аат. Улахан үтүөнүөҥөнү оҥоруу. ☉ Большая помощь, услуга, выручка
Суол тоҕойугар уолдьах көрсө түспүт атас-доҕор киһиҥ ол көмөтө [ыарыһахха көмөтө] «атах тостуутун» ааһа барыылаах абырааһын буолар. С. Федотов

аат. Оонньуу аата: эпчиргэ маһы төһө кыалларынан ыраах быраҕыллар, ону биир оонньооччу сүүрэн баран ылыар диэри атыттар саһаллар. Мастаах оонньооччу маһын ууран баран, саспыттары көрдөөн булуохтаах, онуоха маһын былдьатыа суохтаах, саһааччылартан ким эмэ маһы көрдөөччү иннинэ ылан, маҥнай булуллубут оонньооччуну быыһыахтаах. ☉ Палочка-выручалочка (название детской игры)
Бырыычыка — киһи хаххаланар сиригэр элбэх оҕо оонньуур оонньуута. ВПК СОо
Бырыычыка (выручка), хаамыска (камушки), лапта, хоробуот уо. д. а. бэрт араас оонньууну дуоһуйа оонньуурбут. М. Чооруоһап

прил. төгүрүк, иилии эргийэр; круговое движение төгүрүк хамсааһын, иилии эргийэр хамсааһым; # круговая порука I) (о коллективной ответственности) бэйэ--бэйэни мэктиэлэһии; 2) (о взаимной выручке) бэйэ-бэйэ буруйун сапсыы.

1) возмещение, восполнение (напр. убытков); 2) выкуп; дойдум иһин тыыммын толук ууруом за родину свою я отдам жизнь # толук түс = выручать, идти на выручку.

аат.
1. Эргийэ барар сир, төгүрүмтэ, төгүүр. ☉ Обход, объезд кругом
Төһө да эргимтэтин иһин, атын суолунан суолланаллар. Н. Якутскай
Чугас сир диэн биир-икки көстөөх эргимтэ. Хомус Уйбаан
2. Биир төгүрүмтэҕэ, биир эргиҥҥэ баар сир. ☉ Местность, находящаяся в округе, в окрестностях чего-л.
Ол түмүгэр Бүлүү эргимтэтигэр биир эмэ устуоруйа уонна култуура пааматынньыга хаалбата. ФГЕ ӨӨСҮҮ
Дьааҥыга бырамыысыланнай бөһүөлэктэр тулаларыгар бэрт киэҥ эргимтэҕэ ойуур суох оҥоһулунна. «ХС»
3. Уопсастыбаҕа ханыылаһар, бодоруһар, биир араҥа буолар дьон бөлөҕө. ☉ Среда, сообщество, круг людей (напр., по деятельности)
Я.И. Линденау үлэтэ күн бүгүнүгэр дылы научнай эргимтэлэргэ олус үрдүктүк сыаналанар. «ХС»
Кэнники кэмҥэ научнай эргимтэҕэ «сомоҕо домох» диэн тиэрмин быһыытынан олохсуйда диэххэ сөп. СЛСПҮО
Тима суруйааччылары, артыыстары, худуоһунньуктары кытта билсэн, доҕордоһон, литературнай эргимтэҕэ сыстан барбыта. КНЗ ТС
4. мат. Бары туочукалара киниттэн тэҥ ырааҕынан тайаан бүтэйдэммит иэҕии. ☉ Окружность, круг
Сир эргимтэтэ хас килэмиэтир эбитэ буолла. М. Доҕордуурап
Биир көнөҕө сыппат үс туочука нөҥүө эргимтэни ыытыахха сөп. КАП Г
Биһиги ити ылбыт токур сурааһыммыт эргимтэ диэн ааттанар. ШИН А
5. эргэр. Үчүгэй туруктаах тугу эмэ атыылаабыттан төлөбүрэ эбэтэр ол төлөбүрүгэр ылыллыбыт эмиэ оннук эрээри, мөлтөх туруктаах туох эмэ. ☉ Выручка и самый предмет (худший), купленный на выручку от продажи такого же предмета (но лучшего)
Атым эргимтэтинэн ат атыылаһан ыллым. ПЭК СЯЯ
♦ Санаа эргимтэтэ оҥоһун көр санаа II
Санаа эргимтэтэ оҥостон, ахтан иһэр Саарбалааҕын [сир аата] хатыҥ чараҥа кэллэ. «ХС»
Хас да хонукка Маша күрүүр туһунан санаа эргимтэтэ оҥоһунна. «Чолбон». Эргимтэтэ суох барда — олох төннүбэттии, кэлбэттии барда. ☉ Уйти навсегда, уйти безвозвратно
Хаайыллыым маҥнайгы түгэннэригэр куттал дириҥ дьаралҕана ыга тутан, мин өллүм, букатын туох да эргимтэтэ суох бардым диэн быһаарыммытым. А. Гайдар (тылб.)
◊ Хотугу эргимтэ — Сир хаартатыгар бэлиэтэммит биэс параллельтан биир сүрүннэрэ: экватортан хоту диэки тайаан сытар. ☉ Северный полярный круг
Хотугу эргимтэ уһун хараҥа түүнэ саба халыйар. «ЭК»
Хотугу эргимтэ самаан сайына салаллан ахан турар кэмэ. «ХС»
Саас ахсын биһиэхэ, хотугу эргимтэ кэтэҕэр, үгүс-элбэх эдэр дьон үлэлии кэлэллэр. БТУоТ. Эргимтэ киинэ — төгүрүмтэ ортото. ☉ Центр окружности
О туочука — эргимтэ киинэ. ШИН А