзойти.

в разн. знач. кафедра; химия кафедрата кафедра химии; кафедраҕа таҕыс = взойти на кафедру; кафедраны салай = руководить кафедрой.

туохт. Астый, сиэмэтэ тарт. ☉ Зародиться, взойти (о семенах растения)
Дөлүһүөн уонна моонньоҕон сиэмэтийэн эрэллэр, атырдьах ыйын диэки ситиэхтэрэ. Е. Макаров
Ходуһалары, мэччирэҥнэри кэмиттэн кэмигэр уонна сиэмэтийэ үүммүтүн кэннэ туһанар буоллахха кинилэр үүнүүлэрэ быдан ордук буолар. ПАМ СМЛТК

прил. превентивнэй, тоһуур (эрдэттэн тоһуйа оҥоһуллар); превентивная прививка тоһуур быһыы; # превентивная война превентивнэй сэрии, тоһуур сэрии (утары өрүт сэриинэн түһэрин эрдэттэн тоһуйа диэн ааттаан агрессия оҥоруу). превзойти сов. кого-что аһара түс, орт, таһынал буол; превзойти всех барыларыттан орт; превзойти все ожидания күүппүтү таһынан буол; # превзойти самого себя хаһан да оҥорботоххун оҥор.

виднеться, показываться ровными рядами (о мелких зубах, ростках зелени); бурдукпут бытыгыраабыт хлеба взошли.

распространять яркий свет, сиять; күн сандааран таҕыста сияя взошло солнце; хараҥаҕа уот сандаарда в темноте вспыхнул огонь.

сов., превышать несов. что I. (превзойти норму) аһар, ааһа бар, орт; превысить годовой план сыллааҕы былааны аһар; 2. (выйти за пределы прав) наһаалаа, наһаа түһэн тутун, үрдэтин; превысить свою власть былааскын үрдэтин.

сов. 1. что (скрыть) күлүктээ, бүөлээ; тучи затмили всё нёбо халлааны барытын былыттар бүөлээтилэр; 2. кого-что, перен. (превзойти) күлүктээ, күлүгүрт; затмить чью-л. славу ким эмэ албан аатын кулу ктээ.

образн. 1) показываться выпуклой стороной; выпячиваться; дьэбиннээх кэлтэгэй күн былтайан таҕыста взошло ржавое, щербатое, выпуклое солнце; 2) выпячиваться, выпирать (о лице, щеке).