ж. холуннарыы, хоп; возводить на кого-л. клевету кими эмэ холуннар.

1) ставить, возводить изгородь (вокруг пастбища); 2) перен. устанавливать границы чего-л., ограничения в чём-л.

1) клеветать, возводить напраслину; кинини сымыйанан балыйдылар на него возвели напраслину; 2) обсчитывать; обвешивать.

совм.-взаимн. от балый= клеветать, возводить напраслину друг на друга, оговаривать друг друга.

побуд. от күлүгүр = 1) затенять, покрывать тенью; затемнять; 2) перен. возводить поклёп, клеветать на кого-л., , очернять кого-л. * */ күлүгэс смешливый. / күлүгээн хулиган. /

(вос=) приставка, суолтатынан көрдөрөр: 1) хайааһын үөһэ диэки туһайылларын, хол. возводить тутан таһаар; восхождение ыттыы; 2) тугу эмэ хат саҥардан оҥорору, хол. возобновить саҥардан ыыт.

туохт., эргэр. («й» мурун дорҕ.). Кими эмэни сымыйанан холуннаран айыыга киир, айыыны оҥоһун. ☉ Возводить на кого-л. напраслину и этим брать на себя грех
Эчи барахсаны, көстөр айыы оҕотун, айыытыйан даҕаны саҥара-иҥэрэ олордоҥуй? ПЭК СЯЯ

несов. 1. кого-что уур, сытыары уур; класть раненого на носилки бааһырбыты на-һыылкаҕа сытыар; класть на тарелку что-л. тэриэлкэҕэ уур; 2. кого-что (помещать) ук, уур, киллэр; класть в больницу балыыһаҕа киллэр; класть деньги в карман харчыны сиэпкэр угун; 3. что (прибавлять) у к, кут; класть сахар в чай чэйгэ саахарда ук; 4. что, перен. разг. (употреблять) уур (хол. күүскүн үлэҕэ); 5. что (возводить) уур, түһэр; класть стену эркиннэ уур; # класть яйца (о птицах) сымыыттаа.

туохт.
1. Туох эмэ таһынан барбатын, куоппатын курдук хай, бүөлээ. ☉ Преграждать что-л., делать преграду чему-л.
Баай Барыылаах, Байанай Тойон! Ардай аһыылаахтаргын, Харай, хаамнаа, Аһын, харыһый! Суорун Омоллоон
[Бүлүү эбэ] Аартыккын быһыт хаамнаан, Өрө мөҥүөҥ, оргуйуоҥ. Сааскы курдук халааннаан, Муора буолан кутуллуоҥ. Эллэй
2. Сүөһүнү, кыылы хаайар күрүөтэ, хаһаата оҥор. ☉ Ставить, возводить изгородь, заграждение (для скота, зверей). Эллэй Боотур бастаан биир-икки сүөһүтүгэр хаамнаан дал, күрүө, хаһаа оҥортуур. БСИ ЛНКИСО-1938

туохт.
1. Бэйэ туһатыгар атын киһи кырдьыгын сымыйа, сымыйатын кырдьык курдук көрдөр. ☉ Выставлять что-л. в свою пользу; обманывать
Оруо маһы ортотунан балыйар (өс хоһ.). Тоҕо миигин балыйаҕыный? Мин эйиэхэ көмүһү биэрбитим, эн миэхэ үрэх тааһын төнүннэрэҕин. Н. Якутскай
Доҕоруҥ кырдьыккын балыйдаҕына, Туора дьон хобунан саҥардаҕына, Туох диэҥий, эт эрэ миэхэ, – Туох диэҥий киниэхэ? Л. Попов
2. Кими эмэ тугунан эмэ холуннар, хобулаа, сымыйанан буруйдаа. ☉ Клеветать, возводить напраслину на кого-л. «Миигин норуот өстөөҕө ааттаан балыйдылар, хобуоччулары кытаанахтык буруйдуулларыгар көрдөһүөм»,– диэн силлиэрэн ахан сылдьар буолар эбээт киһи. Амма Аччыгыйа
Олоххо араас баар – киһини ардыгар Ырааһын балыйан тураллар: Быртахха былыыллар, таҥнаран бараллар Куһаҕан санаалаах урдустар. С. Данилов
Кинини [Сперанскайы] эмискэ көскө ыыппыттарын уонна таҥнарда диэн балыйбыттарын туһунан сурах Москваҕа субу аҕай иһиллибит. Л. Толстой (тылб.)
3. Ордук ааҕан ыл; ыйааһыҥҥа охсон ыл (хол., атыылаһааччыттан). ☉ Обсчитывать, обвешивать кого-л. (напр., покупателя). Атыылаһааччыны балыйар сатаммат. Атыылааччы балыйыа суохтаах
4. көсп. Туохха эмэ алҕаһаа, сыыстар. ☉ Ошибаться, поступать по ошибке
Хаастар кинилэр сымыыттарын хомуйан сиир атыыр кырсаларга өстүйэллэр. Бээгэйи кырсаҕа балыйан итинник суоһурҕаналлар. И. Федосеев
Эһэҕэ балыйда дуу? Ол кыайар ураҕастанан кус оҕолообутун бэйэм илэ харахпынан көрбүтүм. Н. Заболоцкай