фа (музыкальнай гамма төрдүс нотата) .

ля (музыкальной гамма алтыс нотата).

ми (музыкальнай гамма үһүс нотата).

ре (музыкальнай гамма иккис нотата).

муз. соль (музыкальнай гамма бэһис нотата).

аустенит былааһык (углеродтаах тимир састаабыгар холбуу уһаарыллыбыт булкадаһык — гамма-тимиргэ суураллыбыт (твердый раствор) металл хаачыстыбатын тупсарар (легирующие) элэмиэннэр уонна углерод (2 % тиийэ). Углеродтаах ыстаал уонна чугуун састаабыгар холбуу уһаарыллыбыт А. б. 723 кыраадыстаах итийииттэн хаачыстыбата уларыйбат.)

детектор (араас радио эбэтэр кэмниир (измерительный) оҥоһуктарга туһаныллар прибор. Д. электрическэй эйэннээһин эбэтэр сыгынаал ханнык эмэ кэмнэбилин (параметр), холобура, далааһынын (амплитуда) эбэтэр , тыбылын (частота) уларытар аналлаах. Араас гамма-сарданалары, нейтроннары, протоннары чин-чийэргэ эмиэ туһаныллар.)

I: си буолуохтааҕар чем оказаться ни с чём...; си буолуохтааҕар ыллым я взял это, чем оказаться ни с чем; си төннүөхтээҕэр... чем возвращаться с пустыми руками...; си буолбат зря, без пользы (не делает чего-л.); си дьүгээр употр. с отриц. ф. гл. зря, без последствий; эрэйим си дьугээр хаалбата мой труды не пропали даром.
II си (музыкальной гамма сэттис нотата).

аат. Киһи өрө көтөҕүллүүттэн санаата түһүөр диэри иэйиитэ барыта. ☉ Вся гамма чувств, охватывающая человека: и радость, и горе
Ырыаһыт үөрүүнү-хомолтону сүрэҕинэн таайар аһаҕас эттээх, үлүгэрииэдээни эрдэттэн сэрэйэр көрбүөччү харахтаах буолар диэн кырдьыгы этэллэр эбит. Е. Неймохов
Эдэр эрдэххиттэн үөрүүгүн-хомолтоҕун бииргэ үллэстибит аар маҥан хатыҥҥар кэлбитиҥ. И. Егоров
Үөрүү-хомолто киһини кытта тэҥҥэ хаамсар. С. Федотов

I
сыһ., кэпс.
1.
си-дьүгээр 1 диэн курдук. Бүөм сиргэ түбэспит сааһыттар си буолбатылар. Сэмээр Баһылай
«Оҕонньорум оҕото си буолбатах — хоой хостуурдаах, төргүү сүөрэрдээх», — диир. ПЭК ОНЛЯ II
Кини ииппит чааркаана, тарпыт айата, туруорбут сохсото си буолбат эбит. Далан
2
си-дьүгээр 2 диэн курдук. Торуой уола оччону истэн баран си олоруо дуо? Н. Павлов
Күрдьэҕэ батыччы басталаан, Субурҕа балбааҕын балбаахтыыр, Си турбат, элбэҕи туһулаан, Эрэйдээх олоҕун санаахтыыр. Эрилик Эристиин
3. Хардата, төлөбүрэ эбэтэр иэстэбилэ суох мээнэ. ☉ Без ответа, без последствий, просто так (оставлять что-л.)
Сүбэтэ тугуй? Чэй, быыһаа! Биһиги эрэйгин си хаалларыахпыт суоҕа! Саха ост. II
4. олох, букатын сыһыаттар суолталарыгар туттуллар. ☉ Употребляется в значении наречий олох, букатын ‘совсем, совершенно’
[Сүөкүлэ:] Уйбаанабына, си кураанах барыахтааҕар маны илдьэ бар. Аччыгый диэҥҥин мыыныма. А. Софронов
[Хоодуотап:] Суох. Чэ. ыл кэпсии оҕус. Си долуой кимиэхэ да этиэм суоҕа. С. Ефремов
5. Кэлэр кэмнээх аат туохтуур тэҥниир түһүгүн форматын кытта ситимнэһэн, хайааччы хайааһыны туга да суох олох көннөрү буоларын кэрэйэн эбэтэр тугу эрэ гыммыт курдук буолар туһугар оҥорорун бэлиэтиир. ☉ В сочетании с формой сравнительного падежа причастия будущего времени означает, что субъект делает что-л. только для того, чтобы не оказаться вовсе с пустыми руками или чтобы не остаться совсем без действия, без участия в чём-л.. Си буолуохтааҕар ыллым. Си олоруохтааҕар саҥарабын
□ Аркадий Романович, си буолуохтааҕар бу кэһиибин аҕаллым. В. Яковлев
— Аҕаа, хас илими үттүҥ? — диэн ыйытта Ылдьааскы. Ээ си буолуохтааҕар үс илими хааллардым. С. Никифоров
Си буолуохтааҕар аал уот иччитин алҕаан көрүүм, абарбытын арыый намыратаарай. Болот Боотур
Коля си туруохтааҕар эрэ саҥарбыта. Эрилик Эристиин
♦ Си кырбас кэпс. — букатын кыра, быыкаа. ☉ Совсем маленький, мелкий (напр., о ребёнке, птицах)
Си кырбас оҕо. Си кырбас сүөһү. ПЭК СЯЯ
Арай мин билбэтэх эбиппин: Ийэ ыар эрэйдээх кэмнэрин, Си кырбас оҕотун иитээри Сэниэтин-сылбатын эһэрин. М. Тимофеев
II
аат., муус. Музыкальнай гамма сэттис дорҕооно уонна ол дорҕоон нуотата. ☉ Седьмой звук музыкальной гаммы и нота, обозначающая этот звук.