сов. с неопр. сорун; осмелиться возражать утары этэ сорун.

нареч. лишь, лишь только; аҥардастыы мөҥөр он только бранится (не даёт возражать).

несговорчивый, упрямый, непослушный; любящий возражать, перечить; хадаар майгылаах у него несговорчивый характер.

несов. 1. кому (возражать) утары эт, утарыс, утарылас; он мне всегда противоречит кини миэхэ өрүү утарсар; 2. кому-чему (не соответствовать) утарыс, утарса сырыт, атын-атын буол; показания противоречат друг другу көрдөрүүлэр бэйэ-бэ-йэлэригэр утарсаллар.

туохт. Бас бэрин, утарылаһыма. ☉ Не возражать, не сопротивляться
Сүөһүнү бэркэ сүөһүлүүр, дьиэни бэркэ дьиэлиир киһибин: хамначчыт буолан ханайыым, кулут буолан куллуйуум! Ньургун Боотур
Куллуйан сылдьар. ПЭК СЯЯ
ср. орд. гулди ‘быть загнутым вниз; вешать голову’

1. нареч. обратно; вспять; төттөрү кэл = вернуться обратно; маны төттөрү оҥор = делать что-л. наоборот; төттөрү эт = перечить; төттөрү киһи человек, который любит перечить, возражать; 2. обратный; оборотный; сокуон төттөрү күүһэ суох закон не имеет обратной силы; бу тыл төттөрү өйдөбүллээх это слово имеет обратный смысл # төттөрүтүн модальное сл. наоборот; төттөрүтүн, киэҥник дьүүллэһиэххэ наада наоборот, (это) надо широко обсуждать.

туохт., кэпс. Тугу эмэ оҥорору сыыһа диэн утар, тутус. ☉ Заявлять, выражать несогласие с чем-л.; возражать
Аны хонтуораҕа чааһынай киһиттэн матасыыкыл атыыласпыппын эмиэ боруоктууллар. В. Ойуурускай
Дьикти сэмэй Кууһума, Дьиибэлээмэ, кууһума. Үҥэр кыыһыҥ үксэ бэрт, Үктэтэриҥ биллибэт. Бостуой Боккуой көрүөҕэ, Боруоктуоҕа, мөҕүөҕэ. Күннүк Уурастыырап
Аҕаҥ [үөрэххэ] киллэрээри гынарын ийэҥ боруоктуур буолара, уолуҥ үөрэнэн баран саллаат буолуо диэн этэрэ. Н. Түгүнүүрэп

туохт. Утарылас, төттөрүтүн оҥор, тыл ааҕыс. ☉ Перечить, возражать, противоречить, противодействовать кому-чему-л. [Күөс Бүөтүр:] Нохоо, дьиэлээх тойонуҥ эппитин кэннэ, тоҕо өрөлөһө тураҕын? Н
Неустроев. Кырдьыгы утары өрөлөһөн кыайбыт суох. Кырдьык мэлдьи кыайар. Софр. Данилов
Өлөксөй кытаанахтык быһаарда. Өрөлөспүт атыыһыт Сүөдэри Үүрэн, мунньахтан таһаарда. С. Васильев

даҕ., кэпс. Киһи тылыгар киириммэт, барытыгар утары этэрин, утарылаһарын сөбүлүүр; хадаар майгылаах. ☉ Тот, кто любит перечить, возражать, крайне несговорчивый. Бөппүрүөк киһи. Бөппүрүөк майгы
□ Ээ, арба, Сөдүөркэ сурдьун, били бөппүрүөк баҕайы уолу, улууска мас кэрдиитигэр киирэртэн аккаастаммытыгар сибииккэҕэ олордо сырытта этэ дуу. Болот Боотур
Онустар, уруккуларынан буоллаҕына, бөппүрүөк соҕус дьон буолуохтаах этилэр. Эн хайдах гынан тылгын ылыннардыҥ? Софр. Данилов
△ Бөппүрүөк санааттан тахсар, бөппүрүөк майгыны көрдөрөр. ☉ Выражающий крайнюю несговорчивость, упрямство (о словах, речи). Бөппүрүөк тыл

туохт.
1. Иннигин биэрбэккэ уһуннук өһөстүк мөккүс, күөнтэс. ☉ Долго, упорно спорить с кем-л., возражать кому-л., сопротивляться
Өр кириэтэһэн, бу арыыга дьону олохсутаары …… оскуоланы уон кылааска тиийэ үүннэрбитэ. Н. Босиков
Өссө да кириэтэһэн туруох эбиттэр, ону маастар кэлэн тохтотто. И. Никифоров
Сорудаҕы ылыммакка кириэтэһэн көрдө да туһа тахсыбата. «ХС»
2. Тугу эмэ уһуннук оҥор. ☉ Долго возиться с чем-л.. Сорохтор [баайдар] ыскылааттарын бэрт өр аспакка кириэтэһэллэр, ыараханнык сааналлар. А. Федоров