возвр.-страд. от дэхсилээ= делаться гладким, ровным, выравниваться, быть выровненным.

возвр.-страд. от даҥнаа = 1) засыпать землёй (крышу своего строения); 2) делаться, быть сделанной—о земляной насыпи на крыше.

1) сужаться; делаться уже, теснее; соно кыараабыт пальто ему стало тесным; 2) перен. оказываться в трудном положении; приходить в отчаяние; киэҥ көхсө кыараабыт он в отчаянии.

туохт. Быа курдук буол, быа курдук быстыбат буола кытаат (күһүҥҥү хагдарыйбыт от туһунан). ☉ Делаться как веревка, становиться жесткой (об осенней поблекшей траве).

1) размягчаться, становиться мягким; тирии үтүлүктэрим сымнаатылар мой кожаные рукавицы размягчились; 2) перен. приходить в состояние душевной мягкости; делаться мягким; үөрүүтүттэн сүрэҕэ сымнаата от радости его сердце растаяло; 3) перен. теплеть, смягчаться (о погоде); тымныы сымнаабыт мороз смягчился, мороз сдал.

даҕ., эргэр. Улахан төгүрүк истээх. ☉ С большим животом, толстопузый. Түгэҕэ суох тимир көдөө эмээхсин баар үһү (тааб.: сиидэ)
ср. бур. гэдэсүн ‘брюхо, внутренности, кишки’, калм. гөди, халх. хүди ‘делаться выпуклым’

дьүһ. туохт.
1. Дэхситэ суох, мыччыстаҕас (хол., киһи сирэйин этэргэ), быдьынык курдук, быдьырхай ньуурдаах буол (хол., буспут эт туһунан этэргэ). ☉ Делаться неровным, морщинистым (напр., о лице человека), делаться бугристым, волнистым (напр., о сваренном жирном мясе)
Ырыкыныап оҕонньор ыдырыйан киирэр. Биир хаптаһына арахсыбыт туора күрдьэх тутуурдаах. Суорун Омоллоон
Бу ыдырыйбыт сыалаах туох этэй? «Чолбон»
2. Эриллэн, будьуруйан хойуутук өрө үүнэн таҕыс; арбайан, адаарыйан көһүн (баттах, түү туһунан этэргэ). ☉ Беспорядочно торчать в разные стороны, быть взъерошенным; курчавиться (о волосах, шерсти). Баттаҕа өр кыргыллыбакка өрө ыдырыйбыт. Сирэйин түүтэ ыдырыйан көстөр
ср. кирг. ыдыра ‘рассеяться, распылиться’

туохт.
1. Кээмэй өттүнэн аччаа. ☉ Уменьшаться (в объеме, размере, количестве)
Дьон саҥата суох бардылар. Үлэ да дьоҕуһаата. У. Нуолур
Чэ, тоҕойуом, тахса тур. Мин маны [ынах сааҕын күрдьэн] бүтэриэм. Бэйэтэ да дьоҕуһаата. С. Федотов
2. Тутарга-хабарга сөптөөх, табыгастаах, лоп курдук буол. ☉ Делаться, становиться компактным, удобным. Таһаҕаспын үчүгэйдик наардаан уурбутум улаханнык дьоҕуһаата

туохт. Симэнэн, тупсан көһүн. ☉ Становиться нарядным, быть украшенным
Чуурукта маара, Киэбинкиэлитин киэргэтэр Киллэм киэҥ сир буолан киэргэйэн нэлэһийэн таҕыста. Саха фольк. Сир көҕөрө киэргэйэр, күөх оттор суугунууллар. П. Тулааһынап
Кэдээл сирдэргэ Кэйгэс уга оттор Киэргэйэн тахсыталаабыттар. А-ИМН ОЫЭБЫ
ср. п.-монг. кегере ‘наряжаться, украшаться, щеголять’, джаг. көркэй ‘делаться красивым’

дьүһ. туохт. Үллэн көһүн, үллүбүт курдук буолан көһүн. ☉ Выглядеть, быть здоровым, крупным, крепким, неуклюжим
Данил, тустаары гыммыт киһилии нүксүччү туттан, көхсө өссө ордук көлтөйөн, тардыылаах оҕустуу суһаллык дьүккүлдьүйдэ. Болот Боотур
Кокардалаах бэргэһэлээх көлтөйбүт киһи кырыктаахтык эриличчи көрөн турар. И. Гоголев
ср. кирг. көлтөй, хак. көлтей ‘выглядеть грузным, полным’, тув. көлдей ‘делаться неуклюже большим (напр., о человеке в шубе)’