I 1) клад; сиртэн хостонор кылаат подземный клад; 2) скирд; бурдук кылаата хлебный скирд.
II прям., трен, вклад; кылааты ылыы приём вкладов; кылааты биэрии выдача вкладов; үлэһиттэр кылааттара вклады трудящихся; наукаҕа саҥа кылаат новый вклад в науку.

I 1) имеющий клад, с... кладом; кыланар кылааттаах , үөгүлүүр үптээх погов. у него вопящий клад, кричащее сокровище (говорится об очень богатом человеке); 2) скирдованный; кылааттаах бурдук скирдованный хлеб.
II прям., перен. имеющий вклад, с... вкладом; сберкассаҕа кылааттаах он имеет вклад в сберкассе.

прил. 1. тиэтэллээх, ыксаллаах, суһал; срочные меры суһал дьаһаллар; срочное исполнение заказа сакааһы суһаллык толоруу; 2. (рассчитанный на срок) болдьохтоох, соруоктаах; срочный вклад болдьохтоох кылаат.

и. д. от уур = 1) кладка, укладывание; возложение; погрузка; кирпииччэ ууруута кладка кирпича; венок ууруута возложение венка; 2) хранение, сбережение, вклад; ууруу харчы сбережение; сберкассаҕа харчы ууруута вклад денег в сберкассу; 3) приложение (печати, руки); 4) прикладывание чего-л. (с какой-л. целью); түөн ууруута прижигание больного места трутом; 5) постановление, решение; приговор; мунньах ууруута решение собрания; суут ууруута приговор суда.

и. д. от ук = 1) вкладывание, всовывание; ууга угуу погружение в воду; сабы иннэҕэ угуу вдевание нитки в иголку; 2) вложение, вклад; капитальнай тутууга үбү угуу вложение средств в капитальное строительство; 3) помещение, заключение во что-л.; хаайыыга угуу заключение в тюрьму.

ж. хараллыы, бүтүн буолуу, баар буолуу (сүппзккэ, алдьаммакка); сохранность вкладов кылаат хараллыыта; # в целости и сохранности өлүөр бэйэтинэн, тугу да энчирэппэккз.

даҕ.
1. Көрсүө, килбик, толлумтуо, баара-суоҕа биллибэт. ☉ Скромный, застенчивый, робкий
Дьиҥ күүстээх уонна дьиҥ кэрэ хаһан да айдаанадарбаана суох, сэмэй буолааччы. Амма Аччыгыйа
Бу олус сэмэй, саҥата суох уол. Кини баарын-суоҕун билбэккин. Н. Якутскай
Пантелеймон Тулааһынап олус сэмэй уонна килбик киһи этэ. «ХС»
2. көсп. Бэрт кыра, сөбүгэр, кыах иһинэн (хол., кылаат). ☉ Небольшой, незначительный, скромный (напр., вклад)
Онно табыллан тустубатаҕа. Барыларын да ситиһиилэрэ сэмэй соҕус этэ. ВВ ТТ
Өскөтүн ити улуукан дьыалаҕа бэйэлэрин сэмэй кылааттарын киллэрсибит култуура тэрилтэлэрин үлэлэрин туһунан ахтар буоллахха, эмиэ итинтэн атыны истиэххит суоҕа. «Кыым»
ср. монг. сэм ‘тихо, крадучись, осторожно’

I
аат.
1. Сиргэ көмүллүбүт эбэтэр атыннык кистэниллибит харчы биитэр сыаналаах күндү мал. ☉ Клад
Оҕолоор, арай манна кылаат сытар буоллун. Оччоҕо хайдах гыныа этибитий? Н. Якутскай
Күөрэгэй соһуйан талбааран хаалла: кылаат! Көмүллүбүт кылаат! Т. Сметанин
Ордук баай, кэрэхсэбиллээх кылаат 1985 сыл Мэҥэ Хаҥалас оройуонугар Павловскайга көстүбүтэ. ФЕВ КК
2. Сиртэн хостонор баай. ☉ Полезные ископаемые
[Ыраахтааҕы саҕана саха норуота] сирин анныгар аан дойдуга суох үгүс, дэлэгэй үрүҥ, хара, кыһыл көмүс кылааттаах этэ. Суорун Омоллоон
Таһаҕастаах массыына, таба Тайҕам устун сырыста, Сир кылаатын аһааччыларбар Аһы, таҥаһы таста. Эллэй
Барабыт Өлүөнэ өрүс Биэрэктэрин кэрийэ, Кистэнэн сыппыт үгүс Кылааттарын чинчийэ. В. Алданскай
3. көсп., үрд. Уопсастыба, норуот бүттүүнэ туттар баайа-дуола (хол., өйгөсанааҕа, билиигэ-көрүүгэ, култуураҕа о. д. а.). ☉ Сокровищница всего общества, народа (совокупность духовных и культурных ценностей)
Онтон үтүө аат — үйэлэр да тухары өлбөт-сүппэт күндү кылаат. Суорун Омоллоон
Саха тылын үөрэтиигэ уһулуччулаах кылаатынан Э.К. Пекарскай «Тылдьыта» буолар. СЛСПҮО
Тыл — сир курдук бары норуокка үллэһиллибэт уопсай кылаат буолар. СОТТЛ
4
кылаас IV диэн курдук. «Оттон кылааппытыгар үс сүүс түүтэхтээхпит дии, үһүөйэх киһиэхэ тиийээ ини», — диэтэ Ыстапаанньыйа. Күндэ
Саламаат бурдуга гынаары оҕонньор кылаатыттан уон түүтэҕи сүгэн аҕаалтын куоластаан, хатаран, кэлиилээн, көтүтэн бэлэмнээбитэ. Болот Боотур
II
аат. Уопсай дьыала иһин бэйэ үлэтинэн туһалааҕы оҥоруу, киллэрии. ☉ Вклад (в какое-л. общественно значимое дело, в науку, искусства)
Саха сирин учуонайдара фундаментальнай уонна прикладной чинчийиилэрэ сэбиэскэй уонна аан дойдутааҕы наука сайдыытыгар кылааты киллэрэллэр. «ХС»
Киһи барыта ханна да үлэлээбитин иһин бэйэтин тус кылаатын киллэриэхтээх. ПА
[Хампаһыытар] ол үлэлэрэ саха профессиональнай муусуката сайдыытыгар боччумнаах кылааты киллэрэллэр. «Кыым»