вредитель; тыа хаһаайыстыбатын буортулааччылар вредители сельского хозяйства.

аат., биол. Үрүҥ кынаттарыгар хара сурааһыннардаах күнүскү үрүмэччи, отонноох үүнээйилэри буортулааччы. ☉ Дневная бабочка с белыми в черных жилках крыльями, вредитель плодовых культур, боярышница. Долохоноһут быйыл сайын элбээбит

аат.
1. Буортулааччы, буортуну оҥорооччу. ☉ Вредитель (о человеке)
— Дьорҕоотоп норуот өстөөҕө, куорҕаллааччы. Чэ, онтон ордук тугу истээри гынаҕын? Далан
2. Биллибэтинэн уоран ылааччы, хоро таһааччы. ☉ Расхититель
Көр, ону Хонтуруол булан арыйбыт, Куорҕаллааччыны дьарыйбыт. С. Тимофеев

аат. Халыҥ үөрүнэн көтөн көһө сылдьан, үүнээйини эһэн, тыа хаһаайыстыбатын буортулуур аһыҥа бииһэ. ☉ Насекомое, вредитель сельского хозяйства, перелетающее большими массами, саранча
Айанныыр саранча уулар кытыыларын устун хомус быыһыгар олорор уонна ууһуур. ББЕ З

аат. Культурнай үүнээйилэри (үксүгэр оҕуруот аһын) сиэн буомурдар, кэҕиннэрэр үөн-көйүүр уопсай аата. ☉ Вредитель (растений)
Чеснок көөнньөрбөтүнэн оҕурсу, хаппыыста ыһыытын буортулааччы клещтэри, үөннэри-көйүүрдэри утары охсуһаллар. ФНС ОАҮүС
Култуурунай үүнээйилэр үүнүүлэригэр сүүнэ хоромньуну оҥорор буортулааччылары уонна сыыс утары охсуһуу химическэй сириэстибэлэрин сатабыллаахтык туттуу улахан көдьүүһү биэрэр. ЭБТ

аат. Бөдөҥ сэбирдэхтээх, төрдүгэр сырдыктыҥы араҕас өҥнөөх астаах оҕуруот аһа. ☉ Овощ с плотным круглым съедобным корнеплодом, репа
Турунуопуһу, эриэппэни киһи да сиир, ынах да сиир, иккиэн төбөлөрүгэр уһун синньигэс сэбирдэхтээх буолаллар. С. Маисов
Эриэппэ оргуйбут суогун саахары эбэтэр мүөтү кытта иһэҕин. «Кыым»
Урут Арассыыйаҕа хортуоска тэнийиэн иннинэ оҕуруот тутаах аһа эриэппэ этэ. ПАЕ МСТ
◊ Эриэппэ луук көр луук
Эриэппэ луугу кытта тэллэй атаҕын кырбаан туспа хобордооххо соркуойдууллар. Г. Угаров
Кус миинигэр эриэппэ луугу кыра гына кырбаан кутабыт. БББ
Эриэппэ луугу соломо курдук быһыылаан кырбаан ыһаарыллар. ДьБ. Эриэппэ үрүмэччитэ — кынатын тэниттэҕинэ түөрт уон — биэс уон милимиэтир кэтиттээх үрүҥ үрүмэччи (эриэппэни буортулааччы). ☉ Белянка репная, репница (бабочка-вредитель)
Эриэппэ үрүмэччитэ үрүҥ өҥнөөх буолар. ББЕ З

книжн. в разн. знач. средство; производство средстволара эк. средства производства; буортулааччылары химическэй средстволарынан өлөртөө = уничтожать вредителей химическими средствами; көмүскэнэр средстволар средства защиты. ссуда ссуда.

аат.
1. Араас бытархай харамай барыта (үксүгэр буортуну оҥорор, буортулааччы диэн сөбүлээбэт суолт. тут-лар). ☉ Мелкие твари (обычно употр. в значении ‘приносящий вред, вредитель’). Үөн-күрдьэҕэ үллүктэнэн Ардаҕыра сытыйан Аламай күнтэн арахсарым Аҕыйах хонук хаалбыта Абаккабын даа, оҕолоор… Саха нар. ыр. II
[Дьөгүөссэ:] Бу сахсырҕа да, арааһынай үөн-күрдьэҕэ да төрүүрэууһуура дьикти эбээт. Күндэ
Сахаар кыылын этин тиэйэ барбыта, үөнкүрдьэҕэ тыыппатах эбит. Д. Таас
2. көсп., сөбүлээб. Киһини кыыһырдар, хаарыйар курдук соруйан тугу эмэ оҥоруу, оннук санаалаах быһыыланыы. ☉ Всякая каверза, злая проделка с намерением навредить кому-л.
Ол сүптүр үөнэ-күрдьэҕэтэ суох сылдьыа дуо. Аны оннук кулгуйан эрдэҕэ. Болот Боотур
Ол иһин, кини обургу үөнэ-күрдьэҕэтэ баппакка, ити былыр үйэҕэ ааһан хаалбыты түбэһиэх ахтар бэйэлээх буолуо дуо? Н. Лугинов
«Аны мин кулгаахпын быһыма, түксү! Эн курдук үөнү-күрдьэҕэни сатаабаппын!» — дии-дии Махсыын этиһэн барбыта. Д. Таас