выпь.

сыһ. Аҥыр курдук. ☉ Как выпь, подобно выпи
Ол да иһин кинини [«кээх» диирин иһин] аҥырдыы саҥарар диэн Аҥыр Арамаан диэн хос ааттаабыттара. В.Протодьяконов. Түүҥҥү муммут аҥырдыы Соҕотох хаалбыт кыһыылаах. Үүтүн тохпут оҕолуу өллүм-өстүм быһыылаах. С. Васильев

бык || бычий; ат оҕус холощёный бык, вол; атыыр оҕус бык-производитель; оҕус торбуйах бычок; кур оҕус вол, находившийся в нагуле в течение года; дьыл оҕуһа уст. олицетворение зимы в образе быка; оҕус тириитин иккитэ сүлбэттэр посл. с одного быка дважды шкуру не сдирают (т. е. два раза за одно и то же не спрашивают) # уу оҕуһа выпь.

аат. Уу кытыытыгар, от быыһыгар олохсуйар, күкээркэй бороҥ дьүһүннээх, «ааҥк» диэн саҥалаах, кутаннааҕар кыра бадараан көтөрө (түүн сырыылаах, күнүс от быыһыгар киирэн кирийэн хаалар). ☉ Выпь
Сотору күн киирэн, имбалай хараҥа бүрүүкээбитэ, аҥыр хаахтаабыта, өллүргэлээх күлбүтэ. Далан
Ханна эрэ ыраах, аҥыр киһи куйахата күүрэрдик хаабыргыыр. С. Тарасов
тюрк. аҥар, аҥгар

I 1) инструмент; орудие; снасть; туттар сэп орудия ручного труда; тимири уһанар сэп кузнечный инструмент; маһы уһанар сэп столярный инструмент; бултуур сэп охотничья снасть; ат сэбэ сбруя; балыктыыр сэп рыболовная снасть; ср. инструмент; 2) вооружение; саа сэбэ боеприпасы; сэрии сэбэ военное вооружение; 3) перен. разг. строение, жилище (обычно старое); 4) перен. разг. половой орган.
II подр. звуку, возникающему при втягивании в рот небольшого количества жидкости; сэп гын = однокр. выпить, проглотить за один раз (незначительное количество жидкости); бу эми сэп гын выпей это лекарство.

пить большими глотками; ымдааны ыймахтаа = пить ымдан большими глотками.

давать пить; обеспечивать, снабжать питьём.

испытывать жажду, хотеть пить (о лошади).

1. прич. от пить; 2. прил. иһээччи, арыгыһыт.

1) придавать красноту, красный цвет; 2) разг. пить красное вино.