досадный; возмутительный; абаккалаах алҕас тахсыбыт допущена досадная ошибка.

прил. 1. (уродливый) ынырык дьүһүннээх, кэп дьүһүннээх; 2. (возмутительный) дьаабы, кэп; безобразный поступок дьаабы быһыыланыы.

1) поросший цикутой, вехом; абалаах күөл озеро, возле которого растёт цикута; 2) перен. досадный; возмутительный; дьэ абалаах баҕайы ! досадная история!, неприятная история!

даҕ. Олус кыһыылаах, өһүргэстээх, кыйаханыылаах. ☉ Досадный, возмутительный
Абалаах-саталаах өстөөхтөрүн уҥуоҕа килбэйэн тахсыар диэри оруосканан таһыйтараллара. А. Сыромятникова
Санньыйыҥ эрэ былаахтар, Сапсыныҥ аргыый-аргыый, Абалаахтар-саталаахтар, Биһиги хааммыт оонньуур. И. Эртюков

I
1. даҕ.
1. Киһи саллар, куттанар, ынырыктаах. ☉ Страшный, ужасный
Үс хонук туолуутугар Омоҕой эмээхсинигэр этэр: «Күтүөппүт түүллүүн-биттиин сүрдээх киһи быһыылаах, онон биһиги бардахпытына сөп буолсу», — диэбит. Н. Неустроев
Үс түүннээх күнү мэлдьи сүрдээх тыасуус буолла, туох да өй мэйдээх тулуйбат тыаһа буолла. Ньургун Боотур
2. Сиэргэ баппат, хобдох (хол., дьыала). ☉ Возмутительный, вопиющий (напр., о факте)
Тиһэх …… хаалыы диэн сүрдээх дьыала буолбат дуо?! Тиэмпэбит намыһах, кэбиһии аҕыйах. С. Руфов
2. сыһ. суолт. Олус, наһаа. ☉ Необычайно, чрезвычайно
Байбааскы кини диэки тоҕо эрэ сүрдээх үчүгэйдик, аһыммыт дуу, таптаабыт дуу курдук көрдө ээ. П. Ойуунускай
II
бэрт II диэн курдук
Таһырдьа ичигэһэ сүрдээх. Софр. Данилов
Дойдубуттан ырааҕым сүрдээх. Г. Колесов
Аҕам үөрбүтэ сүрдээх. «ХС»

1. көр диэнтэн дьаһ. туһ. Поликлиникаҕа көрдөрбүтүн, саһарардаабыккын диэн, дьиэтигэр ыыппакка, быһа балыыһаҕа илдьибиттэрэ. Софр. Данилов
   Хаста даҕаны олохтоохторго лиэксийэ аахтыбыт, кэнсиэр көрдөрдүбүт. Н. Лугинов
   Массыыналарга олордон куорат кэрэ-бэлиэ миэстэлэрин көрдөрдүлэр. С. Никифоров
2. Туох буоларын биллэр, көстөр гын. ☉ Обнаруживать, выявлять, показывать, делать явными, видимыми предстоящие события
   Олох бэйэтэ ону көрдөрөн иһиэҕэ. Н. Якутскай
   [Варвара:] Күн-дьыл көрдөрөн иһээ ини. Туох-туох буолар. Бары даҕаны таҥара илиитин иһигэр сырыттахпыт. С. Ефремов
   Чаһы стрелката уон аҥаары көрдөрбүтэ. Н. Заболоцкай
3. Туох буолбутун кэпсээн биэр, туоһулаа, кэрэһэлээ. ☉ Свидетельствовать, утверждать, показывать, излагать факты происшедшего
   Степанов көрдөрөрүнэн, үһүөн аһыы олордохторуна Сидоров кэлэн арыгы көрдөөбүтүн биэрбэтэхтэригэр мастарынан сырайданан саһан кэлэн саба түспүт. Н. Лугинов
   ♦ Атаҕыҥ тумсун да көрдөрүмэ көр атах
   Аны миэхэ кэрэдэктээн абыраама! Аны мин улууспар атаҕыҥ тумсун да көрдөрүмэ! Суорун Омоллоон. Бэйэҕин көрдөр — дьиҥнээх кыаххын (үчүгэйгин эбэтэр куһаҕаҥҥын) биллэр. ☉ Показать себя (свои способности, таланты, возможности)
   Барыта орун оннугар буолуоҕа, наукаҕа да бэйэбин көрдөрүөм, алҕастарбыттан да ыраастаныам диэн ыраланара. Е. Неймохов
   Орджоникидзе гражданскай сэрии бары фроннарыгар баартыйа бэриниилээх уолун, талааннаах политическай салайааччытын быһыытынан бэйэтин көрдөрбүтэ. ОТК. Иһин эриэнин көрдөрдө — куһаҕан кэмэлдьитин, майгытын дьоҥҥо биллэрдэ, таһыгар таһаарда. ☉ Показать свои дурные наклонности, проявить свои наихудшие качества
   Иркутскайга кэлээт иһин эриэнин эрдэ көрдөрбүтүнэн барбыта, солуута суох дьаһалымсык, ымсыы, кэдирги кэмэлдьилээх тойон буолара үгүстүк биллэн испитэ. П. Филиппов. Көрдөрөн (көрдөрбүтүнэн) туран — ким эмэ көрөн турдаҕына, ким эмэ баарыгар. ☉ На глазах у кого-л., в присутствии кого-л.
