м. гуманист (1. ист. гуманизм представителэ; 2. кипини ытыгылааччы).

с. 1. (празднество) быраапын-ньык, бырааһынньыктааһын; Октябрьские торжества Октябрь бырааһынньыга; 2. (победа, успех) өрөгөйдеөһүн; торжество гуманизма гуманизм өрөгөйдөөһүнэ; 3. (чувство радости) үөрүү-көтүү, өрөгөйдөөһүн; воскликнуть с торжеством үөрэн-көтөн саҥа аллай.

туой I диэнтэн хай
аата. Биһиги сорукпут …… киһи дууһатыгар киһилии сайаҕас үтүө санааны үөскэтии, ол аата саҥа гуманизмы туойуу буолуохтаах. С. Данилов
«Якуты» диэн кинигэни суруйбут Вацлав Серошевскайы биир саха кыыһа туойан турардаах. Мин бу туойууну билэбин. Суорун Омоллоон
Оройуон киинигэр киирэн туойуу бэйэтэ үрдүк чиэс буоллаҕа дии. «Кыым»

[бу +йыл] сыһ.
1. Бу буола турар сыл, ааһан эрэр сыл. ☉ В этом, текущем году
«Дулҕалаахтарыгар» Лэглээрдэр олус иҥэн-тоҥон, оттооннор, быйыл сүүсчэкэ бугулу туруордулар. Амма Аччыгыйа
Ылдьаа Ырыа Байбаллыын, Үгэһинэн, быйыл эмиэ Ымыйахтаах сайылыкка, Үлэсиһэн, биир күн көстүлэр. Күннүк Уурастыырап
Эдэр-чэгиэн үөрэхтээх дьоннор биһиэхэ уон сылынан буолбатах, күн бүгүн, күн сарсын, субу быйыл наадалар. Софр. Данилов
2. Билигин, буола турар түгэҥҥэ, кэмҥэ. ☉ Сейчас, нынче, в данное время
Гуманизм идиэйэтин, философиятын кытта нуучча норуота бу күн сиригэр төрүт бииргэ төрөөбүт курдук. Былыр даҕаны оннук этэ, быйыл да оннук. Суорун Омоллоон
Оскуола сүрүн соруга былыр да, быйыл да — оҕолору наука төрүттэригэр үөрэтии. Софр. Данилов
Кыһалҕалаах олох ыар тыынын уйумуна, Халыҥ да омук уостар, көҕүрүүр, Быйылга диэри дьүкээбил кулуһуна Хатан дьыбарга халлааҥҥа күлүбүрүүр. Эллэй
тюрк. быйыл

аат.
1. Киһи олоҕу көрүүтүн сүрүн бириинсибэ өйүгэрсанаатыгар көстөр өйдөбүлэ уонна онно кини сыһыана. ☉ Идея (форма постижения в мысли явлений действительности)
Гуманизм идеятын, бөлүһүөпүйэтин кытта нуучча норуота бу күн сиригэр төрүт бииргэ төрөөбүт курдук. Суорун Омоллоон
Марксизмленинизм идеяларын тарҕаппыттара. ОГГ ТЛ-8
2. Туох эмэ ис хоһоонун биэрэр сүрүн санаа. ☉ Идея (основная мысль, определяющая содержание чего-л.)
Оччоҕо ырыабыт иитэ-саҕата суох буолан хаалар, сүрүн идеята суох, суолтата суох, аналлаах сүрүн наадата суох буолан хаалар. П. Ойуунускай
Туох ханнык иннинэ, ыҥырыы сүрүн идеята оробуочайдар ортолоругар киэҥник сырдатылынна. «Кыым»
3. Санаа, өй уган биэрии; былаан. ☉ Идея (мысль, замысел, план)
[Булат:] Мэндэ биһиэхэ үчүгэй сюрприһы бэлэмнээбит. [Мэндэ:] Оксана идеята. И. Гоголев
Эн эппит идеяларыҥ, онтон да атыттар миэхэ эмиэ оруобуна үс сыллааҕыта, саҥа үлэлээн истэхпинэ кэлбиттэрэ. Н. Лугинов
Табаарыс Кылбановскай биир эмэ оригинальнай идеяны дуу, методиканы дуу эппитин биһиги билбэппит. В. Яковлев
Кини Дьөгүөссэ идеятыгар хайыы-үйэ сайдыы суолун хараҕынан көрөргө, кулгааҕынан истэргэ, этинэн-хаанынан билэргэ дылы буолбута. «ХС»