Якутские буквы:

Якутский → Русский

даҥ

слой земли (насыпанный на крышу) # даҥ курдук киһи вялый, равнодушный человек; тугодум.

Якутский → Якутский

даҥ

аат. Дьиэ, тутуу үрдүгэр кутуллар буор сабыы. Слой земли, насыпаемый на верхний настил здания для утепления
Түөрт сүллэр этиҥ түспүтүн курдук, тыас дэлбэритэ барда, ийэ буор сирэ доргуйан титирии түстэ. Санаатыгар балаҕанын даҥа сирэйигэр куккуруу тоҕунна. П. Ойуунускай
Атырдьах ыйын бастакы күннэригэр кулууп хара муостата оҥоһуллан, үрдэ сабыллан, даҥа ыһыллан, хоруобуйатын саайыыга киирдилэр. М. Доҕордуурап
[Оскуола дьиэтин] кырыысата мэлийбит, муостатын көтүрэн, аанынан, түннүгүнэн таһа сылдьаллар. Сорох үөһэ тахсаннар даҥын буорун түһэрэннэр, буор өрө бурҕайа олорор. И. Сысолятин
Даҥ курдук буол кэпс. - үчүгэйикуһаҕаны сэҥээрбэт, туохха да кыһаммат буолан хаал. Быть, стать равнодушным, безразличным к кому-чему-л.
Туохха да ороһуйбат, биир кэм даҥ курдук буолан хаалбыт, ити Маайыс. Күннүк Уурастыырап
Кини [Кириһээн] тиһэх күнэ кэлбитин санаан, мэнээк даҥ курдук буолан хаалбыта. Д. Таас
Даҥ хара былыт - олус хара, ыһырыктыйбыт хараҥа былыт. Темное облако, тяжелая черная туча
Даҥ хара былыт сабардаата. Дьэ, онуоха соҕотохто даҥ хара былыт көтөн кэлэн икки аҥыы арылла түстэ. ПЭК ОНЛЯ I
ср. тюрк. там, дам 'крыша'


Еще переводы:

саайыы

саайыы (Якутский → Якутский)

саай диэнтэн хай. аата. Дырааҥка саайыыта
Атырдьах ыйын бастакы күннэригэр кулууп …… даҥа ыһыллан, хоруобуйатын саайыыга киирдилэр. М. Доҕордуурап

устуруустас

устуруустас (Якутский → Якутский)

устуруустаа диэнтэн холб. туһ. Ким даҥ кутуһуо, ким дьиэ ханапаакылаһыа, ким кырааскалаһыа, ким мас устуруустаһыа, ким тапчаан оҥоруо. И. Федосеев

көбөдөх

көбөдөх (Якутский → Якутский)

даҕ. Көпсөркөй, сахсархай. Рыхлый, вздутый, взбитый
Көбөдөх ас. Көбөдөх от. — Тороев уонна Чуура, хайа быарыгар дабайан тахсан, үүтээн көбөдөх оттоох даҥ буор аанын көрдөөн, нэһиилэ буллулар. Л. Попов

ханапаакылас

ханапаакылас (Якутский → Якутский)

ханапаакылаа диэнтэн холб. туһ. Эдьиийбэр дьиэ ханапаакыластым
Сарсыҥҥыттан ыла бука бары оскуолабытын ситэриигэ тутааччыларга көмөлөһүөхпүт, ким даҥ кутуо, ким дьиэ ханапаакылаһыа. И. Федосеев

өсөһүннэри

өсөһүннэри (Якутский → Якутский)

сыһ., кэпс. Олус кэлтэгэйдээбэт курдук. Для обратного эффекта
Итинник сабырытан [үрдүн] тэлгэтии хотон сыбаҕын ардах, хаар уута суурайбатыгар көмөлөөх, итиэннэ үрүтү ыйааһынныы өсөһүннэри баттыыр буолан, хотон даҥа өһүөҕэ баттыырын чэпчэтэр. СГК ТҮЧ

тайҕаһыт

тайҕаһыт (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Көмүс бириискэтигэр кэлэр-барар, бэдэрээттэһэр киһи. Человек, связанный с золотыми приисками, держащий подряд
[Даҥ Баһылай] «Мэнээк барабын, аны дойдубар эргиллиэм суоҕа», — диэн Тайҕаҕа үлэ көрдөһө бара турбут диэн тайҕаһыттар кэпсээн таҕыстылар. Н. Түгүнүүрэп

халыҥат

халыҥат (Якутский → Якутский)

халыҥаа диэнтэн дьаһ
туһ. Оҕонньор Микиитэ үрдүгэр оту халыҥата тарыйбахтаан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Дьиэ, хотон үрдэ таммалаата да, тута даҥын халыҥаталлара. ТМ ДК
Сатабыллаах кэмэрсээн маҕаһыын тута охсон, күнүстэри-түүннэри арыгы арааһын атыылаан, хапытаалын халыҥатан эрдэҕэ. У. Ойуур

арбый

арбый (Якутский → Якутский)

туохт. Наһаа улаханнык тоҥсуй (хол., ааны). Сильно, громко стучаться (напр., в дверь)
Аанын булла, айдаан улаатта. Алыс күүскэ уол арбыйда. Балаҕана салыбыраата, Даҥа, буора саккыраата. П. Ершов (тылб.)
Кыһыл Маай хаппытаал сиригэр Хаайыылар ааннарын арбыйда, Хаанымсах хара сор бииһигэр Хабараан этиҥнии дарбыйда. Күннүк Уурастыырап

лаҥ

лаҥ (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. т. Туох эмэ дуорааннаах тыастааҕы (хол., куолакалы) биирдэ улаханнык оҕустахха тыаһыыр сатархайдыҥы тыас. Подражание однократному тягучему звону, возникающему при ударе в какой-л. большой полый металлический предмет (напр., в колокол).
ср. кирг. даҥ ‘подражание сильному и чёткому повторяющемуся звуку (напр., барабана)’

таачыка

таачыка (Якутский → Якутский)

аат. Биир (икки) көлүөһэлээх, хоппо курдук оҥоһуулаах, икки уһун тутааҕыттан ылан инники анньан ол-бу таһаҕаһы (буору, кумаҕы, бөҕү эҥини) тиэйэр, биир киһиэхэ анаммыт кыракый тэлиэскэ. Тачка
Таачыканан даҥ буорун таһааран, тыраап туруохтаах сирин таһыгар чөмөхтүү кутуҥ. В. Яковлев
Тоҥ буору таачыканан хаптаһын устун сүүрдэн, хаһыы икки уһугунан кытыыга таһааран тоҕоллоро. ТГС ЫА
Аһаҕас халлаан анныгар силлиэни-ардаҕы аахсыбакка таачыканан инчэҕэй буору таһарбыт. «ХС»