   Көрдөрөн туран ыстыыгынан кэйэн, саасканан быһыта кырбаан өлөртөөбүттэр. Эрилик Эристиин
   Көр эрэ, бу көрдөрбүтүнэн туран балыйан эрдэҕэ кыһыытын. Суорун Омоллоон. Көрдөрөн туран мэлдьэхтээх, туттаран туран балыырдаах — көстөн турарын үрдүнэн, балыһар, мэлдьэһэр; наһаа балыырдаах. ☉ Нахал, мошенник, отпирающийся от очевидного, будучи уличенным; врет в глаза
   Туттаран туран балыырдаах, Көрдөрөн туран мэлдьэхтээх Көстүбэт көлдьүнэ, Атаҕастаан баран, Уурдарбыт кини буолла... П. Ойуунускай
   Туттаран туран балыырдаах, Көрдөрөн туран мэлдьэхтээх Билбэт, Мэлдьэх Микиитэ — Биллэр, халлаан киһитэ. С. Данилов. Көрдөр хараҕын дьүккэтэ, көтүрдэр тииһин миилэтэ фольк. — саамай харыстыыр, таптыыр оҕото. ☉ Мое сокровище, мой ненаглядный (о детях)
   [Мэхээс оҕонньор:] Бу Баай Байбал баайыгар иирэммин, соҕотох оҕобуттан, көтүрдэр тииһим миилэтиттэн, көрдөр хараҕым дьүккэтиттэн мата сыстым дии. П. Ойуунускай
   Ол тахсан көөртөрө: Көрдөр харахтарын дьүккэтэ, Көтүрдэр тиистэрин миилэтэ, Көмүс чыычаахтара Илэ бэйэтинэн Бу кэлэн турар эбит. С. Васильев
   Күнү көрдөр көр күн. Ийээ, мин кырдьа бардарбын даҕаны, Син биир эйигин ахтабын, Күнү көрдөрбүт ийэм барахсаны Күнтэн күндүтүк саныыбын. Эллэй
   Өйдүүбүн, бааспын нуучча Эмээхсинэ эмтээн, Өлөртөн өрүһүйэн, Күммүн көрдөрбүтэ. Эллэй
   Кырдьаҕаспыт Өксөкүлээх кинигэтин убай омукпут тылыгар дьэ күнү көрдөрбүт. СДТА
   Кэннигин көрдөр — көхсүгүн көрдөр диэн курдук (көр көҕүс II). Ньиэмэстэр тулуйбатахтара, кэннилэрин көрдөрбүттэрэ, сорохторо билиэн бэриммиттэрэ. И. Сосин
   Сөбүн көрдөр көр көр I. [Байбал:] Бэйи, тыыннаах ыт, тыынан эр, сөпкүн көрдөрүөм. А. Софронов
   [Дмитриев:] Бу оҕонньору эмиэ кэлгийиҥ! Бассабыыгы кистээбит оҕонньору сөбүн көрдөрүөхпүт. С. Ефремов. Тииһин-тыҥыраҕын көрдөрдө — куһаҕан майгытын биллэрдэ. ☉ Проявлять свой дурной нрав, показывать свой возмутительный характер
   Кийиит хара маҥнайгы күнүттэн бадьатыгар тииһин-тыҥыраҕын көрдөрбүтүнэн барбатаҕа, уопсайынан ыллахха саҥас сирэйэ-хараҕа ыраас, тыла-өһө минньигэс этэ. Агидель к. Тиҥилэҕин көрдөрдө көр тиҥилэх
   Ньиэмэс сэриитэ, саллааттара Кыһыл Аармыйа кытаанах охсуутун тулуйбакка тиҥилэхтэрин көрдөрүөх-тэрэ. ИИФ УоУоО
