м. юр. сокуону кэһээч-ми.

I прил. рак; раковый суп рак ми-нэ.

м. 1. кэргэн, эр; 2. супруги ми. кэргэнниилэр (эрдии-ойохтуу).

мытырый диэнтэн көстө түһүү. Үөлээннээҕин көрөн, үөрэн сирэйэ мытырыс гыммыта. Далан
Дьон бука бары куоластаан илиилэрэ адаарыҥнаста. Кээтиис үөрүүтүттэн ми чээрдээн, кубаҕай сирэйэ мытырыс гынна. Айталын

тыаһы үт. туохт. Быстыбакка уһуннук «сыы» гынан тыаһаа (хол., инчэҕэй мас аанньа умайбакка тыаһыыра). ☉ Сопеть, тяжело дышать через нос; шипеть
Киһи тыына хаппыт оту сахсыйан эрэрдии сыыгыныыр. Н. Якутскай
Дьиэ иһэ эмиэ чуумпу. Оһох сыыгыныыр. Н. Габышев
Суон Даарыйа, аҕылаан сыыгынаабытынан киирдэ, Маша аттыгар олордо. М. Доҕордуурап
ср. бур. шииганаха ‘сопеть; шипеть’, эвенк. чугина-ми ‘засопеть’, сигина-ми ‘зашипеть (о змее)’

концентрация (туһааннаах ми-неральнай булкадаһыкка эбэтэр суурадаһьпгна баар ту-һалаах компонент бырыһыанынан эбэтэр атын даҕаны кээмэйинэн (г/т, г/куб.м) көрдөрүллэр ахсаана. Сорох түбэлтэҕэ бу тиэрмини минераллаах сырье туһалаах компоненнарын байытааһын ньымата диэн өйдөбүлгэ эмиэ тутталлар.)

электрическэй сунуур (икки эбэтэр онтон да элбэх утахтаах, бүрүеһүннээх (тус-туспа уонна уопсай) имигэс боруобат. 220 В диэри дьиэ иһинээҕи электрическэй сити ми тардарга уонна күннээҕи олоххо-дьаһахха туһаныллар прибордарга, тэриллэргэ тут-туллар.)

даҕ. Булт көстөр (сирэ), булдунан дэлэй (сир). ☉ Такой, где много дичи или рыбы, богатый объекта-ми охоты (о местности). Бултаах тыа. Бултаах үрэх
□ Үчүгэй сирэ оройуон үрдүнэн биир бастыҥ бултаах, үчүгэй булчуттардаах сир. Н. Заболоцкай

аат. Министиэристибэ салайааччыта. ☉ Министр
Үөрэх ми ниистирэ. Тыа хаһаайыстыбатын миниистирэ.  «Миниистир сопхуоска сылгы базатын тутууга үбүлээһини хааччыйыах буолбута», — Сандаараба бэрт холку баҕайытык эттэ. В. Протодьяконов
Таатта тыйаатырын кэлэктиибин приёмнууругар …… миниистир бэҕэһээ испэктээги көрбүт москвичтар улаханнык астыммыттарын, биһирээбиттэрин туһунан кэпсээтэ. АҮ

дьүһ. туохт. Бөгдьөллөн, накыйан аччаан хаал (хол., кырдьан). ☉ Становиться сгорбленным, осевшим (напр., от старости)
Үрдүк арҕаһынан ньохчойон түспүт, аҥаар хараҕа суох бөдөҥ-садаҥ уҥуохтаах эмээхсин кинилэри чугаһаан эрэ баран биллэ. Эрилик Эристиин
ср. эвенк. некчэрээ-ми ‘согнуться, сгорбиться’