гнойный; ириҥэлээх баас гнойная рана.

мед. плеврит; ириҥэлээх плеврит гнойный плеврит; кураанах плеврит сухой плеврит; оҕо плевритинэн ыалдьыбыт ребёнок заболел плевритом.

1) имеющий еду, пищу; с... едой, с... пищей; астаах тэриэлкэ тарелка с едой; астаах остуол накрытый стол; астаах бэринньэҥ погов. имеющий еду — хлебосолен; 2) имеющий какой-л. плод; толору астаах сэлиэһинэй крупнозернистая пшеница; 3) гнойный (о нарыве).

даҕ.
1. Сөп буолар аһылыктаах. ☉ Имеющий достаточно еды, пищи
Өссө сайын кэлиэр, отон буһуор диэри аһыыр астаах киһи. Амма Аччыгыйа. Астааҕынан эрэ абааһы, үптээҕинэн эрэ үөдэн (өс хоһ.)
2. Туораахтаах, отонноох, үөскэхтээх. ☉ Имеющий какой-л. плод. Бөдөҥ астаах сэлиэһинэй долгулдьуйар
□ Төрдүгэр астаах үүнээйи эмиэ бэркэ үүнэр. «ХС»
3. Ириҥэлээх. ☉ Гнойный (о нарыве)
Цинга, астаах ымынах, ис ыарыылара дьону сылбах курдук охтороллор. «ХС»

аат., түөлбэ. Хас да кииннээх улахан кутургуйа, саанык. ☉ Гнойный нарыв, карбункул
Сөмүйэнэн тэһэ баттаабыт курдук түөллүгэн оннун көрдөрбүтэ. Ф. Постников
Кутургуйаҕа, түөллүгэҥҥэ ол үүнээйи сэбирдэхтэрин үргээн, саба баайан эмтииллэр. ТКП ТДЭҮү. Сэтинньи уон күнүгэр сүүнэ түөллүгэнэ тэһэ ыстаммыта да, Карл доруобуйата тупсан биэрбэтэҕэ. МТККС

с. 1. (по гл. выделить) туспа араарыы, арааран биэрии, анааһын, өлүүлээһин, бэлиэтээһин (из целого); физиол., хим. таһаарыы; 2. (по гл. выделиться) туспа арахсыы, чорбойуу (из целого); физиол., хим. арахсыы, арахсан тахсыы; 3. выделения мн. физиол. араарыллыы, араарыллыылар; гнойные выделения ириҥэ араарыллыылар.

с. I. (по гл. отделить) араарыы; 2. (по гл. отделиться) арахсыы; 3. отделения мн. араарыллыы, тахсыы; гнойные отделения ириҥэ араарыллыылар; 4. (отдел) отделение, салаа; хирургическое отделение больницы балыыпа хирургяческай отделениета; 5. (от- гороженная часть) хос, быыс; в шкафу несколько отделений ыскаап хас да хостоох; 6- (концерта и т. п.) отделение; 7. воен. (часть взвода) отделение; командир отделения отделение командира.

I 1) пища, еда, кушанье, блюдо; продукты; минньигэс ас сладкое блюдо; үрүҥ ас молочные продукты; таҥара аһа уст. а) сладкая вода, употребляемая в обрядах православного богослужения; б) просвира, просфора, просвирка; ас астаа = готовить пищу; сүрэҕэ суох үлэ чэпчэкитин, ас минньигэһин талар посл. лентяй выбирает работу полегче, пищу — повкуснее; 2) плод; бурдук аһа зерно (букв. плод хлеба); сир аһа плоды; ягоды; оҕуруот аһа овощи; 3) гной, гнойные выделения; ас тардар гноится (нарыв); куһаҕан кутургуйа аһын курдук дэлби барыа посл. плохое прорвётся, как гной из нарыва; 4) перен. польза, прок; ас тахсыа суоҕа пользы не будет; ас ылбаппыт мы пользы не получим; алдьархайтан ас тахсар посл. от беды (и) польза бывает (соотв. нет худа без добра) # ас барбат рак пищевода; ас гыммат он легко побеждает, осиливает кого-л.; ас кут = созревать; ас кээс = терять аппетит; күөл аһа бот. сусак, оситняк.
II волосы; кэтэҕин аһа волосы на затылке; чанчыгын аһа волосы на висках; ср. баттах I 1.