   Тос мааһын (мааскатын) биэр (көрдөр) көр тос II. Аттаахтан кымньыытын ылаҥҥыт, Алыс байаҥҥыт, ахчаччы уойбуккутун, Сатыыттан тайаҕын ылаҥҥыт Сараччы үллүбүккүтүн, Тосту топпуккутун Тос мааскытын көрдөрөрүм буолуо. П. Ойуунускай
   Күүһүлээри гыммыты ньачаас тос мааскатын көрдөрүөх этилэр. П. Ойуунускай
   Уот диэки көрдөрдө көр уот. Бэрэбиэркэлиир дьыктааҥҥа Михаил Пантелеймонович чыпчырынан-чыпчырынан баран Сеняҕа ортону туруоран уот диэки көрдөрдө. Н. Босиков. Утары көрдөрбөт — аҥаардастыы күөнтүүр, кими даҕаны утарылаһыннарбат, мөккүһүннэрбэт. ☉ Любящий властвовать единолично, совершенно не терпящий чужого мнения
   Улуус кулубата икки кыһыл көмүс мэтээллээх, сааһыгар кими да утары көрдөрбөтөх, улуу тойон Протодьяконов …… Быакана диэн күөлү баҕадьылаан, сүүрбэ биэс хоппо балыгы таһаарбыт. Эрилик Эристиин. Үрүҥ хараҕын өрө көрдөрүмэ — 1) самнары баттаа, атаҕастаа. ☉ Подавлять, притеснять, безжалостно угнетать кого-л. «Байар имэҥэр кэрээн сүтэр
   Кыра дьону үрүҥ харахтарын өрө көрдөрбөттөр», — диэтэ Александр, Сөдүөччүйэ диэки супту көрөн олорон. М. Доҕордуурап
   Ол аата, мин кинини, үрүҥ хараҕын өрө көрдөрбөккө, наар саба баттыы сылдьыбыт курдукпар тахсабын дии эн быһаарыыгынан. П. Аввакумов; 2) адьас мөккүһүннэримэ, утарылаһыннарыма, саҥардыма. ☉ Не давать даже пикнуть, быть абсолютно нетерпимым, не допускать никаких возражений, пререканий
   Сааспар туруулаһан мөккүспүтү үрүҥ хараҕын өрө көрдөрбөтөх урааҥхайбын. Эрилик Эристиин
   Абааһы, айыы аатын билбэккит, үөрү-сүүрүгү сатаан үөппэккит, тойуккут-силиккит мөкү диэн, Чээбий үрүҥ харахтарын өрө көрдөрбөккө сирэн, сэмэлээн бүтэрбит дьоно ойууттар буолаллара. «ХС»
   ◊ Көрдөрөн аҕытаассыйа — араас ойуулар, табылыыссалар, былакааттар көмөлөрүнэн аҕытаассыйа. ☉ Наглядная агитация
   Физкультураны уонна успуорду киэҥник пропагандалыыр сыалтан, манна көрдөрөн аҕытаассыйа күүскэ тэрилиннэ. «Кыым». Көрдөрөн аҕытаассыйаны тэнитиигэ көмөлөр оҥоһуллубуттара. «Ленин с.»

I
туохт., кэпс. Туох эмэ туһата, тоҕооһо, буоссата суоҕунан улаханнык турунан туран дьарыктан, оҥоро сатаа. ☉ Стараться делать что-л. с излишней настойчивостью, упорно заниматься чем-л. в ущерб чему-л.; настойчиво добиваться чего-л.
