греметь, грохотать; рокотать; ыраах этиҥ ньиргийэр вдали гремит гром; самолёт тыаһа ньиргийэр рокочет самолёт.

раскатисто греметь, грохотать; тоҕус сүллэр этиҥнэр этэн ньиргиһийдилэр фольк. загрохотали девять раскатистых громов.

туохт. Ньирилээн тыаһаа. ☉ Гулко, громко грохотать, гудеть
Тыа, хонуу аайытын Тыраахтар көлө ньирилийбит. Саха нар. ыр. III

побуд. от ньиргий = 1) греметь, грохотать, громыхать чём-л.; буусканан ытан ньиргит = грохнуть из пушки; 2) говорить очень громко; этэн ньиргит = говорить громким голосом.

равн.-длит. 1) гулко звучать; греметь, грохотать; этиҥ ньирилиир гром грохочет; улахан хор ньирилиир гремит большой хор; 2) перен. ощущать глухую, тупую боль.

1) зевать; уута кэлэн дьааһыйар он зевает; ему хочется спать; 2) грохотать, греметь (о громе); этиҥ дьааһыйда грянул гром; 3) перен. неодобр .сказываться, влиять; ити оҥоһуккут тугунан эрэ дьааһыйыаҕа эта ваша затея повлечёт за собой какую-либо неприятность.

туохт. Ыраахха диэри дуораһыйан иһилин; ыраахтан дуораһый. ☉ Раскатисто греметь, грохотать; звучать издалека
Сарсыарда тайҕа иһэ Мотуор дуораан тыаһынан Уһуктар ньиргиһийэ Уорааннана доргуйан. М. Ефимов
Ханна эрэ сир түгэҕэр бүтэҥи тыас ньиргиһийэргэ дылы гыммыта. П. Филиппов

тыаһы үт. туохт. Быыстала суох дорҕоонноохтук «та-та-та» диэн эрэр курдук тыаһы таһаар, оннук тыаһаа (хол., бүлүмүөт). ☉ Издавать отрывистые, короткие и частые звуки, стрекотать (напр., о пулемёте)
Ханна эрэ бүлүмүөттэр татыгыраатылар, бинтиэпкэлэр, аптамааттар тэһитэойута ыттылар. Т. Сметанин
Эмискэ аттыларыгар мотуор тыаһа туохтан эрэ соһуйбуттуу өрө татыгырыы түстэ. «ХС»
Чаанньык оргуйан хаппаҕа өрө татыгыраата. «ХС»
ср. хак. тадыра ‘трещать, грохотать’, кирг. татыра ‘грохотать, стучать, греметь, трещать’, туркм. татырдамак ‘тарахтеть, гудеть, строчить’

I 1) садиться, давать осадку (о строении); 2) стремительно снижаться, камнем падать (напр. о перелётных птицах); грохотать, громыхать (как бы низвергаясь — о грозе с громом и молнией); кустар күөлгэ саалыннылар утки низринулись на озеро (с большой высоты); этиҥ саалынна обрушилась гроза; 3) болеть, ныть (от усталости, долгого сидения —о спине); көхсүм саалынна у меня заныла спина.
II см. саайылын =.

туохт. Улаханнык тыаһаан-ууһаан сабыта сырбат (чаҕылҕан, холорук туһунан). ☉ Трещать, грохотать, ударять с треском (о громе, молнии, вихре)
Паровоз айаныгар киирэн, дохсун тыал дапсыырданан, улам түргэтээн, үөрэн-көтөн, үлүһүйэн барда. Амма Аччыгыйа
Халлаан хайыта барыах хабараан этиҥэ Хатан чаҕылҕан дапсыырданан хабырдык эттэҕинэ, кэтэһэ иһийэрбит. М. Ефимов
[Соноҕос] Туйаҕын тыаһа Ньиргиэр этиҥнии ньириһийдэ, Холлоҕостоох уотунан уһуурда, Сааллар чаҕылҕан дапсыырданна. П. Ядрихинскай