1) проясниваться; халлаан күннэннэ нёбо прояснилось; 2) разг. вырабатывать трудодень; элбэх күннэнним я выработал много трудодней.

I колоситься.
II возвр.-страд. от куоластаа = II 1) иметь голос, вырабатывать голос; 2) голосоваться, ставиться на голосование; куоластанар боппуруос вопрос, который ставится на голосование.

туохт. Ханнык эмэ уорганыҥ бодоҥуран эккэр-сииҥҥэр ириҥэ, хаан булкаастаах чалахайдыҥы симэһиннэн, оннук симэһиннээх буол. ☉ Вследствие поражения какого-л. органа вырабатывать в своём организме слизистую жидкость, содержащую кровянистый гной
Кыыл өлүгүн аһан көрдөххө, тыынар уоргана, куртах-оһоҕос ханаалын салыҥнаах бүрүөлэрэ сүһүрбүт, мэйиитэ чэлкэҕирэ үллүбүт, хаан туруулардаах уонна кытарбыт буолаллар. СЫаКЫ. Альфортия личинкалара тарҕаныыларыгар сылгы улаханнык дьүдьэйэр, мөлтүүр, …… оһоҕоһун иһэ чэлкэҕирэр, үллэр. Сылгыһыт с.

туохт.
1. Туох эмэ билиини, сатабылы ыл, иҥэрин, үчүгэйдик сатыыр, оҥорор буол. ☉ Усваивать какие-л. знания, навыки, учиться
Хабырыыс үөрэниэн олус баҕарара да, үөрэнэр кыаҕа суоҕа. Н. Якутскай. Оҕолор сөҕөн аймалаһа түстүлэр: «Бу Петя хаһан харбыырга үөрэммитэй?» М. Доҕордуурап
Кыра эрдэхпиттэн бултуурга үөрэммитим. В. Протодьяконов
[Варвара:] Этэҥҥэ олоробут, оҕом да үчүгэйдик сылдьар, үөрэнэр. С. Ефремов
2. Тугу эмэ билэҥҥин, сатааҥҥын атыҥыраабат, ороһуйа көрбөт буол. ☉ Привыкать, приучаться к кому-чему-л.
Кини хоту дойду олоҕор, дьонугар үөрэнэн хаалбыт. Н. Якутскай
Соҕотоҕун олоро үөрэнэммин, бу дойду тыаһын-ууһун, түбүгүн сөбүлээбэппин, төбөм кытта куугунаан барарга дылы. Н. Габышев
Молтой ытын хаһан да сылааска киллэрбэт, мэлдьи таһырдьа, тымныыга тутара. Оннукка ыт үөрэнэн хаалааччы. И. Федосеев
△ Тугу эмэ гынары атыҥыраама, үөрүйэхтээх буол, үөрүйэхтэн (хол., илиини, атаҕы этэргэ). ☉ Приучаться, вырабатывать навык делать что-л. (напр., о руках, ногах)
Сүөһүлэрэ арыый сыһыйдылар. Илиитэ да үөрэнэн барда. А. Фёдоров
Хараҥаҕа үөрэммит харах, эмискэ сырдыгы көрдөҕүнэ, маҥнай утаа сырдык тулатынааҕыны ыраастык көрбөт. Т. Сметанин
Атаҕыҥ үөрэммиччэ, өтөр-өтөр, бу диэки тиэстэр буолан эрэҕин ээ! М. Доҕордуурап
Эппит үөрэнэн, сынньаммакка кудуччу охсобут. С. Маисов
◊ Кэтэхтэн үөрэн көр кэтэх
Аны кинилэр бэйэлэрин идэлэринэн үрдүк үөрэх киэһээҥҥи эбэтэр кэтэхтэн үөрэнэр салаатыгар тута киириэхтэрин сөп. «Кыым»

побуд. от таҕыс = 1) вытаскивать, извлекать, вынимать; суумкатыттан кинигэни таһаарда он вытащил книгу из сумки; ууттан таһаар = вытащить из воды кого-что-л.; чаанньыгы уоттан таһаар = снять чайник с огня; кыыныттан быһаҕын таһаарда он вытащил нож из ножен; он обнажил нож; таһаҕаһы трюмтан таһаар = поднять груз из трюма; 2) выносить; вывозить; дьиэттэн таһаар = вынести из дому кого-что-л.; куораттан табаары таһаар = привезти (букв. вывезти) товары из города; 3) выводить; выпускать; ынахтары мэччирэҥҥэ таһаар = выпустить коров на пастбище; тыыннаахтыы сии-сии тыыннаахтыы таһаарар баар үһү загадка есть такое: живьём съедает—живьём выпускает (туу верша); 4) выгонять, выпроваживать; изгонять; дьиэттэн (үүрэн ) таһаар = выгнать кого-л. йз дому; 5) выставлять, высовывать; тылгын таһаар = высунуть язык; 6) вывихнуть; илиитин таһаар = вывихнуть руку; 7) поднимать вверх, наверх; уолаттар моҕотойу тииккэ таһаарбыттар ребята посадили бурундука на дерево; 8) перен. выпускать, издавать; опубликовывать; хаһыаты таһаар = выпустить газету; хаһыакка таһаар = опубликовать что-л. в газете; харчыны таһаар = выпустить деньги; 9) перен. выпускать, производить, вырабатывать; саҥа боруоданы таһаар- вывести новую породу (скота); үүннэрэн таһаар = вырастить что-л.; оҥорон таһаар = производить что-л.; 10) перен. выводить, исключать; правление састаабыттан таһаарбыттар его вывели из состава правления; скобкаттан таһаар = мат. выносить за скобки; 11) перен. выносить, издавать; уурааҕы таһаар = вынести решение; 12) перен. делать, превращать; эйигиттэн үчүгэй булчуту таһаарыам я сделаю из тебя хорошего охотника; 13) перен. решать (напр. задачу); выводить (формулу); 14) в сочет. с сущ. выражает действие, связанное со знач. имени: ырыаны таһаар = выводить песню; запеть; толкуйдаан таһаар = выдумать, придумать что-л.; кырдьыккын таһаар = доказать свою правоту; ороскуоту (или хоромньуну ) таһаар = допускать убытки; делать (большие) расходы; саҥа таһаар = а) подавать голос; б) издавать звук; сыл таһаар = продержать, прокормить всю зиму (обычно скот); уҥуор таһаар = переправить на ту сторону; үрүҥэр таһаар = переписать на беловик; суол таһаар = проложить дорогу; өйүттэн таһаар = перен. свести с ума; таһыгар таһаарбат он виду не подаёт; туһатыттан таһаар = привести в негодность (букв. вывести из годности) # ас таһаарар он пускает слюни (букв. пищу — говорят о младенце, когда он пускает слюни пузырьками; по старинной примете это предвещает сытую, зажиточную жизнь); ааҕан (или суоттаан ) таһаар = вычислить что-л.; дуоһунаска өрө таһаар = повышать в должности; саҥа таһааран ытаа = плакать навзрыд, рыдать.