втягивать голову в плечи; ньыкыйан олорор он сидит, втянув голову в плечи.

образн. 1) горбиться и втягивать голову в плечи (о низкорослом человеке); ньохойон киирдэ он вошёл, сгорбившись и втянув голову в плечи; ср. ньыхай =; 2) низко приседать, опускаться на корточки.

дьүһ. туохт. Төбөҕүн ньыхатан, куттаммыттыы, кистээн, тулаҕын көрүтэлээ. ☉ Втянув голову в плечи, словно испугавшись, исподтишка поглядывать по сторонам
Наар куттанан киригилдьийэ сылдьар Киэсэҕэ холоотоххо, …… киһи киэнэ аҕыс кырыылааҕа саҥаран-иҥэрэн чолопочуйа олордо. Н. Лугинов

күлтэх гыннар — салгыны эҕирийэн, омуркун үлүннэр. ☉ Втянув воздух, резко надуть щеки
Омурдун күлтэх гыннаран баран, «буус» гына үрдэ, сабыстаҕас хааһын аннынан Ирдонов биһигини атахпытыттан төбөбүтүгэр дылы …… көрөн кэбистэ. Т. Сметанин

сыһ. Саһардыы, көстүбэт буолардыы, нөрүччү, төбөҕүн ньыхаччы (тутун). ☉ Наклонившись всем корпусом, втянув голову в плечи (словно скрываясь или прячась от кого-чего-л.)
Дмитрий Ильич, оҥочо ортотугар кириччи туттан олорор. С. Никифоров
Чаҕыл кириччи туттан олордо. С. Дадаскинов. [Папуас тардыалаатаҕына] кыыс ыалдьыбыт курдук кириччи туттара. ЛНК СДЬО

сыһ. Лыхатан, лыхайар гына. ☉ Слегка откинув назад голову на короткой шее, втянув шею
Павлик суон бэйэтэ төбөтүн лыхаччы туттубута …… утуйан олорор андыга маарыннаата. С. Никифоров
Кириэһилэтигэр ыга түһэн лыхаччы олордоҕуна кинини ким да хамнаппат. М. Попов
Сеня туохтан эрэ кирийбиттии лыхаччы тутта сылдьар быһыылаах. М. Доҕордуурап

сыһ. Уоһа үмүрүйэн, омурда хапсыйан аллара диэкинэн уһаан хаалбыт курдук (көһүн — сирэй туһунан). ☉ Вытянув нижнюю часть лица, сложив губы в трубочку, втянув щёки (о человеке)
Сиһилии истэн олорор сааһыт эмискэ ходьох гынар, сирэйин ньоймоччу туттан баран, чөрбөйө түһэр. А. Чехов (тылб.)

дьүһ. туохт. Ньыкыйан баран, түргэнник хамсаммахтаа. ☉ Проворно, быстро двигаться, втянув голову в плечи
Баайка дьэ туран, икки илиитин даллатан баран ньыкырыйан тиийэн тэһииниттэн харбаан ылла, ырычаахтаһан тахсан миинэн кэбистэ. Уустаах Избеков
Боккуой эмээхсин сааһын тухары ньүкчүччү туттан, мөҕүүкуттал анныгар ньыкырыйан сылдьара. А. Сыромятникова
Мантан фронт адьас чугас быһыылаах. Вася ньохчойуоҕунан ньохчойон, ойуур диэки сүүрэн ньыкырыйда. Айталын

дьүһ. туохт. Төбөҕүн санныгар сыһыаран кириччи тутун. ☉ Пригнуться, втянув голову в плечи
Лөгөнтөй улам ньыхайан, төҥкөйөн сири одуулаан, саҥата суох олорбохтоон баран оронугар сытан кэбистэ. Р. Кулаковскай
Мэхээчэ соһуйда, төҥкөйөн ньыхайда. Көрдөҕүнэ, бөрө …… хапкаан иитиллибит хороонун тарбыырга дылы. В. Протодьяконов
Кубалар …… аа-дьуо дайбаан, атахтарын тыраччы тэбинэн харахтара дьэрэлийэн букатын аллараанан бу тиийэн кэлбиттэригэр мин өссө ньыхайан, кирийэн биэрбитим. «ХС»

сыһ. Төбөҕүн санныгар сыһыаран кириччи туттубут курдук. ☉ Втянув голову в плечи
[Тыһы көҕөн] ньыхаччы туттан өрө хантайа-хантайа аһаан тиэрэҥэлиир. Амма Аччыгыйа
Мылахов сөптөөх эппиэти биэрэн, кылгас моонньун ньыхаччы туттан, астыктык лиһигирэччи күлэн кэбистэ. Н. Лугинов
Уйбаан саҥата суох ньыхаччы туттан, …… өйдүү сатыы олордо. Р. Кулаковскай