Кырдьан баран кылыыһыт буолбут диэбиккэ дылы, оҕонньор ойох ылаары тииһэн эрдэҕин. А. Софронов
Бу бааһынаҕа турунуопус ыһар туһунан бу кыһыҥҥыттан быһаарыы баарын үрдүнэн, аны билигин бурдук ыһаары тииһэллэр. Софр. Данилов
Стёпа дуобатынан, саахыматынан тииһэн тахсар. П. Филиппов
♦ Тылга тиис көр тыл
Эмиэ олоххо туох да сыһыана суоҕу туойан бардыгыт. Тылга тииһэн, мээнэ — лахсыйаҕыт. Н. Лугинов
«Эмээхсин, хата, ону-маны ыаспайдаан тылга тииспэккэ сытыарда», — дии санаан, оҕонньор утуйардыы оҥостон …… улаҕа диэки хайыста. П. Аввакумов
Кураанаҕы мээрилээҥҥин киһини салгытаҕын. Эн тоҕо тылга тииһэҕин ити? ЫДЫа
ср. туркм. дызамак ‘рваться; напирать; стремиться, стараться, прилагать усилия’, каракалп. тийгизиу ‘достать’
II
көр тииһин
Кэһии бөҕөттөн тииспэтэх Мин эрэйдээх, өлгөм үптэн Өлүүлэммэтэх …… Уһун сордоох Мин баарбын. С. Зверев
Үйэлээх сааһыҥ тухары үпкэ-аска тииһиэҥ суоҕа. Умнаһыт олохтонуоҥ, кыһалҕаҕа кыпчыттарыаҥ. Софр. Данилов
[Уочаракка] киһи туох эмэ аска тииһиэр дылы турар. Эрилик Эристиин
III
аат.
1. Киһи-сүөһү, кыыл аһыырыгар быһа ытырарга, илдьи ыстыырга аналлаах айах иһигэр үөһээ, аллараа сыҥаахтарга үүнэр уҥуохтуҥу уорган. ☉ Зуб. Кэлин тиис
□ Аҕата күлэн, кэтит тиистэрэ килбэҥнэһэллэр. Амма Аччыгыйа
Өлүү этин, быһахтаммакка, тииһинэн сиэбитэ. Күннүк Уурастыырап
Сүөһү аһылыгын айаҕын иһигэр тииһинэн илдьи ыстыыр уонна кэбинэр. СИиТ
Тиистэр — биһиги организммыт саамай кытаанах чаастара. МЛФ АҮө
2. Массыына араас чаастарыгар баар эбэтэр үнүстүрүмүөн, үлэ тэрилин биир тэҥник кэккэлэччи олордуллубут сытыы уһуктаах чаастарын биир уһуга. ☉ Острые выступы на различных механизмах, инструментах, орудиях труда, зубцы
[Уус Миитэрэй] соторутааҕыта «Москвич» массыына шестерёнкатын аҕыс тииһэ үлтүрүйбүтүн оҥорон турардаах. Далан
Эрбии тииһин анныттан үрүҥ көөбүл ыһылынна. М. Доҕордуурап
Миитэрэпээн оҕонньор дьиэтин тиэргэнигэр олорон кыраабылга саҥа тииһи угар, ытаһалаан чапчыйар. «ХС»
Бу диискэ тииһин көрөн кэбиһиҥ, тугу да быһа түспэт буола элэйэн хаалбыт. «Кыым»
♦ Көтүрдэр тииһим миилэтэ, көрдөр хараҕым дьүккэтэ көр көрдөр
Бүгүн соҕотох оҕото Мэхээчэтэ барахсан, көрдөр хараҕын дьүккэтэ, көтүрдэр тииһин миилэтэ, …… улуу сорукка барда. П. Ойуунускай
Ийэлээх аҕата көрдөр харахтарын дьүккэтин, көтүрдэр тиистэрин миилэтин, Саатыыры олус харыстаан ииппиттэр. Н. Якутскай. Тиис анньар (анньынар) мас суох (көстүбэт) — 1) мас букатын үүммэтэх (сирэ). ☉ Лишённое растительности, голое место (букв. нет даже зубочистки)
Биир даҕаны тиис анньар мас ханан даҕаны сэрбэйбэтэх сирэ буолан биэрдэ. А. Данилов
Үс сыл иһигэр холкуос урут тиис анньар маһа суох кырдал хонуу үрдүгэр бүтүн бөһүөлэги туруора тарта. И. Аргунов
Бу үлүгэрдээх киэҥ сиртэн, …… эн тиис да анньынар маһы булбаккын. «ХС»; 2) уокка оттор мас бүппүт. ☉ Совершенно нет дров
Оһох кэннигэр мас баар буолаарай диэн харбыалаан көрбүтүм, тиис да анньар мас көстүбэтэ. Н. Неустроев
[Эмээхсин:] Ол кыс маһыгар биир тиис анньар маһа суох үһү. Суорун Омоллоон
Бэйэтин тиэргэнигэр тиис анньыныах мас көстүбэт. И. Егоров. Тиис бэргэһэтэ оҥоһун — кими эмэ көр-күлүү оҥоһун. ☉ Сделать кого-л. мишенью для насмешек, ругани (букв. сделать шапку для зуба)
Бэйэтин даҕаны [Харытыананы] ким сүрэҕэлдьээбэтэх эрэ бука барылара атах тэпсиитэ, илии соттуута, тиис бэргэһэтэ оҥостоллоро. П. Ойуунускай. Тиискин көрдөр — кимиэхэ эмэ өһүөннэн, кырыктан, харда биэрэргэ бэлэм сырыт. ☉ соотв. показывать зубы кому-л.. Мафиялар курууппалара бэйэ-бэйэлэрин икки ардыларыгар тиистэрин көрдөрө сылдьаллар. «Саха с.». Тэҥн. тииһин килэттэ. Тиискин сытыылан калька. — кими эмэ кытта аахсарга бэлэмнэн, оҥосто сырыт. ☉ Точить зубы на кого-л.
