вожжа; вожжи.

вожжа; вожжи.

вожжи (оленьей упряжи).

аат. Сыарҕаҕа, тэлиэгэҕэ олорон көлөнү (үксүгэр аты) салайар уһун быа. ☉ Вожжи
Оҕонньор атын тохтотон, муоһатын Тогойкиҥ ҥа туттаран кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Оҕонньор атын муоһатын хамсатарын кытта, ат сиэлэн атаралаабытынан барда. Н. Якутскай
Мааппа аттарын муоһатын сөп-сөп тардыалаан биэрэ-биэрэ, солооһун арҕаа өттүнэн эргийэн эрэрэ. С. Никифоров
русск. вожжи

1) удлинять, вытягивать, растягивать в длину; муоһаны эбии уһат = удлинить вожжи; 2) перен. продлевать; отсрочивать; командировка болдьоҕун уһат = продлить срок командировки; 3) перен. затягивать, медлить; былааны толорууну уһат = затянуть выполнение плана.

сов. 1. что тардан ыл, көннөрө тарт; передёрнуть вожжи буоһаны көннөрө тарт; 2. что и без доп., перен. уларыт, уларытан көрдөр; передёрнуть факты чахчылары уларытан көрдөр; 3. кого, безл.: его передёрнуло от отвращения кини сиргэнэн этин тар-тарда.

1) дёргать за что-л., что-л.; муоһаны илгиэлээ = дёргать вожжи; 2) сильно трясти, трепать; оҕолор титириги илгиэлээн моҕотойу түһэрдилэр ребята потрясли дерево и согнали бурундука; баттаҕыттан илгиэлээ = трепать кого-л. за волосы.

аат. Сыарҕаҕа көлүллүбүт аты салайарга туттуллар үүн тиэрбэстэригэр баайыллар уһун быа. ☉ Вожжи
Сүөдэр, буоһатын тардыалыы-тардыалыы, кымньыынан быһа биэрбитигэр, эмиэ уонча хаамыы курдук айаннаабыта буолар. Н. Якутскай
Тоһугураан оҕонньор Сыарҕатыгар туора олорон, Буоһатынан атын кымньыылыыр. С. Васильев
Биирдэ эрэ буоһабын хайдах баайабын диэн миигиттэн ыйыппыта. Ч. Айтматов (тылб.)

аат. Сыарҕаҕа олорон иһэн табаны салайар уһун быа. ☉ Вожжи оленьей упряжки
Аҕата ньуоҕутун уолугар биэрэн баран, төбөтүн кини көхсүгэр өйөөн, нуктуу иһэр быһыылааҕа. Софр. Данилов
Ньуоҕутун синньигэс биилигэр курданан кэбистэ, уонна наартатыттан тимир күрдьэҕи ылан хаары хаспытынан барда. «ХС»
Ньуоҕутун чиккэччи тарпытыгар, табалара хардыыларын кэҥэттилэр. С. Курилов (тылб.)
◊ Ньуоҕу табата — наартаҕа инники иһэр сирдьит таба. ☉ Передовой оленьповодырь в упряжке
Ньуоҕу табата аҥаар өттүнэн биир эрэ салаа муоһалаах буолар, онон ханна баҕарар салайа сылдьаллар. А. Софронов

туохт.
1. Эмискэ-эмискэ, хос-хос тардыалаа (хол., муоһаны). ☉ Дернуть, резко потянуть за что-л., что-л. на себя (напр., вожжи)
Арамаан муоһатын күүскэ илгиэлээн баран, аты кымньыынан быһыта биэрдэ. Амма Аччыгыйа
Егор Килович ыга кыыһырбыта тута биллэр. Били кылабачыгас кыһыл паапка «молнията» харбытын бокуойа суох илгиэлиир. Н. Лугинов
Төбөтүн быатын илгиэлии, атаҕынан тиҥилэхтии сатаабыта да, хата, табата хамсаан да көрбөтөҕө. И. Федосеев
2. Илиигинэн тугу эмэ тутан баран, төттөрү-таары дьигиҥнэтэн хамсат, күүскэ анньыалаа-тардыалаа. ☉ Сильно трясти, трепать что-л. Баттаҕыттан илгиэлээ
Оҕолор титириги илгиэлээн моҕотойу түһэрдилэр.  Микиитэ …… Байбалы уолугуттан туура харбаан ылла да илгиэлээбитинэн барда. Амма Аччыгыйа
Сортуохабы, сукуна сонун уолугун бүүрэ харбаан ылан, илгиэлээтэ. А. Сыромятникова
3. Туллаҥнат, дьигиһит, илибирэт (тыал туһунан). ☉ Сотрясать, содрогать, заставлять дрожать (о ветре)
Таҕыстыбыт. Охтороору - силлиэ кууһан илгиэлээтэ. Иһиирбэхтиир, ыһар хаары, Киҥнээх, түргэн бэйэтэ. В. Хон
Эмиэ эн эйэҕэс күлүгүҥ Иннибэр көстө элэҥниир, Эмиэ хап-хара түннүгү Илбиһирэн тыал илгиэлиир. В. Потапова