крепость || крепостной; кириэппэһи ылыы взятие крепости; кириэппэс истиэнэтэ крепостная стена.

с. 1. (взятие) ылыы; занятие крепости кириэппэһи ылыы; 2. (работа, дело, профессия) дьарык, үлэ, идэ; род занятий ту- гунан дьарыктанара; 3. занятия мн. (учение) занятие, үөрэх; часы занятий в школе оскуолаҕа үөрэх кэмэ.

аат.
1. Дьаһайыы, тугу эмэ толорорго салайар ыйыы, сорудах, модьуйуу. ☉ Распоряжение, приказ, поручение
Аҕыйах бытархай дьаһалы биэрээт, күн аҥаарыттан дьиэтигэр төнүннэ. И. Гоголев
Араас сыстыганнаах ыарыыга ыалдьан дьон өлөрө улам хойдон испитэ. Манна салалта туох да дьаһалы ылбакка көрөөччүнэн эрэ буолбута. Эрилик Эристиин
Өр буолбатаҕа, ССРС госпланыттан кыһыҥҥы бетоннааһын үлэлэрин сэттэ уон бырыһыан ыаратан төлүүргэ дьаһал кыыгынаан кэлбитэ. В. Яковлев
2. Кими, тугу эмэ салайан үлэлэтии, салалтаҕа ылыы. ☉ Руководство кемчем-л., взятие под руководство кого-чего-л.
Разведчик - сэрииһит Микиитэ Лэглээрин эн дьаһалгар кэллэ! Амма Аччыгыйа
Кини дьаһалыгар этэрээттэн, маневреннай группаттан аҕыс уонча киһини көмө биэрбиппит. Н. Якутскай
Оччолорго [сэрии кэмигэр] кыһыл чуум үөрэх оройуоннааҕы салаатын дьаһалыгар киирэрэ. С. Никифоров
Полк хамандыырын бирикээһэ кэлбитэ: - Артиллеристары барыларын инники кирбииттэн таһаарыҥ уонна дьаһалбар ыытыҥ! А. Данилов
3. эргэр. Абыычай, идэ, олоҕурбут быраабыла. ☉ Обычай, порядок, установившееся правило
Былыр сокуон үөскүөн иннигэр саха маннык дьаһаллаах эбитэ үһү: ким күүстээх эбэтэр кыайбыт киһи - ол үүрэр эбэтэр өлөрөр. Саха сэһ. 1977

1. аат.
2. Үөрүүнэн, түргэнник, хамаҕатык, былдьаһан ылыы. ☉ Взятие, получение с радостью, нарасхват
   Бэйэтэ туох да иҥэ-дьаҥа суох, көнө-сымнаҕас, сүрэхтээх, үлэһит буолан, кинини ыал былдьаһыгынан киллэрэллэр. А. Софронов
   Сотору үчүгэй сакааһы ыларым буолуо, эрэннэрбиттэрэ, остолобуой истиэнэтин уруһуйдуом. Эн билбэккин, манна, биһиэхэ, сакаас былдьаһык. В. Гаврильева
   Манна ыт оҕото дэбигис көстүбэт. Булчуттарга ыт оҕото былдьаһык. И. Федосеев
3. Ыксаллаах, тиэтэллээх, кылгас кэмҥэ толоруллуохтаах элбэх үлэ, оннук үлэ бириэмэтэ. ☉ Большая срочная работа; время исполнения такой работы
   Билигин, сайыҥҥы үлэ былдьаһыгар, уһаат оҥоро олоруох киһи суох. А. Сыромятникова
   Бетонщиктар билигин, үлэ былдьаһыгар, сыбаарсык курдук буолбатахтар, өрөбүлгэ кытары үлэлииллэр. В. Яковлев
   Сопхуос хамбаайыньыардара быйылгы дьыллаах быйаҥ былдьаһыгар көхтөөх куоталаһыыга туруннулар. «Кыым»
4. даҕ. суолт. Былдьаһыкка сылдьар, былдьаһыктаах. ☉ Очень нужный, принимаемый нарасхват
   Холкуоспут күүрүүнэн Хомууру түмүктүүр — Былдьаһык үлэнэн Быйаҥы үллүктүүр. А. Абаҕыыныскай
   Айдааннаах Аан дойду былдьаһык ньууруттан Мин Икки уллуҥах миэстэни ыларбын Дойдубар норуоппар Тугунан боруостаан сылдьабын. Дьуон Дьаҥылы
   ♦ Былдьаһыкка түс — тиэтэл үрдүгэр түс, олус тиэтэй, ыгылый, түптэ түтүм үөһүгэр түс. ☉ Очень, сильно торопиться; пороть горячку. Ыксаан былдьаһыкка түһэн, баҕар, алҕас тахсыбыта да буолуо. Былдьаһыктаах кэм (күн) — ыктарыылах кэм (туох эрэ үгүс үлэни кылгас кэм иһигэр толороору). ☉ Горячая пора (день)
   От үлэтин былдьаһыктаах күннэригэр сүөһүлэрин сыл тахсар отун кыайан оттоммот, эбэтэр улаатан эрэр оҕото суох ыал отчуту наймыылаһарга күһэллэллэрэ. И. Аргунов. Сырдык-хараҥа былдьаһыга — сырдык-хараҥа икки арда, борук-сорук, үөл-дьүөл. ☉ Сумерки, сумрак; сумеречное время
   Биэлсэр нуучча оһох төрдүгэр сырдык-хараҥа былдьаһыгар сыстан, тугу эрэ суруйа турар Микиитэни одууласпахтаан баран, уол диэки илиитин уунна. Амма Аччыгыйа
   ◊ Былдьаһыгынан ыл — өрүһүспүт, үлүмнэспит курдук түргэнник, хамаҕатык ыл (атыылас). ☉ Брать (получать, покупать) нарасхват. Билигин эти былдьаһыгынан ылыахтар этэ