Манна биһигиттэн ордук ыанньыксыт тахсыыһы диэн, ону хадьырытаарылар тиистэрин сытыыланан, тааллара кырыыланан сылдьаллар. М. Доҕордуурап. Тиискинэн сүөр — ыарахан балаһыанньаланан баран онтон бэйэҥ булан таҕыс, куот, бэйэҥ төлөрүтүн. ☉ соотв. расхлёбывать кашу, которую сам заварил
Таһаҕас таһыытын хойутатан, оннук баһаам уопсастыба баайын ардахха ыллардаххытына, ол дьыаланы тиискитинэн сүөрүөххүт. Ону эн өйдөө. Күндэ
Туох да диэн куоппаккын, хайаан да бар, соттор, бэйэҥ оҥорбуккун тиискинэн сүөр. А. Сыромятникова. Тиискэр тиийэ (диэри, дылы) сэбилэн калька. — олус үчүгэйдик, күүстээхтик, толору сэбилэн. ☉ Вооружаться до зубов
Тиистэригэр тиийэ сэбилэммит ньиэмэстэр сүүс сэттэ уон дивизиялара биһиги дойдубутугар быраҕыллыбыттара. Софр. Данилов
Бронепоездка тиистэригэр диэри сэбилэммит тыһыынча саллаат баара. В. Чичков (тылб.)
Тиистэригэр тиийэ сэбилэммит ньиэмэстэр кыракый дэриэбинэни төгүрүктээн кэбиспиттэрэ. «ХС»
Тиис тиискэ, муос муоска <хаан хааҥҥа> — муос муоска, тиис тиис- кэ, туйах туйахха диэн курдук (көр муос I). [Василий Петров:] Уҥа иэдэскин оҕустахтарына хаҥас иэдэскин …… тоһуйан биэримэ, тиис тиискэ, хаан хааҥҥа диибит. П. Ойуунускай
Кинилэр диэтэх дьон Кэлбиттэрин иһин, Тиис тиискэ, муос муоска, туйах туйахха буоллаҕына… Окко түспүт оҥоһуубут Тугунан олохтообута — Ол билиэ этэ буоллаҕа дии, ноколоор. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бу быһылаан — өлүү үйэтигэр өргөстөөх үҥүүнү өрө туппут ол өрөгөйдүүр …… диэн санааҕа кэлбитэ кини. Тиис тиискэ, муос муоска! Далан
Тиис тоһоҕос, быар быһа- ҕас — быар быһаҕас, тиис тоһоҕос диэн курдук (көр быар). Күүһэ суох киһини тиис тоһоҕос, быар быһаҕас диэн ааттыыллар. Оннук киһи үлэни кыайбат. АЛА СБ. Тиис-тыҥырах тиийэринэн (тиийиэҕинэн) — төһө кыалларынан, кыаҕа баарынан. ☉ Изо всех сил. Быйыл соҕотоҕун оттоон, тиис-тыҥырах тиийэринэн муҥнанна
□ Кинилэр тиистэрэ-тыҥырахтара тиийэринэн саҥа былааһы самнара сатыыллар. Н. Түгүнүүрэп
Баайдар уонна муллалар көс дьон урукку абыычайдарын тиистэрэ-тыҥырахтара тиийэринэн араҥаччылыыллар. БТТ. Тиискин-тыҥыраххын көрдөр — куһаҕан майгыгын-сигилигин көрдөр, майгыҥ мөкү өрүтүн биллэр. ☉ Проявлять свой дурной нрав, показывать свой возмутительный характер (букв. показывать свои зубы-ногти)
Кийиит хара маҥнайгы күнүттэн бадьатыгар тииһин-тыҥыраҕын көрдөрбүтүнэн барбатаҕа. Агидель к. Тиис хоппот кэпс. — кыах таһынан, кыаллыбат, кыайтарбат. ☉ соотв. не по зубам
