вопль, вой.

и. д. от кылан= вой; вопль, крик.

пронзительный крик, вопль; визг; эһэ часкыыра пронзительный рёв медведя.

крик, вопль; бу туох үөгүтэ турда ? что это за крик поднялся?

исступлённый крик, вопль; вой; оҕолор ый-хай бөҕөнү түһэрдилэр ребята подняли жуткий крик.

аат. Сытыы, хатан хаһыы. ☉ Пронзительный крик, вопль, визг
Саа бүтэҥи тыаһын кытта, часкыыр эмискэ ах барбыта. Болот Боотур
Саа тыаһаабыт сирин диэки часкыыр иһилиннэ. С. Никифоров
Эмискэ кылгас часкыыр иһиллээтин, Аркадий хоһун аана тэлэлиннэ. Н. Габышев

побуд. от хапыытаа =;хаһыытаппытынан илдьэ бардылар они потащили его с собой, несмотря на его протестующие вопли.

I 1) центр; середина; дойду үөһүгэр в центре страны; 2) середина; түүн үөһэ середина ночи; полночь; 3) сердцевина (дерева); хатыҥ үөһэ сердцевина берёзы; 4) середина, место, близкое к середине (водоёма); оҥочо үөскэ киирдэ лодка удалилась от берега; 5) русло; 6) фарватер; өрүс үөһэ фарватер реки.
II аорта; сис үөһэ главная артерия, аорта#үөһүм да быстыа буоллар во что бы то ни стало; хоть тресни (букв. хоть у меня аорта лопнет); үөскүн тартар = испустить вопль, издать громкий гортанный крик (от испуга, неожиданности).
III 1) жёлчь; 2) жёлчный пузырь # үөһэ тэстэр суола предмет его восторгов.

аат.
1. Улуйуу, уһуннук улуйуу. ☉ Вопль, вой
Тыал хантан эрэ бөрөлөр онолҕоннорун аҕалла. Н. Лугинов
Үрэллэрэ силлиһэн биир күдьүс онолҕон буолан, арыт ыраатан бара-бара, арыт чугаһаан кэлэ-кэлэ, тыалы кытта истиэп устун илэчийэр. Ч. Айтматов (тылб.)
2. көсп. Өр кэмҥэ, уһуннук ылламмыт ырыа-тойук. ☉ Песня, которая поётся долго, исполняется продолжительное время
Ол да иһин, Күүспүн көрүнэн, Бэйэбин билинэн Урукку олоххо Олоҥхолообут онолҕоммуттан Олох уурайдым. А. Софронов
3. көсп. Уһатыы, кэҥэтии, тардыы. ☉ Затягивание какого-л. дела, волокита
«Собуокка даҕаны субу курдук сууххайдык, Баабырыкаҕа даҕаны маннык түргэнник Онолҕоно суох оҥоро охсон биэрэллэрэ Ончу биллибэт, оҥордохпут ити дии», — диэтэ. Күн Дьирибинэ

аат.
1. Киһи күөмэйин муҥунан таһаарар саҥата, дорҕооно, хаһыы. ☉ Крик, вопль
Оҕонньор баран хаалбыт. Баран утаакы буолбакка, толоон уҥуоргутугар үөгү бөҕөнү түһэрбит. Саха ост. I
Симэхсин …… Үөһүн тартаран Үөгүтэ иһилиннэ, Күрдьэҕин тыаһа Күрдьүккэ лаҥкынаата. П. Ойуунускай
Мэлдьи: «Хотуой! …… Кэлэ тарт!» — диэн үөгү иһиллэрэ. Э. Соколов
2. Туох эмэ сигналы таһаарар улахан дорҕоонноох тыас. ☉ Гудок, сирена
Борохуот тиһэх үөгүтүгэр кини сүрэҕэ нүөлүйэн, мөхсөн ылла. В. Гольдеров
Аар ытык тайҕаҕа көмүс көтөҕө күлүмнүүтэ Атыыр кулааһай айаатыныын алтыстын боробуос үөгүтэ! Хоһоон т. Маннык улуутуйбут уу чуумпуну борохуот үөгүтэ аймаата. И. Данилов
ср. тюрк. өгүр, үкир ‘реветь, кричать; громко плакать’