Якутские буквы:

Русский → Якутский

даль

сущ
ыраах көстөр сир (ыраах, кыйаар)

даль

ж. 1. (далёкое пространство) унаар, кыйаар; голубая даль поэт, күөх кыйаар; 2. разг. (отдалённое место) ыраах; идти в такую даль! оччо ыраахха баран иһиэҥ баар дии!


Еще переводы:

куйаар

куйаар (Якутский → Русский)

I 1) бескрайняя даль, бескрайний простор; безвестная даль; куйаар дойдута фольк. страна безвестной дали; киэҥ куйаар хонуу обширные бескрайние поля; кумах куйаар пустыня; туундара куйаара тундровая пустыня; куйаарга көт = улететь в безвестную даль; улететь в бескрайнее нёбо; баһа байҕал , кутуруга куйаар погов. голова его — море, хвост — безвестная даль (говорится о предприимчивом человеке, не боящемся риска); 2) пространство; космос куйаара космическое пространство; салгын куйаара воздушное пространство.
II шальной, безрассудный, безудержный; куйаар мэник безудержный шалун; куйаар киһи шальной, безрассудный человек.

ыраах

ыраах (Якутский → Русский)

  1. далёкий, дальний, отдалённый || даль, дальность, отдалённость || далеко; ыраах дойдулар дальние страны; оройуон ырааҕыттан из-за отдалённости района; ыраах бар= уйти далеко; 2. гораздо, значительно; маннык ыраах ордук так гораздо лучше.
перспектива

перспектива (Русский → Якутский)

ж. I. (видимая даль) ыраахтан көстүүтэ; в перспективе это имело другой вид бу ыраахтан көстүүтэ атын этэ; 2. перспективы мн. перен. (планы, виды на будущее) инники кэскил, дьылҕа; перспективы на урожай үүнүү дьылҕата; # в перспективе (в будущем) кэлэр өттүгэр, инникитин.

батааска

батааска (Якутский → Русский)

потворство, попустительство; киниэхэ үөс батааска биэрбэтилэр ему не дали даже опомниться.

мантан салгыы

мантан салгыы (Якутский → Якутский)

ситим сыһыан холб. Туох эмэ оҥоһуллубутуттан, баартан; этиллибититтэн ыла салгыы (тугу эмэ гын, эт, саҥар). Далее, в даль нейшем (что-л. делать)
Турахин мантан салгыы бэйэтэ норуокка оҥорбут «туһатын» кэпсиир. Эрилик Эристиин
Мантан салгыы эн суолуҥ бүтэйэр. С. Федотов
Мантан салгыы сарсыҥҥы күн Оренбург куораты сэриилээн ылар туһунан кэпсэтии аһылынна. «ХС»

уоннуута

уоннуута (Якутский → Русский)

1) вин. п. от уоннуу ; уоннуута биэрдилэр каждому дали по десять (напр. штук чего-л.); 2) по десять раз.

үп

үп (Якутский → Русский)

средства, деньги, финансы; үп министерствота министерство финансов; тутууга эбии үбү биэрбиттэр на строительство дали дополнительные средства.

кимирий

кимирий (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Бүтэр түгэҕэ суох киирэн бара тур (халлаан туһунан). Уходить в безграничную даль, вглубь (о небе)
Хаарыс солко халлаан кимирийэр далайа Харах далыгар киирбэттик дириҥээбитэ. Р. Баҕатаайыскай
2. Симиллибит курдук модьу көрүҥнэн. Быть плотным, крепко сбитым
[Хардаҥ эһэ] Кэлин өттө үрдүктүҥү, Кимирийбит киппэ күөннээх. Күннүк Уурастыырап
3. көсп. Иҥсэлээхтик, олус баҕаран туран, аһаа-сиэ. Есть с жадностью, с большим аппетитом
Ньукуус өтөрүнэн аһаабатах амтаннаах аһын хайгыы-хайгыы, харса суох кимирийэр. Н. Лугинов
4. көсп. Күүскэ охсуолаа, кырбаа. Ударять, бить сильно
Сирэйин сыттыгынан саба баттаан баран, дэлби кырбаан, кимирийэн биэрбиттэр. «Чолбон»
Миигин кимирийбитиҥ курдук, кими баҕарар үлтү түнэлээн биэрэр буол. Н. Гоголь (тылб.)

иллэҥнээ=

иллэҥнээ= (Якутский → Русский)

1) освобождать от дел; давать передышку, покой; миигиҥ бүгүн иллэҥнээбэтилэр сегодня мне не дали покоя; 2) освобождать (напр. место); опорожнять, очищать (напр. посуду).

мөрөйдөө=

мөрөйдөө= (Якутский → Русский)

нападать на кого-л., выступать против кого-л. (сообща); миигин бары мөрөйдүүллзр на меня все напали; дэлби мөрөйдөөн саҥардыбатахтар все, выступив против, не дали ему говорить.