[Эгиновы] туоратыахтарын баҕарааччылар бааллар ахан да, тиистэрэ хоппот буолан, кыбдьырынакыбдьырына, туора хааман биэрэ сылдьаллар. П. Аввакумов
Москубаны өстөөх тииһэ хоппотох. «ХС»
Дьиҥэр, кыра киһи, улахаттары тииһэ хоппот буолан, сэнээбиттии, кыра эрэ диэн, кыайар дьонугар дьорҕоотурар үгэстээх. «ХС». Тииһигэр түһэрдэ кэпс. — сөбүлэспэккэ хадьардаһан, утарылаһан турда. ☉ Встречать возражением, противоречить, становиться в позу
Аҕамсыйбыт нуучча Микиитэни билинэ оҕуста: «Биһиэнэ!» — диэтэ кини, тымныыга кэһиэҕирбит куолаһынан. — Тииһигэр эрэ түһэрэн ылла буолбат дуо? Амма Аччыгыйа
Мин кинилэри …… тииспэр түһэрэн, хадьардаһан иһэр буоларым. М. Горькай (тылб.). Тииһин килэттэ — кимиэхэ эмэ суоһурҕанна, өһүөннээхтик сыһыаннаста. ☉ Угрожать, проявлять враждебность (букв. обнажать зубы)
«Үөрэхтээх киһини Ыларовы хоппокко гынан баран, тиискин биһиэхэ, үөрэҕэ суох дьоҥҥо, килэтимэ!» — диэн баран, Хабыкка Слепцов, үтүлүктээх бэргэһэтин ылан, таһырдьа үллэкис гынан хаалбыта. Р. Баҕатаайыскай
Бу кэмҥэ үрүҥнэр онон-манан быгыаласпыттар. Өһү-сааһы ситиһэргэ урут кистэммит тиистэрин аһаҕастык килэппитинэн барбыттар. «ХС». Тииһин сытыылыыр калька. — кими эмэ кытта тугу эмэ аахсарга бэлэмнэнэр, күүһүн түмүнэр. ☉ Точить зубы на кого-л.
Кэнники наар миэхэ тииһин сытыылыыр буолла. НАГ ЯРФС II. Тииһинэн сиэбит — чэпчэки, харчылаах үлэни үлэлээн туһаммыт, абыраммыт. ☉ Подфартить на лёгкой, но хорошо оплачиваемой работе
Баһылай оҥкучах хаһарга наймыласпыт. Буора кумах, улахан харчыны тииһинэн сиэбит. ГНС СТСДТ
(Миигинэн) тииһиҥ сааҕын сууйума (суунума) көр миигинэн. Оттон таах тииһиҥ сааҕын сууйан ыйыппат, истээри сүбэлэтэр буоллаххына, сүбэлиэм даҕаны. Суорун Омоллоон. Мытаха ыт, кэм да эн биһигинэн тииһиҥ сааҕын суунан эрдэҕиҥ… А. Фёдоров
Төһө да быыпсай буолларгын, миигинэн тииһиҥ сааҕын сууйума. Болот Боотур. Тииһэ тииһигэр ыпсыбат — дэлби дьагдьайбыт, улаханнык тоҥмут. ☉ соотв. зуб на зуб не попадает
Мин илиилэрим тугу да туппаттар. Тииһим тииспэр ыпсыбат. Р. Кулаковскай
Титирээтим, тииһим тииспэр ыпсыбат. М. Попов
◊ Тиистээх балык зоол. — кыра балыгы тутан сиир сиэмэх балыктар ааттара (хол., сордоҥ, бил). ☉ Название хищных рыб (напр., щука, таймень)
Дьарҕаа, тиистээх балыктарга анаан тустуһунан күөгүлэри бэйэтэ оҥостор. Н. Заболоцкай